Greenpeace Türkiye, 'İçinde Ne Var?' kampanyası çerçevesinde İstanbul'un Sultanbeyli, Sancaktepe, Ataşehir ve Kadıköy ilçelerindeki 5 zincir marketten domates örnekleri topladı. Uluslararası akredite bir laboratuvarda gerçekleştirilen analizler sonucunda, 20 domates örneğinin 3'ünde (yüzde 15) mevzuata aykırılık belirlendi.
Mevzuata aykırı bulunan ürünlerin 2'sinde domateste kullanımı ruhsatsız etken maddeler tespit edildi. Reyondaki Hal Kayıt Sistemi verilerine göre bu ürünlerin 'iyi tarım' logolu olması dikkat çekti. Analiz edilen bir başka üründe ise 31 Aralık 2010 tarihi itibarıyla kullanımı tamamen yasaklanmış olan Chlorfenapyr etken maddesi ortaya çıktı.
Yüzde 70'inde PFAS Riski
Araştırma verileri gıdalardaki kimyasal kokteyl tehlikesini de gözler önüne serdi. İncelenen 20 ürünün 7'sinde (yüzde 35) 3'ten fazla pestisit çeşidi tespit edildi. Çocuk sağlığı açısından risk oluşturduğu bilinen per- ve polifloroalkil maddeleri (PFAS) içeren pestisitlerin incelendiği çalışmada, numunelerin 14'ünde (yüzde 70) en az bir PFAS'li maddeye rastlandı. Toplanan 20 örneğin yalnızca 1'inde (yüzde 5) hiç pestisit izine rastlanmadı.
"Yasaklı Pestisitle Karşılaştık"
Analiz sonuçlarının ardından market zincirlerine yönelik bir 'Market Karnesi' hazırlayan Greenpeace Türkiye, taze meyve ve sebze tedarik zincirinde şeffaflık talep etti. Kampanya sürecini değerlendiren Greenpeace Türkiye Direktörü Berkan Özyer, şu ifadeleri kullandı:
"İstanbul'un dört ilçesindeki beş market zincirinden aldığımız domates örneklerinin analizi sonucında mevsimindeki bir sebzede dahi mevzuata aykırı, dahası kullanılması 15 yıl önce tamamen yasaklanmış pestisitle karşılaştık. Örneklerin 7'sinde 3'ten fazla pestisit tespit edildi."
"Pazarı Kontrol Edenler Pestisiti de Analiz Ettirebilir"
Pestisitsiz gıdaya erişimin bir hak olduğuna vurgu yapan Berkan Özyer, market zincirlerinin sorumluluk alması gerektiğini belirterek açıklamasını şöyle sürdürdü:
"Resmi verilere göre daha 2021 yılında pazarın yüzde 60'ına yakınını elinde tutan market zincirleri için denetim altyapısı kurmak maliyetli ya da imkansız değil. Pazarı kontrol edebileler pestisiti de analiz ettirebilir, kaldı ki bu aşamada pestisitsiz gıda sağlamak sorumlulukları. Kampanya taleplerimizin karşılık bulması hem üreticiyi özgürleştirecek hem de rafların karşısındaki tüketicinin 'İçinde ne var?' diye düşünmeden alışverişini yapabilmesini sağlayacak. Bu nedenle herkesi 'İçinde ne var?' sorusunu sorarak kampanyamıza katılmaya davet ediyoruz. Birlikte olursak sonuç alabiliriz."
Greenpeace Türkiye; zincir marketlerden tam şeffaflık, kokteyl etkisine sıfır tolerans, maksimum kalıntı limitlerinin devlet sınırının yüzde 20 altında tutulması ve ekolojik üretime geçen çiftçilere destek verilmesi yönünde 4 temel talepte bulundu.
