Anadolu arkeolojisine ışık tutacak heyecan verici bir gelişme yaşandı. Manisa'nın Salihli ilçesinde bulunan Sardes Antik Kenti’ndeki kazılarda, antik dönemin heykeltıraşlık sanatına dair ezber bozacak 2 bin 500 yıllık mermer bir heykel keşfedildi.
Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü koordinesinde yürütülen çalışmalarda bulunan 2,2 metre yüksekliğindeki anıtsal eser, ayakta duran genç bir erkeği tasvir ediyor.
"Sardes'te Anadolu Arkeolojisine Işık Tutacak Eşsiz Bir Keşif!"
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımla tarihi keşfin ayrıntılarını kamuoyuna duyurdu.
Bakan Ersoy, paylaşımında eserin dönemin sanat anlayışına dair sunduğu katkılara dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"Sardes'te Anadolu arkeolojisine ışık tutacak eşsiz bir keşif! Manisa'daki Sardes Antik Kenti'nde yürütülen kazılarda, MÖ 5. yüzyılın ilk yarısına tarihlendirilen yaklaşık 2 bin 500 yıllık genç erkek heykelini gün yüzüne çıkardık. 2,2 metre yüksekliğindeki mermer heykel, anıtsal boyutu, iyi korunmuş yapısı ve dikkat çekici ayrıntılarıyla dönemin heykeltıraşlık sanatının nadir örnekleri arasında yer alıyor."
"Yüzü Aşağı Bakacak Şekilde Yerleştirilmesi Sayesinde Korunmuş"
Eserin günümüze kadar bozulmadan nasıl ulaştığına dair teknik bilgileri de aktaran Bakan Ersoy, açıklamasını şöyle sürdürdü:
"Roma Dönemi'nde sütunlu caddenin döşemesinde devşirme taş olarak kullanılan eser, yüzü aşağıya bakacak şekilde yerleştirilmesi sayesinde yüzyıllar boyunca önemli ölçüde korunmuş. Üzerindeki alışılmadık giysi detayları ise Lidya kültürünün izlerini taşıyor. Elinde bir meyve tuttuğu görülen heykel, dönemin Sardis'indeki yaşamı, inanç dünyasını ve kültürel etkileşimi anlamamıza katkı sağlayacak önemli veriler sunuyor."
"Manisa Müzesi'nde Ziyatetcilerle Buluşacak"
Bakan Ersoy, eserin koruma ve restorasyon süreçlerinin ardından sergileneceği müjdesini vererek teşekkür mesajı paylaştı:
"Titizlikle yürütülecek bilimsel inceleme ve konservasyon çalışmalarında, eserin yüzeyinde günümüze ulaşmış olabilecek boya izleri de araştırılacak. Çalışmaların tamamlanmasının ardından bu nadide eser Manisa Müzemizde ziyaretçilerle buluşacak. Bu kıymetli eserin gün yüzüne çıkarılmasına katkı sağlayan Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüze, akademisyenlerımıza, uzmanlarımıza ve sahada titizlikle çalışan tüm ekip arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum."
Devşirme Taş Olarak Kullanılması Eseri Korudu
MÖ 470-450 yılları arasına tarihlendirilen heykel, iki büyük parça halinde gün yüzüne çıkarıldı. Ayakları ile bazı küçük parçalarının eksik olduğu belirlenen 2,2 metrelik dev heykel, insan boyutlarını aşan ölçüleriyle dikkat çekiyor.
Roma Dönemi'nde Sardes'in girişindeki sütunlu caddenin döşemesinde devşirme taş olarak kullanılan heykelin yüzünün zemine doğru gelecek şekilde yerleştirilmesi, yüz hatlarının ve detayların tahrip olmasını engelledi.
"Lidya Kültürünün İzlerini Taşıyor"
Bulunan heykel, dik duruşu ve uzun saçlarıyla MÖ 6. yüzyıl örneklerini anımsatırken; yüz hatları ve ellerindeki anatomik detaylar MÖ 5. yüzyılın ilk yarısını işaret ediyor. Eserin üzerinde kalın bir himation, ince bir chiton ve bunların altında yatay çizgiler taşıyan farklı bir giysi bulunuyor.
Anadolu ve Yunanistan'daki benzer örneklerde rastlanmayan bu özel giysi biçimi, eserin Lidya kültürüyle olan doğrudan bağını kanıtlıyor. Heykelin sağ elinde tuttuğu meyvenin ise bir tanrı veya tanrıçaya adamak üzere taşınan bir ayva olabileceği değerlendiriliyor.
Sardes'in Seçkin Kesimine Işık Tutacak
Eser, Sardes'in Ahameniş Pers İmparatorluğu'nun batı eyaletinin satrap başkenti olduğu döneme denk geliyor. Klasik Ege sanatı ile Lidya giyim geleneklerini harmanlayan heykel, Akdeniz coğrafyasında bu büyüklükte ve korunmuşlukta nadir bulunan eserler arasında gösteriliyor. Keşfin, o dönemde kentte yaşayan seçkin kesimin inançlarına ve yaşam tarzına ışık tutması bekleniyor.
Boya İzleri Bilimsel Yöntemlerle Araştırılacak
Antik Çağ'da mermer heykellerin boyalı olduğu bilgisinden yola çıkan uzmanlar, heykelin yüzeyini kaplayan kalın birikinti tabakasını incelemeye aldı. Konservasyon ekibi, antik polikrom heykel uzmanlarının da katılımıyla pigmentlere zarar vermeden titiz bir temizleme çalışması yürütecek. Tüm işlemlerin ardından dev heykel Manisa Müzesi'nde sergilenmeye başlanacak.
