6 Şubat depremleri Malatya’da yalnızca konutları değil, şehrin ticari hayatını da ağır şekilde etkiledi. Binlerce işyeri kullanılamaz hale gelirken üretim, ticaret ve istihdamda ciddi kayıplar yaşandı.
Malatya Ticaret ve Sanayi Odası, depremin hemen ardından üyelerinin durumunu tespit etmek amacıyla kapsamlı bir çalışma başlattı. O dönem yaklaşık 10 bin üyesi bulunan Oda, üyeleriyle telefon görüşmeleri gerçekleştirerek işyerlerindeki hasarı, üretim durumunu, ihtiyaçları ve talepleri kayıt altına aldı.
Geçici Ticaret Alanları İçin İlk Günlerde Çağrı
Mart 2023’te işyerlerini kaybeden esnaf için konteyner ticaret alanları kurulmasını isteyen Sadıkoğlu, “Esnafımızın yeniden kepenk açmasını sağlayacak alanları hızla oluşturmalıyız” çağrısı yaptı.
Sonraki süreçte konteynerlerin konumu, 21 metrekarelik alanların yetersizliği ve ticari hareketlilik sorunları da Sadıkoğlu tarafından gündeme taşındı.
“Bugün Destek Olunmayacaksa Ne Zaman Olunacak?”
İşyerini ve sermayesini kaybeden işletmeler için hibe, faizsiz/düşük faizli kredi ve mevcut kredilerin ötelenmesini isteyen Sadıkoğlu, KOSGEB Deprem Kredisi’nin kapsamının genişletilmesi için de girişimde bulundu.
Sadıkoğlu, “Bugün destek olunmayacaksa ne zaman olunacak?” sözleriyle finansmana erişimin önemini sık sık gündeme taşıdı.
Mücbir Sebep İçin Üç Yılı Aşan Mücadele
Sadıkoğlu’nun en uzun soluklu girişimlerinden biri mücbir sebep uygulaması oldu. 2023’ten itibaren uzatma çağrıları yapan Sadıkoğlu, “İşyerleri teslim edilmeden, ticaret normale dönmeden mücbir sebebin sona ermesi doğru değil” ifadelerini kullandı.
Uygulama çeşitli tarihlerde uzatılırken Sadıkoğlu, kapsamın genişletilmesi talebini de sürdürdü.
250 STK Tek Ses Oldu
22 Ağustos 2024’te Sadıkoğlu’nun öncülüğünde yaklaşık 250 STK, mücbir sebebin devamı için ortak açıklama yaptı. Böylece talep şehir genelinde ortak bir çağrıya dönüştü.
20 Milyon TL Geri Ödemesiz Hibe
MTSO ile UNDP iş birliğinde hayata geçirilen programla depremden etkilenen üyelere toplam 20 milyon TL geri ödemesiz hibe imkânı sağlandı.
Başvurular için Oda bünyesinde UNDP Destek Masası kuruldu.
Dört İl İçin “Özel Teşvik Bölgesi” Talebi
Sadıkoğlu, Malatya, Hatay, Kahramanmaraş ve Adıyaman’ın en az beş yıllığına “Özel Teşvik Bölgesi” ilan edilmesini istedi.
Vergi, SGK, yatırım, kredi ve kentsel dönüşümü kapsayan öneri ekonomi yönetimine sunuldu.
İşgücünü Geri Getirecek SGK Modeli
Deprem sonrası yaşanan işgücü kaybına karşı SGK işçi ve işveren paylarının belirli süre çalışanlara aktarılmasını öneren Sadıkoğlu, “Bu destekle giden çalışanlarımızın geri dönmesini sağlayabiliriz” dedi.
“Yerelden Tedarik Krediden Daha Değerli”
AFAD, Kızılay ve TOKİ başta olmak üzere deprem bölgesinde alım yapan kurumlara yerel firmaları tercih etme çağrısı yapan Sadıkoğlu, yerel tedarikin Malatya ekonomisi açısından önemine dikkat çekti.
Sadıkoğlu, “Yerelden tedarik, işletmelerimiz için krediden daha değerli. Şehrimize yapılan harcama yine şehrimizin ekonomisine dönmeli” dedi.
Yerinde Dönüşüm Desteğinin Artırılması İstendi
Yerinde Dönüşüm desteklerinin açıklandığı 2023 yılında rakamların reel maliyetleri karşılamadığını belirten Sadıkoğlu, desteklerin artırılmasını ve maliyetin yüzde 60’ının devlet tarafından karşılanacağı bir model uygulanmasını önerdi.
KDV Yüzde 20’den Yüzde 1’e Düşürülsün
MTSO, yerinde dönüşüm projelerindeki KDV’nin yüzde 20’den yüzde 1’e indirilmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı’na resmi başvuruda bulundu.
Sadıkoğlu, “İstanbul’daki dönüşüme sağlanan kolaylık deprem bölgesine de sağlanmalı” dedi. Talep 2026’da Bakanlığın mevzuat çalışmalarında değerlendirilmek üzere gündeme alındı.
60 Tır Yardım İhtiyaç Sahiplerine Dağıtıldı
Depremin ilk günlerinde diğer illerdeki Oda ve Borsa Başkanlarıyla görüşerek Malatya için yardım seferberliği başlatan Sadıkoğlu, yaklaşık 60 tır dolusu temel ihtiyaç malzemesinin şehre ulaştırılmasını sağladı.
Malatya’ya gelen yardımlar MTSO koordinasyonunda ihtiyaç sahiplerine dağıtıldı.
Asbest Riski ve Toz Gündeme Taşındı
Yıkımlarda enkaz demirlerinin yerinde ayrıştırılmasına karşı çıkan Sadıkoğlu, asbest ve yoğun toz riskine dikkat çekerek ayrıştırmanın döküm sahalarında yapılmasını ve yıkımlarda tazyikli su kullanımının artırılmasını istedi.
Sanayi Esnafının Sorunları Takip Edildi
Yeni Sanayi Sitesi başta olmak üzere hasarlı üretim alanlarını sık sık ziyaret eden Sadıkoğlu, hasar tespitlerinin yeniden değerlendirilmesini ve sanayi esnafıyla birlikte net bir dönüşüm yol haritası oluşturulmasını talep etti.
“Ticaret Canlanmadan Şehir Ayağa Kalkmaz”
27 bin 500 işyeri ve ofisin kullanılamaz hale geldiğine dikkat çeken Sadıkoğlu, çarşı ve kalıcı ticaret alanlarının konutlarla eş zamanlı tamamlanması gerektiğini her platformda dile getirdi.
Konteyner Esnafı Üç Yıl Boyunca Gündemde
2023’te konteyner çarşıların kurulmasını isteyen Sadıkoğlu, 2026’da kalıcı işyerini alamayan esnafa gönderilen tahliye tebligatlarına karşı ek süre talep etti.
Sadıkoğlu, “Kalıcı çözüm sunmadan esnafımızı konteynerden çıkarmak yeni mağduriyet oluşturur” dedi.
Kiracı Esnafa Kura Fazlası İşyeri Talebi
Sadıkoğlu, hak sahipliği kuraları sonrası kalan işyerlerinin deprem öncesinde kiracı olup hâlen konteynerlerde faaliyet gösteren işletmelere öncelikli satılmasını istedi ve talebi Cumhurbaşkanlığı ile Bakanlığa iletti.
Bodrum Kat Esnafı İçin Hak Arayışı
Kura hakkı verilmeyen yaklaşık 150 bodrum kat esnafının durumunu gündeme taşıyan Sadıkoğlu, “Bodrum kat esnafımız yok sayılmamalı” diyerek hakkaniyetli yeni bir çözüm modeli talep etti.
“Malatya’nın Sesi Ankara’ya Taşındı”
Sadıkoğlu, Cumhurbaşkanlığı, ilgili bakanlıklar, TOBB ve uluslararası kuruluşlar nezdinde yaptığı görüşmelerle Malatya iş dünyasının taleplerini üç yılı aşkın süre boyunca gündemde tuttu.
Sürecin temel yaklaşımını değerlendiren Sadıkoğlu, “Depremin ilk gününden bugüne üyelerimizin sesi olduk. Malatya’nın ticareti, üretimi ve istihdamı yeniden güçlü bir şekilde ayağa kalkana kadar mücadelemizi sürdüreceğiz” ifadelerini kullandı.
