ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı ve 39 gün süren savaşın faturası, Türkiye'nin İran sınırındaki turizm başkenti Van'a kesildi. Çatışmaların sona ermesine rağmen bölgedeki "risk algısı" ve derinleşen ekonomik kriz, kentin can damarı olan İranlı turist akışını bıçak gibi kesti. Son 20 yılın en büyük krizini yaşayan Vanlı turizmciler ve esnaf, iflasın eşiğine geldiklerini belirterek acil destek paketi çağrısında bulunuyor.
"Savaş Sınırda Olmamasına Rağmen Rezervasyonlar İptal Edildi"
Van'da otel işletmeciliği yapan Ebru Yeşilağaç, kentteki turizm hareketliliğinin geçen yıla oranla yüzde 50-60 seviyesinde çakıldığını açıkladı. ABD ve İsrail'in İran'ı vurmasının doğrudan Van ekonomisini baltaladığını belirten Yeşilağaç, sınır kapısına olan bağımlılığın cezasını çektiklerini söyledi.
"Savaşla birlikte kapanan çok işletme var, devreden işletme sayısı da oldukça fazla. Yerli turistler geliyor ancak savaş burada olmamasına rağmen birçok grubumuz rezervasyonlarını iptal etti. Sınıra yakın olmamız nedeniyle insanlar Van'a gelmekten korkuyor."
Farklı turizm pazarlarına açılamamaktan ve kentin yeterince tanıtılmamasından dert yanan Yeşilağaç, "Van'a gelmek için 101 sebep varken maalesef yeterince turist çekemiyoruz. Tanıtılmıyoruz; insanlar bizi bilmedikleri için gelmiyorlar" dedi.
"17 Bin Yatak Kapasitesi Var Ama Çeyreği Bile Dolmuyor"
Van Otelciler ve Turizmciler Derneği Başkanı Çetin Demirhan da kentin son 20 yılın en kötü sezonuna teslim olduğunu doğruladı. Otellerdeki doluluk oranlarının yüzde 40'lardan yüzde 20 seviyelerine gerilediğini aktaran Demirhan, sektördeki çürümeyi ve kuralsızlığı şu sözlerle özetledi:
"Bazı otelci arkadaşlarımız sürecin ekonomik etkileri nedeniyle işletmesini kapattı. Ayrıca Van'da kayıtsız ve ruhsatsız oteller de vardı; bunlardan 10-15'i kapatıldı. Van'da 17 bin yatak kapasitesi var ancak bunun çeyreğini bile dolduracak bir yoğunluk yok."
Bölgeye gelen az sayıdaki turistin de Karadeniz ve Trabzon gibi alternatif destinasyonlara yöneldiğini ifade eden Demirhan; Ermenistan, Irak ve komşu ülkelerde acil tanıtım yapılması gerektiğini, tüm esnafın zor durumda olduğunu vurguladı.
"Van'da 100 Acenteden 30'a Yakını Kapandı"
TÜRSAB Doğu Anadolu Bölge Başkanı Cevdet Özgökçe ise krizin derinliğini rakamlarla gözler önüne serdi. Sadece dış turizmin değil, fahiş bilet fiyatları ve yetersiz seferler nedeniyle iç turizmin de çöktüğünü belirten Özgökçe, acentelerin durumunun içler acısı olduğunu söyledi:
"Van'da yaklaşık 100 acente vardı, şu an sadece 70'i aktif, 30'a yakını ise kapandı. Giyimciden lokantacıya kadar herkes zor durumda. Uçak bilet fiyatları Van hattında 18-20 bin liralara kadar çıktı. 5 kişilik bir ailenin İstanbul-Van gidiş-dönüş maliyeti 30 bin lirayı aşıyor. Bu şartlarda turist gelmiyor."
Akaryakıt fiyatlarındaki artışın da maliyetleri uçurduğunu kaydeden Özgökçe, mazot fiyatlarının 60 liradan 70-80 lira bandına yükseldiğini, bir otobüsün İstanbul gidiş-dönüşünde bin 100 litre yakıt tükettiğini ifade ederek yetkililerin bu yangına derhal müdahale etmesi gerektiğini belirtti.
