TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen yasa ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda önemli bir değişikliğe gidildi. Düzenlemeyle sosyal güvenlik sisteminde uygulanan "devlet katkısı" kaldırılırken, yeni uygulama 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, ANKA Haber Ajansı'na yaptığı değerlendirmede, söz konusu değişikliğin sosyal güvenlik sistemi ve emekli aylıkları üzerindeki olası etkilerini anlattı.
"Devlet Katkısı Finansmanın Temel Unsurlarından Biriydi"
Yılmaz, 2000'li yılların ikinci yarısında gerçekleştirilen sosyal güvenlik reformuyla sistemin finansman modelinin yeniden şekillendirildiğini belirtti.
Reform öncesinde sosyal güvenliğin büyük ölçüde işçi ve işveren primleriyle finanse edildiğini hatırlatan Yılmaz, 2008 yılında yapılan düzenlemeyle devletin, SGK'nın tahsil ettiği malullük, yaşlılık, ölüm ve genel sağlık sigortası primlerinin yüzde 25'i oranında katkı sağlamasının yasal güvence altına alındığını ifade etti.
"SGK'nın Finansman Açığı Artacak"
Meclis'te kabul edilen yeni düzenleme ile bu uygulamanın kaldırıldığını belirten Yılmaz, bunun SGK gelirlerinin yaklaşık yüzde 17'sine karşılık gelen düzenli kaynağın sona ermesi anlamına geldiğini söyledi.
Yılmaz, devlet katkısı yerine oluşacak finansman açığının Hazine tarafından açık finansmanı yöntemiyle karşılanacağını belirterek, bu durumun SGK'nın finansman açığını önemli ölçüde artıracağını dile getirdi.
Emekli Aylıklarına Dikkat Çekti
Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, 2023-2025 döneminde SGK gelirlerindeki artışta prim tahsilatlarındaki iyileşmenin etkili olduğunu ancak asıl belirleyici unsurun emekli aylıklarının enflasyon karşısında reel olarak gerilemesi olduğunu ifade etti.
Yılmaz, EYT uygulamasına rağmen son üç yılda prim gelirlerinin harcama artışlarının üzerinde seyrettiğini, alacak tahsilatlarındaki artış ve emekli aylıklarındaki reel düşüş sayesinde SGK bütçesinin güçlendiğini söyledi.
"Devlet Katkısı Yasaya Rağmen Aktarılmadı"
Yılmaz, 2026 yılında mart, nisan ve haziran aylarında devlet katkısı ödemelerinin yasada yer almasına rağmen SGK'ya aktarılmadığını belirtti.
Bu dönem için aktarılmayan tutarın yaklaşık 287,9 milyar TL olduğunu ifade eden Yılmaz, söz konusu ödemenin yapılması halinde SGK'nın bütçe fazlası vermeye devam edeceğini, ancak merkezi yönetim bütçe açığının daha yüksek görüneceğini söyledi.
"Emekli Aylıkları İçin Ayrılabilecek Kaynak Daralacak"
Devlet katkısının kaldırılmasının SGK'nın merkezi bütçeye bağımlılığını artıracağını vurgulayan Yılmaz, şu değerlendirmede bulundu:
"Bu durum, emekli aylıkları ile diğer sosyal güvenlik harcamalarının iyileştirilmesine ayrılabilecek mali alanı daraltacaktır."
"Uzun Vadeli Sürdürülebilirlik Risk Altında"
Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, sosyal güvenlik sisteminin kısa vadeli bütçe hedefleri doğrultusunda şekillendirilmesinin uzun vadede önemli mali riskler oluşturabileceğini belirtti.
Önümüzdeki yıllarda nüfusun yaşlanmasıyla birlikte sağlık harcamaları ve emekli aylığı ödemelerinin artacağına dikkat çeken Yılmaz, sistemin öngörülebilir, sürdürülebilir ve etkin şekilde yönetilmesinin kritik önem taşıdığını ifade etti.
