Adana Kent Konseyi tarafından 100. Yıl Çırçır Sanat Merkezi’nde “mikroplastik kirliliği” konulu forum düzenlendi.
Forumun açılış konuşmalarını görevden uzaklaştırılan Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar, Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Güngör Geçer ve Adana Kent Konseyi Başkanı Haşmet Biçer yaptı.
Forumda; Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, Adana ASKİ Çevre ve Koruma Daire Başkanı Dr. Halil Kabak, Mersin Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ertan Aktaş ile Greenpeace İletişim Uzmanı Ebru Tutkal söz aldı.
Adana’da mikroplastik kirliliğine dikkati çekmek ve konuya ilişkin farkındalık oluşturmak amacıyla düzenlenen forumda; Adana’daki plastik atıkların durumu, geri dönüşüm tesislerinin kapasitesi, ithal edilen plastik atıklar ve bunların oluşturduğu mikroplastik kirliliği ele alındı.
“İlk günden itibaren çaba sarf ediyoruz”
Zeydan Karalar, çevre ve kent açısından son derece önemli olan plastik atıkların sulama kanallarında, toprakta ve denizde görülmeye başlaması üzerine hemen teyakkuza geçtiklerini belirterek, Valilik’te sanayiciler ve geri dönüşümcülerle toplantı yaptıklarını söyledi.
O dönemde geri dönüşümcüleri uyardıklarını ve Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü’nce ciddi cezalar kesildiğini anlatan Karalar, ruhsatsız işlem yapan geri dönüşümcülerin de ithalat yapmasının yasaklandığını belirtti.
“Adana ile ilgili her konuda hassasiyet göstermeye devam edeceğiz”
Beklentilerinin sorunun ortadan kalkması olduğunu ifade eden Karalar, bir süredir fiili olarak belediye başkanı olmadığını ancak resmiyette sıfatı hâlâ taşıdığını bildirdi.
Resmi bir sıfatı bulunsa da bulunmasa da yüreğinin Adana ile attığını belirten Karalar, kenti ilgilendiren her konuda olduğu gibi çevre konularında da hassas olmaya devam edeceğini söyledi.
Türkiye’nin ithal ettiği atığın yüzde 60’ının Adana’ya geldiğini belirten Karalar, bunların hepsini bertaraf etmenin mümkün olmadığını, bir iki kez dönüştürülen atığın daha sonra dönüştürülemez hale geldiğini vurgulayarak sorunun çok önemli olduğunun altını çizdi.
“İthal edilen atığın yüzde 60’ı Adana’ya geliyor”
Karalar şöyle konuştu:
“Yüzyıllarca çevreye zarar verecek bir durum varsa bu paradan çok daha önemlidir. İşletmelerimiz önemli ama Adana’nın geleceği her şeyden önemli. Bizler gelecek nesillere sağlıklı, temiz toprak, su, hava, çevre bırakacak şekilde davranmalıyız. Dolayısıyla ithalat kısıtlanmalıdır.
Biz Avrupa’nın çöplüğü değiliz. Avrupa kendisinin tasfiye edemediği çöpleri, biz tasfiye edelim diye bize gönderiyor ama biz bunun yüzde 30’unu tasfiye edemiyoruz. Kıyılarımızda plastik atıklar var.
Böylece bertaraf edilemeyen, tasfiye edilemeyen plastik atıklar suya ya da toprağa atılıyor. Bu atıkların yakılarak yok edilmesi de fazla maliyetli olduğu için, bunun tercih edilmediğini görüyoruz.”
“Arıtma kapasitemizi artırmak için yoğun çaba göstereceğiz”
Son günlerde Adana Büyükşehir Belediyesi’nin bu işin suçlusu gibi gösterilmeye çalışıldığını öne süren Karalar, şunları kaydetti:
“Bizim arıtmalarımızın böyle bir görevi yok ki. Böyle bir işi bizim arıtmaların kapasitesini yarı yarıya düşürüyor. Aynı zamanda enerji santrallerimizdeki verimliliği de azaltıyor.
Bizim arıtmamızın kapasitesi zaten kente olan göçlerin ardından mevcut nüfusa bile yetmiyor. Bizim arıtmamızda ciddi kapasite artırımı yapılması gerekiyor. Bakanlık ve İller Bankası ile görüştüm ve 65 milyon avro hibe alacaktım.
Arkadaşlarımızın yaptığı projeyi İller Bankası onayladı. Ben görevden alınınca bu para başka şehirlere yönlendirdi. Bu krediyi yeniden bulup arıtma kapasitemizi artırmak için yoğun çaba göstereceğiz.”
Daha önce 600 dönüm araziyi geri dönüşümcülerin çalışma alanı olarak ayırdıklarını anlatan Karalar, bu bölgenin konut alanına dönüştürüldüğünü belirtti.
Karalar, yeni yer tahsis edilmesi halinde hem geri dönüşümcüler için güvenli bölge oluşturulacağını hem de atıkların bertaraf edilebileceğini ifade etti.
“İthalat ya azaltılmalı ya da tamamen yasaklanmalı”
Son olarak atık ithalatının çevreye zarar vermeyecek miktara düşürülmesinin bir seçenek olduğunu ya da ithalatın tamamen yasaklanması gerektiğini dile getiren Karalar, forumda Adana’nın geleceğiyle ilgili önemli bir sorunun irdelendiğini söyledi.
Karalar, bu problemden birlikte kurtulmayı amaçladıklarını belirterek ilgi gösteren herkese teşekkür etti.
Güngör Geçer: “Konu Adana’nın geleceğidir”
Adana Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Güngör Geçer de çok önemli bir sorunun tartışıldığını vurgulayarak şöyle konuştu:
“Bugün burada çok önemli bir çevre sorununu konuşmak üzere bir aradayız. Fakat aslında konuştuğumuz mesele yalnızca plastik ya da mikroplastik kirliliği değildir. Mesele; Adana’nın geleceğidir. Toprağımızın, suyumuzun, denizimizin, tarımsal üretimimizin ve halkımızın sağlığının geleceğidir.
Plastik kirliliği artık sadece gözümüzün önünde duran bir atık meselesi değildir. Plastikler parçalandıkça ortaya çıkan mikroplastikler; su kaynaklarına, toprağa, deniz ekosistemine ve besin zincirine ulaşabilen, boyutları nedeniyle tespit edilmesi ve kontrol edilmesi çok daha zor olan ciddi bir çevre sorununa dönüşmektedir. Ve bu sorun Adana’nın tam da yanı başındadır.
Adana ve Mersin, Türkiye’de plastik geri dönüşüm sektörünün yoğunlaştığı önemli merkezler arasında yer alıyor. Yurt dışından ülkemize gelen plastik atıkların önemli bir bölümü bu bölgelerde işleniyor. Özellikle İngiltere ve Avrupa Birliği ülkelerinden Türkiye’ye gönderilen plastik atıkların geri dönüşüm süreçleri, son yıllarda çevre açısından ciddi tartışmaları da beraberinde getiriyor.”
“Adana sıradan bir kent değildir”
Geçer, Adana’da geri dönüşüm tesislerinin bulunduğu bölgelerde yapılan çeşitli çalışmalarda sulama kanallarında ve çevrede plastik ve mikroplastik kirliliğine ilişkin bulgular ortaya konulduğunu belirterek şöyle devam etti:
“Bu tabloyu görmezden gelemeyiz. Çünkü Adana sıradan bir kent değildir. Adana, Çukurova’nın merkezidir. Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin beslediği, tarımsal üretimin Türkiye açısından büyük önem taşıdığı bir coğrafyadır.
Burada toprağın ve suyun kirlenmesi yalnızca bugünün çevre sorununu yaratmaz. Yarının gıdasını da tehdit eder. Dolayısıyla plastik atık meselesine yalnızca ‘atık’ olarak bakamayız.
Bu mesele aynı zamanda su meselesidir, tarım meselesidir, ekonomi meselesidir, halk sağlığı meselesidir ve gelecek meselesidir.
Ancak burada önemli bir noktaya daha dikkat çekmek istiyorum. Atık yalnızca bertaraf edilmesi gereken bir yük değildir. Atık, aynı zamanda ciddi bir ekonomik kaynaktır. Doğru ayrıştırıldığında, doğru toplandığında ve doğru yöntemlerle geri kazanıldığında atık; ekonomiye yeniden kazandırılabilecek değerli bir hammaddeye dönüşmektedir.”
Geçer, yerinde ve kaynağında atık ayrıştırma sistemlerinin çok daha hızlı ve etkin biçimde hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
Sorunun tek bir kurumun, belediyenin ya da kuruluşun kendi başına çözebileceği bir sorun olmadığını vurgulayan Geçer; merkezi idare, büyükşehir belediyesi, ilçe belediyeleri, üniversiteler, meslek odaları, sanayiciler, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşların aynı hedef doğrultusunda hareket etmesi gerektiğini ifade etti.
Yol haritası belirlenecek
Geçer sözlerini şöyle tamamladı:
“Adana Büyükşehir Belediyesi olarak biz, bu ortak çalışmanın içerisinde üzerimize düşen her türlü katkıyı ve desteği sunmaya hazırız. Adana Kent Konseyimizin önderliğinde; üniversitelerimizden akademisyenlerimizin, Odalarımızın, çevre konusunda çalışma yürüten sivil toplum kuruluşlarımızın ve gönüllülerimizin katkılarıyla önümüzdeki dönemde nasıl bir yol haritası izleyeceğimizi belirlemek istiyoruz.”
