Sayıştay Başkanlığı’nın Ekim 2026’da yayımladığı Malatya Yeşilyurt Belediyesi 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu, belediyenin mali yönetiminden imar uygulamalarına, taşınmaz kiralamalarından ihalelere kadar çok sayıda eksikliği ortaya koydu. Raporda, kesinleşmiş 30,9 milyon liralık idari para cezasının yalnızca 4,1 milyon lirasının tahsil edildiği, yüzlerce yıkım kararının uygulanmadığı ve belediye şirketleri aracılığıyla kiralanan taşınmazların üçüncü kişilere çok daha yüksek bedellerle kiraya verildiği belirlendi.
Sayıştay denetiminde, mali tabloların doğruluğunu etkileyen 5 bulgu ile diğer mali ve idari uygulamalara ilişkin 13 bulgu olmak üzere toplam 18 tespit yer aldı.
Sayıştay, belediyenin mali tablolarının belirli hesap alanları dışında önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği görüşünü bildirirken, denetim bulgularında mevzuata aykırı uygulamalara ve kamu kaynakları açısından oluşan risklere dikkat çekti.
30,9 MİLYON LİRALIK CEZANIN YALNIZCA YÜZDE 13,4'Ü TAHSİL EDİLDİ
Sayıştay raporunun en dikkat çekici bölümlerinden biri, belediye encümenince verilen idari para cezalarının tahakkuk ve tahsil işlemlerindeki eksiklikler oldu.
Denetçiler, 2025 yılında kesinleşen 245 idari para cezasının toplam tutarını 30 milyon 960 bin 594 lira olarak belirledi.
İncelemede, 135 cezaya karşılık gelen 23 milyon 719 bin 187 liranın hiç tahakkuk ettirilmediği, 38 cezaya ilişkin 1 milyon 764 bin 362 liranın ise tahakkuk ettirilmesine rağmen tahsil edilmediği tespit edildi.
Rapordaki tabloya göre toplam tahsilat 4 milyon 156 bin 439 lirada kaldı. Böylece kesinleşen cezaların yaklaşık 26 milyon 804 bin liralık bölümü tahsil edilemedi.
Sayıştay, kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz tahakkuk ettirilip tahsil edilmesinin yasal bir sorumluluk olduğunu belirterek tahsil edilemeyen alacaklar için gerekli işlemlerin yapılmasını istedi.
BELEDİYE DEPREM VE PERSONEL YETERSİZLİĞİNİ GEREKÇE GÖSTERDİ
Yeşilyurt Belediyesi, denetim bulgusuna verdiği yanıtta, 2020 Elazığ depremi, pandemi süreci ve 6 Şubat 2023 depremleri nedeniyle personel kapasitesinin sınırlı kaldığını bildirdi.
Belediye yönetimi, bu süreçte imar ve yeniden yapılanma çalışmalarına ağırlık verildiğini, geciken tahakkukların sisteme işlendiğini ve tahsilat işlemlerine başlanacağını açıkladı.
YÜZLERCE YAPI HAKKINDA YIKIM KARARI VAR, UYGULAMA YOK
Sayıştay’ın imar uygulamalarına ilişkin bulguları da belediyenin denetim ve uygulama sorumluluğunu gündeme taşıdı.
Raporda, Yeşilyurt Belediye Encümenince 2018-2026 yılları arasında haklarında yıkım kararı verilen yüzlerce yapıdan hiçbirinin yıkılmadığı belirtildi.
Denetim değerlendirmelerinde 648 yapıdan söz edilirken, belediyeden alınan verilere dayanan tabloda yıkım kararı verilen yapı sayısı 655 olarak gösterildi. Böylece raporda iki farklı sayı yer aldı.
Tabloya göre yıkım kararı bulunan yapıların toplam cezalı alanı 136 bin 698 metrekareye ulaştı. Bu yapılar için uygulanan idari para cezalarının toplamı ise 44 milyon 358 bin 465 lira olarak kaydedildi.
SAYIŞTAY: BELEDİYE BİRİMLERİ ARASINDA KOORDİNASYON EKSİKLİĞİ VAR
Sayıştay, yıkım kararlarının uygulanmamasının temel nedenlerinden birinin İmar ve Şehircilik Müdürlüğü, Fen İşleri Müdürlüğü ile Zabıta Müdürlüğü arasındaki koordinasyon eksikliği olduğunu belirledi.
Raporda, belediye birimlerinin birbirinden işlem beklediği, görev ve sorumlulukların diğer birimlere yönlendirildiği ve yıkım sürecinin fiilen başlatılmadığı ifade edildi.
Yıkım kararlarının yasal süresi içerisinde uygulanmaması durumunda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yıkım yapılabileceği ve maliyetin yüzde 100 fazlasıyla belediyeden tahsil edilebileceği hatırlatıldı.
Belediye yönetimi ise yıkım kararlarına ilişkin teknik ve hukuki incelemelerin yapıldığını, öncelik sıralamasına göre uygulama programı oluşturulduğunu ve yıkım ihalesi hazırlıklarına başlandığını bildirdi.
BELEDİYE ŞİRKETLERİNİN ALT KİRALAMALARINDA 3,3 MİLYON LİRALIK FARK
Sayıştay raporunda belediyeye ait taşınmazların kiraya verilmesinde rekabeti sınırlandıran şartlara da dikkat çekildi.
21 Eylül 2023 tarihli, 21 taşınmazı kapsayan kiralama ihalesinin şartnamesinde, ihaleye katılacak isteklilerin en az yüzde 50 kamu ortaklığına sahip olması koşulunun bulunduğu belirlendi.
Sayıştay, bu şartın ihaleye katılımı daralttığını ve rekabetçi fiyat oluşumunu engellediğini değerlendirdi.
Denetimde ayrıca belediye şirketlerinin kiraladıkları taşınmazları üçüncü kişilere çok daha yüksek bedellerle alt kiraya verdiği tespit edildi.
Raporda yer alan örnekler şöyle:
|
Taşınmaz |
İlk kira bedeli |
Alt kira bedeli |
|---|---|---|
|
Mollakasım Mahallesi büfe |
60.000 TL |
250.000 TL |
|
Aşağıbağlar Mahallesi büfe |
30.500 TL |
250.000 TL |
|
Yakınca Şehir Parkı büfe |
26.000 TL |
311.000 TL |
|
Çilesiz Mahallesi spor kompleksi |
155.000 TL |
1.270.000 TL |
Sayıştay, incelenen taşınmazların ilk kira bedelleri ile alt kira bedelleri arasında toplam 3 milyon 316 bin 984 liralık fark bulunduğunu belirledi.
Alt kira bedellerinin ilk bedellerden yüzde 424,78 daha yüksek olduğu kaydedildi.
Raporda, taşınmazların ekonomik değerinin doğrudan belediye bütçesi yerine belediye şirketleri bünyesinde oluştuğuna dikkat çekildi.
Belediye yönetimi, yüzde 50 kamu ortaklığı koşulunun 2026 yılında kaldırıldığını ve yeni ihalelerin açık ihale yöntemiyle gerçekleştirilmeye başlandığını bildirdi. Sayıştay ise yapılan değişikliğin önceki dönemde rekabetin sınırlandırıldığı gerçeğini ortadan kaldırmadığını belirtti.
İHALELERDE YASAL SINIR 18,1 MİLYON LİRA AŞILDI
Sayıştay, belediyenin 2025 yılında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında gerçekleştirdiği mal alımlarını da denetledi.
Bu kapsamda mal alımları için ayrılan 460 milyon 227 bin liralık ödeneğin yüzde 10’una karşılık gelen 46 milyon 22 bin 700 liralık sınırın, Kamu İhale Kurumunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı tespit edildi.
Belediyenin söz konusu yöntemlerle gerçekleştirdiği mal alımlarının toplamı 64 milyon 202 bin 739 liraya ulaştı.
Böylece yasal sınır 18 milyon 180 bin 39 lira aşıldı.
Sayıştay, bu sınırın aşılacağı durumlarda Kamu İhale Kurumundan uygun görüş alınması gerektiğini vurguladı.
AMATÖR SPORA AYRILAN KAYNAK PROFESYONEL FUTBOL GİDERLERİNDE KULLANILDI
Raporda, Yeşilyurt Spor Kulübüne amatör spor faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla belediye bütçesinden yapılan nakdi yardımların profesyonel futbol takımının giderlerinde de kullanıldığı tespit edildi.
Denetçiler, profesyonel futbol takımının konaklama, ulaşım, güvenlik ve organizasyon gibi giderlerinin belediye kaynaklarından karşılandığını belirledi.
Belediye yönetimi, kulübün amatör branşlarda da faaliyet gösterdiğini ve söz konusu harcamaların profesyonel sporculara doğrudan maddi kazanç sağlamadığını savundu.
Sayıştay ise 7405 sayılı Kanun kapsamında belediyeler tarafından profesyonel spor dallarına herhangi bir ad altında kaynak aktarılmasının yasak olduğunu vurgulayarak belediyenin savunmasını yeterli bulmadı.
Raporda, amatör spor için yapılan yardımların profesyonel faaliyetlerde kullanılmasını önleyecek kontrol mekanizmalarının oluşturulması istendi.
BELEDİYENİN MALİ BELGELERİ İNTERNET SİTESİNDE YAYIMLANMADI
Denetimde, Yeşilyurt Belediyesinin kamuoyuna açıklamakla yükümlü olduğu çok sayıda mali bilgi, belge ve raporu resmî internet sitesinde yayımlamadığı belirlendi.
Rapora göre belediye bütçesi, Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu, aylık ve yıllık mali tablolar, yapılan yardımlar, sağlanan teşvik ve destekler ile iç ve dış denetim sonuçları internet sitesinde yer almadı.
Sayıştay, bu belgelerin yayımlanmasının mali saydamlık ve hesap verebilirlik açısından yasal zorunluluk olduğunu vurguladı.
BELEDİYE ŞİRKETLERİNİN PERSONELİ SÖZLEŞMESİZ ÇALIŞTIRILDI
Sayıştay denetiminde, belediyenin personel şirketi dışındaki iştiraklerinde çalışan bazı kişilerin herhangi bir sözleşme, protokol veya ihale olmadan belediyenin farklı birimlerinde görevlendirildiği belirlendi.
Sayıştay, belediye şirketlerinin ayrı tüzel kişiliklere sahip olduğunu hatırlatarak personel çalıştırılmasında mevzuatta öngörülen usullere uyulması gerektiğini bildirdi.
213,9 MİLYON LİRALIK VARLIĞA AMORTİSMAN AYRILMADI
Belediyenin muhasebe işlemlerinde de önemli kayıt eksiklikleri tespit edildi.
Rapora göre toplam 213 milyon 953 bin 68 lira değerindeki maddi duran varlık için amortisman ayrılmadı. Ayrıca Duran Varlıklar Amortisman Defteri'nin tutulmadığı belirlendi.
Denetimde, 1 milyon 678 bin 948 lira tutarındaki hurda niteliğindeki taşınır varlıkların satış işlemlerinin zamanında gerçekleştirilmediği de kaydedildi.
Bilgisayar yazılımlarının muhasebeleştirilmesinde 87 bin 400 liralık eksik kayıt tespit edilirken, tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınmaması ve ödenen güvence bedellerinin hatalı hesaplarda izlenmesi diğer bulgular arasında yer aldı.
AYDINLATMA FATURALARI KONTROL EDİLMEDİ
Sayıştay, Fırat Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından belediye adına düzenlenen genel aydınlatma faturalarının ilgili belediye birimlerince kontrol edilmediğini ve gerekli doğrulama işlemlerinin yapılmadığını belirledi.
Genel aydınlatma giderlerinin bir bölümünün belediyelerin genel bütçe vergi gelirleri payından karşılandığı hatırlatılan raporda, faturaların kontrol edilmemesinin kamu kaynaklarının doğru kullanılıp kullanılmadığının denetlenmesini zorlaştırdığına dikkat çekildi.
Belediyenin vergi muafiyeti kapsamındaki bazı taşınmazları için elektrik tüketim vergisi ödediği de tespit edildi.
BELEDİYENİN TAHSİL ETMESİ GEREKEN DİĞER GELİRLER DE TAKİP EDİLMEDİ
Sayıştay raporunda, sabit ve mobil haberleşme altyapılarından belediye tarafından alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsil edilmediği belirtildi.
Telekomünikasyon şirketlerinin belediye sınırları içerisindeki kablo ve benzeri altyapı kullanımlarından doğan bedellerin tahsil edilmemesinin gelir kaybına yol açtığı kaydedildi.
Ayrıca yapı kayıt belgesi bulunan bazı taşınmazlar için emlak vergisi bildirimlerinin yapılmaması nedeniyle emlak vergisinin eksik tahsil edildiği belirlendi.
İŞÇİLERİN BİRİKMİŞ YILLIK İZİNLERİ DE DENETİM RAPORUNDA
Sayıştay, belediyede çalışan işçilerin yıllık ücretli izinlerinin düzenli ve zamanında kullandırılmadığını tespit etti.
Raporda, biriken yıllık izinlerin çalışanların dinlenme hakkını etkilediği gibi belediye açısından gelecekte mali yükümlülük oluşturabileceği değerlendirilerek izinlerin mevzuata uygun biçimde kullandırılması için gerekli tedbirlerin alınması istendi.
YEŞİLYURT BELEDİYESİ 2025 YILINDA 2,3 MİLYAR LİRA HARCADI
Sayıştay raporunda belediyenin 2025 yılı bütçe gerçekleşmelerine ilişkin veriler de yer aldı.
Buna göre Yeşilyurt Belediyesinin 2025 yılı net bütçe geliri 2 milyar 356 milyon 416 bin 605 lira, toplam bütçe gideri ise 2 milyar 303 milyon 783 bin 20 lira olarak gerçekleşti.
Gelir gerçekleşme oranı yüzde 74,32, gider gerçekleşme oranı ise yüzde 70,47 oldu.
Belediyenin mal ve hizmet alım giderleri 1 milyar 184 milyon lirayı aşarken, sermaye giderleri 740 milyon 207 bin lira, faiz giderleri ise 61 milyon 513 bin lira olarak kaydedildi.
SAYIŞTAY'DAN BELEDİYEYE DÜZELTME UYARISI
Sayıştay’ın 2025 yılı denetiminde ortaya koyduğu 18 bulgu, Yeşilyurt Belediyesinin özellikle gelir tahsilatı, imar kararlarının uygulanması, kiralama ihalelerinde rekabetin sağlanması, belediye şirketlerinin denetimi ve kamuoyunun bilgilendirilmesi konularındaki eksikliklerini ortaya koydu.
Raporda, belediye yönetiminin bazı bulgulara ilişkin düzeltici işlemlere başladığını bildirdiği belirtilirken, tespit edilen eksikliklerin giderilmesi, belediye alacaklarının takip edilmesi ve mevzuata uygun idari mekanizmaların işletilmesi gerektiği vurgulandı.
Özellikle tahsil edilemeyen 26,8 milyon liralık idari para cezası, uygulanmayan yüzlerce yıkım kararı ve belediye taşınmazlarının alt kiralamalarından kaynaklanan yüksek bedel farkları, kamu kaynaklarının yönetimi ve belediyenin denetim sorumluluğunu gündeme taşıdı.
