Greenpeace, Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nın (COP31) çerçeve karar taslağı üzerinde anlaşmaya varılamadan sona ermesini eleştirdi. Greenpeace COP31 Heyeti Başkanı Jasper Inventor, fosil yakıtları koruyan bir anlaşmanın engellendiğini ancak somut karar alınamamasının iklim krizinden en ağır biçimde etkilenen topluluklar açısından başarısızlık olduğunu söyledi. Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanyaları Sorumlusu Emel Türker Alpay ise Türkiye'nin dönem başkanlığında yürütülen konferansta diyalog, uzlaşı ve eylem sözünün tutulamadığını savundu.
Greenpeace tarafından yapılan açıklamada, Avrupa Birliği, Panama, Marshall Adaları ve Norveç'in de aralarında bulunduğu tarafların COP31 kapanış Genel Kurulu'nda üçüncü çerçeve karar taslağına resmen karşı çıktığı belirtildi.
Taslakta küresel sıcaklık artışının 1,5 derece sınırını aşabileceğinin kabul edilmesine rağmen fosil yakıtların iklim değişikliğinin temel nedenleri arasında açıkça anılmadığına dikkat çekildi. Karbon yakalama, kullanma ve depolama (CCUS) teknolojilerinin gigaton ölçeğine ulaştırılmasına yönelik hedeflerin ise fosil yakıt sektörünün faaliyetlerini uzatabileceği savunuldu.
"Fosil yakıtları sona erdirmek için geldik"
Greenpeace COP31 Heyeti Başkanı Jasper Inventor, konferansın sonucunun beklentilerin gerisinde kaldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
"COP31'e fosil yakıtları sona erdirmek için geldik, onları teşvik etmek ve ömürlerini uzatmak için değil. Net bir sonuç veya fosil yakıtları sona erdirecek inandırıcı bir yol haritası olmadan ayrılmak büyük bir hayal kırıklığı. Fosil yakıtları kayıran kötü bir anlaşmayı durdurduk, ancak anlaşma olmadan ayrılmak, iklim krizinin ön saflarındaki topluluklar için yine de bir başarısızlık."
İklim krizinin sonuçlarından en fazla kırılgan toplulukların etkilendiğini belirten Inventor, küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefinin hâlâ korunabileceğini söyledi.
"COP'lar eylem üretemiyorsa süreci değiştirmenin zamanı gelmiştir"
Bazı hükümetlerin daha güçlü iklim hedefleri için mücadele ettiğini belirten Inventor, fosil yakıt üreticisi ülkelerin ise müzakerelerde hedefleri zayıflatmaya çalıştığını ileri sürdü.
Inventor, şöyle konuştu:
"Ancak fosil yakıt üreticilerinin hedefleri zayıflatmaya ve fosil yakıtları nihai sonuçtan silmeye çalıştığını da gördük. Bu engelleme kabul edilemez. Hem burada, COP'ta hem de dışında, yenilenebilir enerjiye dayalı bir gelecek için adil geçiş mücadelesini sürdüreceğiz. Ancak COP'lar eylem üretemiyorsa belki de süreci değiştirmenin zamanı gelmiştir."
Avrupa Birliği'ne iklim finansmanı eleştirisi
Greenpeace, fosil yakıtlardan çıkış konusunda daha güçlü kararlar alınmasını isteyen Avrupa Birliği'nin iklim finansmanı alanındaki tutumunu da eleştirdi.
Jasper Inventor, AB'nin konferans öncesinde iklim finansmanı görüşmelerini çıkmazda ilan etmesinin taraflar arasındaki güveni zedelediğini savundu.
Inventor, "Gelişmiş ülkeler aynaya bakmalı, iklim finansmanı yükümlülüklerini yerine getirmeli ve petrol ile gaz şirketlerinden hesap sormalı. Kirletenlere neden oldukları iklim zararlarının bedelini ödetmenin zamanı geldi" dedi.
Greenpeace açıklamasında, COP30'da kararlaştırılan iklim değişikliğine uyum finansmanının üç katına çıkarılması hedefinde sınırlı ilerleme sağlandığı, hedefin somut bir parasal tutara bağlanamadığı belirtildi.
Adil Geçiş Mekanizması müzakerelerinin de gelişmiş ülkelerin mekanizmanın resmi bir yapıya dönüştürülmesine karşı çıkması nedeniyle sonuçlandırılamadığı ifade edildi.
Alpay: "Türkiye başkanlığının verdiği söz tutulamadı"
Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanyaları Sorumlusu Emel Türker Alpay, konferansın sonucunu hayal kırıklığı olarak değerlendirdi.
Türkiye'nin COP31 dönem başkanlığını eleştiren Alpay, şu ifadeleri kullandı:
"Tarihin en uzun COP'unun ardından tanık olduğumuz sonuç, hayal kırıklığından başka bir şey değildi. Bedel ödeyen milyarlarca insanın karşısında, tarihsel sorumluluklarına rağmen kaynak ayırmayı reddeden ve aynı zamanda fosil yakıtlara bağımlılıklarını sürdürmek isteyen ülkelerin yıkıcı pazarlıklarına tanık olduk."
Alpay, Türkiye'nin ev sahipliğinde yürütülen müzakerelere ilişkin de şunları söyledi:
"Türkiye başkanlığı, diyalog, uzlaşı ve eylem odaklı bir COP sözü verdi, ancak bu söz tutulamadı. Liderlerin dünyayı fosil yakıtların aşamalı olarak sonlandırılması için inandırıcı bir yola sokması gerekiyordu. Bu gerçekleşmedi; bunun yerine fosil yakıt çıkarları hakim oldu ve sonucu rayından çıkardı."
"Adil geçiş, finansman olmadan yalnızca bir slogandır"
Adil geçişin yalnızca hedeflerin açıklanmasıyla sağlanamayacağını belirten Alpay, fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecinde işçilerin ve yerel toplulukların korunması için kurumsal ve mali güvenceler oluşturulması gerektiğini vurguladı.
Alpay, şöyle konuştu:
"COP30'da gelişmiş ülkeler adil geçiş için bir mekanizma taahhüt etti. Antalya'da ise ona işlerlik kazandırmayı reddettiler. Adil geçiş, arkasında bir kurum veya finansman olmadan yalnızca bir slogandır ve bedeli ödemek işçilere ve topluluklara kalır."
Avrupa Birliği'nin fosil yakıtlardan çıkış çağrısı yaparken bu dönüşümü mümkün kılacak finansmanı sağlaması gerektiğini ifade eden Alpay, fosil yakıt üreticisi ülkelerle gelişmiş ülkelerin tutumlarının müzakerelerin sonuçsuz kalmasına neden olduğunu savundu.
"Türkiye'de kömürden çıkış için yol haritası istiyoruz"
Türkiye'nin ev sahibi ülke olarak iklim liderliği sorumluluğu üstlendiğini belirten Alpay, Antalya'da 10 binden fazla kişinin katıldığı iklim eyleminin taleplerinin karşılanmadığını söyledi.
Alpay, açıklamasını şu sözlerle sürdürdü:
"Ancak başkanlık, dünyanın dört bir yanından 10 binden fazla insan Antalya'da iklim eylemi çağrısıyla yürüdükten sonra bile bunu görmezden gelmeyi seçti. Türkiye genelinde topluluklar, kömürden çıkış ve adil geçişe yönelik açık bir yol haritası talep ediyor. COP31 sona ermiş olabilir, ancak bu çağrı sona ermeyecek. Sesimizi yükseltmeye ve acilen ihtiyaç duyulan değişimi talep etmeye devam edeceğiz."
Greenpeace Avustralya Pasifik: "İklim finansmanını rehin aldılar"
Greenpeace Avustralya Pasifik'in Pasifik Bölgesi Sorumlusu Shiva Gounden de gelişmiş ülkelerin iklim finansmanı konusundaki tutumunu eleştirdi.
Gounden, "Buna bir 'uygulama COP'u' dediler, ancak temel çökmüşken uygulama hiçbir anlam ifade etmiyor" diyerek, iklim krizinden en ağır biçimde etkilenen toplulukların acil ve somut kararlar beklediğini belirtti.
Gelişmiş ülkelerin tarihsel sorumluluklarını yerine getirmediğini savunan Gounden, iklim finansmanının müzakerelerde pazarlık konusu haline getirildiğini söyledi.
Gounden, Pasifik ülkelerinin iklim krizine karşı çözüm arayışlarını uluslararası hukuk ve alternatif diplomatik süreçlerle sürdüreceğini belirterek, "Pasifik, çözüm bulmayı sürdürmek için Uluslararası Adalet Divanı'nın danışma görüşü ve Santa Marta süreci gibi paralel yollara giderek daha fazla yönelecek. Çünkü halklarımızın ihtiyacı olan bu" dedi.




