Meclis’teki 592 milletvekilinden 398’i elektronik oylamaya katıldı. Çekimser, geçersiz veya boş oy çıkmadı. Kabul edilen üç maddelik kanun teklifi, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın 7 Ağustos 2026’da imzaladığı 16 maddelik Ortak Savunma İçin Mekke Anlaşması’nın onaylanmasını uygun buluyor.
Teklifin, anlaşmanın onaylanmasını uygun bulan birinci maddesi önceki birleşimde kabul edilmişti. TBMM Başkanvekili Celal Adan’ın verdiği aranın ardından komisyon yerini almayınca birleşim kapatılmıştı. Genel Kurul, sonraki birleşimde kalan iki maddeyi görüştükten sonra teklifin tümünü oyladı.
Silahlı saldırı halinde üç ülke nasıl hareket edecek?
Anlaşmanın ikinci maddesi, taraflardan birinin başka bir ülke veya ülke grubunun silahlı saldırısına uğraması halinde diğer tarafların saldırıya uğrayan ülkeye derhal yardım etmesini öngörüyor. Madde, bu yardımın dayanağı olarak Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51. maddesinde tanınan meşru müdafaa hakkını gösteriyor.
Kolektif savunma hükmünün nasıl uygulanacağına üç ülke istişare ve mutabakatla karar verecek. Taraflar, saldırıya uğrayan ülkenin ihtiyacını değerlendirerek desteğin kapsamını ve niteliğini belirleyecek. Askerî imkânların konuşlandırılması da alınabilecek tedbirler arasında. Her ülke kendi anayasası, ulusal mevzuatı ve yetkili makamlarının kararları çerçevesinde hareket edecek.
Ortak tatbikatlar ve güvenli kanallardan istihbarat paylaşımı
Altıncı madde uyarınca üç ülke, savunma kurumları arasında personel değişimini, ortak eğitim programlarını ve tatbikatları teşvik edecek. Amaç, tarafların silahlı kuvvetlerinin savaşta ve barışta birlikte çalışma yeteneğini artırmak.
Dokuzuncu maddeye göre istihbarat paylaşımı, üç ülkenin üzerinde uzlaştığı güvenli kanallardan yapılacak. Paylaşımda bilgi güvenliği, verilerin korunması ve gizlilik esas alınacak.
Anlaşma ayrıca savunma sanayisinde iş birliğinin derinleştirilmesini ve terörizm dâhil, üç ülkenin ortak tehdit olarak değerlendirdiği saldırılara karşı caydırıcılığın güçlendirilmesini hedefliyor. Genel gerekçede, anlaşmanın savunma amaçlı olduğu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığı belirtiliyor.
Anlaşmadan çekilmek için 10 yıl ve yazılı bildirim şartı
Anlaşmanın 16. maddesi süresiz yürürlük öngörüyor. Taraflardan biri, anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra çekilebilecek. Bunun için çekilme niyetini en az üç ay önceden diğer iki ülkeye diplomatik kanallardan yazılı olarak bildirmesi gerekiyor.
