Pek çok ülkede son 24 saatte hayat pahalılığı, geçim sıkıntısı, konut krizi, eğitim koşulları ve kamu hizmetlerine karşı devasa protesto gösterileri düzenlendi. Fransa'da ülke genelinde eğitim koşulları, hayat pahalılığı ve kamu hizmetlerindeki sorunlara karşı başlayan protestolarda bir kişi hayatını kaybetti, yaklaşık bin 800 kişi gözaltına alındı. İtalya'da göstericilerle polis arasında çatışmalar yaşanırken Portekiz ve İspanya'da konut krizine karşı eylemler düzenlendi. Belçika ve Arnavutluk'ta da protestolar sürerken ABD'de Başkan Donald Trump'ın politikalarına karşı gösteriler yapıldı.
Avrupa'nın birçok ülkesinde hayat pahalılığı, konut krizi, eğitim koşulları ve kamu hizmetlerine yönelik tepkilerle düzenlenen protestolar hafta sonu tırmanışa geçti. Fransa'da dün yüz binlerce kişinin katıldığı gösterilerin ardından bazı kentlerde yağmalama ve kundaklama olayları yaşandı. İtalya, Belçika ve Arnavutluk'ta göstericilerle güvenlik güçleri karşı karşıya gelirken Portekiz ve İspanya'da barınma hakkı talepleri öne çıktı. ABD ve Hindistan'da ise seçim süreçleri ve demokratik haklara ilişkin protestolar düzenlendi.
"Fransa'da Tepkiler Ülke Geneline Yayıldı"
Fransa'da eylül ayında Paris'in düşük gelirli kuzey banliyölerindeki okullarda öğretmen eksikliği ve eğitim koşulları nedeniyle başlayan protestolar; hayat pahalılığı, toplumsal eşitsizlik ve kamu harcamalarındaki kesintilere yönelik tepkilerle ülke geneline yayıldı.
Dünkü gösterilere 500 binden fazla kişi katıldı. Gösterilerin büyük bölümü olaysız geçerken başkent Paris başta olmak üzere Lyon, Marsilya, Bordeaux, Rennes, Strasbourg, Grenoble, Nice ve Limoges kentlerinde bazı gruplarla polis arasında çatışmalar yaşandı.
Paris'teki gösteriler sırasında kalp krizi geçiren bir kişi yaşamını yitirdi. Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nuñez'in açıkladığı bilançoya göre ülke genelinde yaklaşık bin 800 kişi gözaltına alındı, 500'den fazla emniyet görevlisi yaralandı. Başkent Paris'teki gözaltı sayısı 855 olarak kaydedildi.
"İş Yerleri Yağmlandı, Belediye Binası Kundaklandı"
Başkent Paris'te Cumhuriyet Meydanı ve çevresindeki çok sayıda iş yeri yağmalandı. Maskeli gruplar; Carrefour, Franprix ve Monoprix gibi market zincirlerinin şubeleri ile lüks mağazalara zarar verdi. Bazı iş yerlerinin camları kırılırken ürünler çalındı. Limoges kentinde 143 yıllık belediye binası kundaklanarak kısmen tahrip edildi.
Bordeaux kentinde yaklaşık 100 mağazanın yağmalandığı bildirildi. Ülke genelinde yüzlerce işletmenin zarar görmesinin ardından bugün temizlik ve onarım çalışmaları başlatıldı. Carrefour Üst Yöneticisi Alexandre Bompard, şirketin 50 mağazasının saldırılardan etkilendiğini, bunlardan 20'sinin yağmalandığını açıkladı. Bompard, olayların ekonomik zararının on milyonlarca avroya ulaşabileceğini belirtti.
Paris Belediye Başkanı Emmanuel Gregoire, zarar gören esnafa destek sağlamak amacıyla acil müdahale birimi kurulmasını istedi. Ekonomi Bakanı Roland Lescure de işletmelere destek verileceğini bildirdi. Paris'teki olayları takip eden Euronews ekibi de Cumhuriyet Meydanı yakınlarında yağmacıların saldırısına uğradı. Muhabir Estelle Nilsson-Julien, görüntü aldıkları sırada maskeli kişilerin kendilerine ve kameramana fiziksel saldırıda bulunduğunu söyledi.
"Sarı Yelekliler Yine Sahada"
Fransa'da Sarı Yelekliler (Gilets Jaunes) hareketi de dün ülke genelinde düzenlenen protestolara katıldı. Sarı Yelekliler'le bağlantılı platformlarda; meydanlar, akaryakıt istasyonları, otoyol gişeleri ve kavşaklar dahil bin 365 noktada eylem planlandığı belirtildi. Sarı Yelekliler'in yarın da ülke genelinde sokağa inmesi planlanıyor. Genel İş Konfederasyonu'nun (CGT) da 5 Kasım için ortak eylem günü planladığı belirtildi.
Paris'teki Cumhuriyet Meydanı'nda bulunan ve Fransa Cumhuriyeti'nin özgürlük, eşitlik ve kardeşlik ilkelerini simgeleyen Marianne heykeli de protestolar sırasında çeşitli eylemlere sahne oldu. Heykelin gözlerine siyah boya sürülürken üzerine '2026, Polis Lise Öğrencilerini Sakat Bırakıyor' yazılı sarı yelek giydirildi. Gösterilerde Türkiye İşçi Partisi (TİP) bayrağı taşıyan bir gösterici de görüntülendi.
Fransız Liberation gazetesinin aktardığına göre Paris'in 8'inci bölgesinde, Place de la Madeleine yakınlarında bulunan bir protestocu, "Elysee Sarayı'na çok yaklaştık, bu kadar yaklaşacağımızı düşünmediydim" diye bağırdı. Fransa Başbakanı Sebastien Lecornu, olaylardan aşırı sol grupları ve suç örgütlerini sorumlu tuttu. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un 18 Ekim Pazar günü yerel saatle 20.00'de ulusa seslenmesi bekleniyor.
"İtalya'da Polisle Göstericiler Çatıştı"
İtalya'nın Milano kentinde hayat pahalılığı ve savaş karşıtı taleplerle düzenlenen gösterilerde polis ile protestocular arasında çatışmalar yaşandı. Barışçıl başlayan yürüyüşün ardından maskeli gruplar polise taş ve çeşitli cisimler fırlattı, barikatları ateşe verdi. Polis, göstericilere tazyikli su ve göz yaşartıcı gazla müdahale etti. Olaylarda en az iki polis memuru yaralanırken aralarında çocukların da bulunduğu yaklaşık 50 kişi gözaltına alındı. Bologna kentinde de göstericilerle polis arasında çatışmalar meydana geldi.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, protesto düzenlemenin demokratik bir hak olduğunu ancak kentlerin ateşe verilmesinin kabul edilemeyeceğini belirtti. Milano Belediye Başkanı Giuseppe Sala da gösterilerin gerekçelerinin anlaşılabilir olduğunu ancak şiddet olaylarının haklı gösterilemeyeceğini ifade etti.
"Portekiz ve İspanya'da Konut Krizine Karşı Çadır Kampı"
Portekiz'in başkenti Lizbon'da binlerce kişi artan kira ve konut fiyatları, düşük ücretler ve emekli aylıklarını protesto etti. Ülkenin en büyük sendikalarından CGTP'nin çağrısıyla düzenlenen yürüyüşün ardından yüzlerce gösterici Rossio Meydanı'nda toplandı. Göstericiler, konut krizine dikkat çekmek amacıyla meydanda onlarca çadır kurarak geceyi burada geçirme kararı aldı. Benzer bir eylem daha önce Porto kentinde de başlatılmıştı.
Portekiz'de konut fiyatlarının 2015-2024 yılları arasında yüzde 124 artması ve özellikle büyük kentlerde kiraların yükselmesi, protestoların başlıca nedenleri arasında yer aldı. Gösteriye katılan sosyal hizmet uzmanı Elena Costa, barınma hakkının giderek erişilemez hale geldiğini belirterek toplumun ekonomik baskı altında olduğunu söyledi. Mühendis Antonio Margado ise hükümetin kira politikalarının mülk sahiplerini korurken kiracıları savunmasız bıraktığını ifade etti. Başbakan Luís Montenegro, vatandaşların kamu politikalarına yönelik tepkilerini anladıklarını belirtirken ülkede istikrarsızlık ortamı oluşturulmaması çağrısında bulundu.
İspanya'da yüksek kira artışları ve konut krizine karşı eylül ayında başlayan protestolar devam ediyor. Madrid'de 87 yaşındaki María del Carmen Abascal'ın, evini satın alan yatırım şirketinin yüzde 230 oranında kira artışı talep etmesinin ardından tahliye edilmesi, ülke genelinde tepkilere neden olmuştu. Tahliye kararının ardından düzenlenen gösterilerde barınma hakkının korunması ve kira artışlarının sınırlandırılması talep edildi. Madrid'de protestocuların kurduğu çadır kampı da eylemlerin merkezlerinden biri haline geldi. Başbakan Pedro Sánchez liderliğindeki hükümetin konuta erişimi kolaylaştırmak amacıyla hazırladığı acil önlemlerin parlamentoda sağ ve aşırı sağ partilerin oylarıyla reddedilmesinin ardından Sánchez, kasım ayı sonunda erken genel seçime gidileceğini açıkladı.
"Belçika, Arnavutluk, Tunus, ABD ve Hindistan'da Eylemler"
Belçika'nın başkenti Brüksel'de eğitim reformları, üniversite kayıt ücretleri ve artan yaşam maliyetlerine karşı gösteriler düzenlendi. Protestolar sırasında güvenlik güçleri göz yaşartıcı gaz ve tazyikli su kullandı. Liege kentinde de göstericilere tazyikli suyla müdahale edildi.
Arnavutluk'ta üniversitelerdeki eğitim koşulları, yüksek öğrenim ücretleri, işsizlik ve yolsuzluk iddialarına karşı başlayan öğrenci protestoları, hükümet karşıtı gösterilere dönüştü. Başkent Tiran'da dünkü eylemlerde göstericiler, Başbakan Edi Rama'nın istifasını talep etti. Eğitim Bakanlığı önünde toplanan göstericilerle polis arasında çatışmalar yaşandı. Polis; göz yaşartıcı gaz, tazyikli su ve plastik mermiyle müdahalede bulundu. Arnavutluk Emniyet Genel Müdürü Skender Hita, beş günlük olaylarda 167 kişinin gözaltına alındığını, 132 polis memurunun yaralandığını açıkladı. Başbakan Rama istifa çağrılarını reddetti.
Tunus'un başkenti Tunus'ta binlerce kişi ekonomik kriz, artan hayat pahalılığı ve siyasi özgürlüklere yönelik kısıtlamaları protesto ederek Cumhurbaşkanı Kays Said'in politikalarına tepki gösterdi.
ABD'de 'No Kings' (Krallara Hayır) hareketinin çağrısıyla Washington, Atlanta ve San Francisco'da Başkan Donald Trump'ın politikalarına karşı gösteriler düzenlendi. 3 Kasım'daki ara seçimler öncesinde seçmenlerin sandığa gitmesi ve erken oy kullanması çağrıları yapıldı.
Hindistan'ın Bengaluru kentinde ise seçmen listelerinin özel kapsamlı yeniden incelenmesi uygulamasını protesto eden grubun Baş Seçim Komiseri Gyanesh Kumar'ın istifasını talep etmesi üzerine polisle yaşanan arbedede yaklaşık 50 kişi gözaltına alınıp sonrasında serbest bırakıldı.
