Antalya'da Türkiye'nin dönem başkanlığında düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'nda (COP31) yeni karar taslağı yayımlandı. Kapanış oturumunda görüşülen taslakta fosil yakıtlardan aşamalı çıkışa ilişkin açık bir taahhüde yer verilmezken, küresel elektrik tüketiminin toplam nihai enerji tüketimindeki payının 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarılması ve iklim değişikliğine uyum finansmanının en az üç katına yükseltilmesi çağrısı yapıldı.

COP31 Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 22 Kasım 2026 saat 02.00 tarihini taşıyan 10 sayfalık karar taslağı kamuoyuyla paylaşıldı. Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı'nın (CMA8) değerlendirmesine sunulan 94 maddelik metinde, küresel sıcaklık artışının 1,5 dereceyle sınırlandırılması, temiz enerji yatırımları, iklim finansmanı, ormansızlaşmayla mücadele ve gelişmekte olan ülkelere destek sağlanmasına ilişkin düzenlemeler yer aldı.

Taraf ülkelerin taslak üzerindeki müzakereleri devam ederken nihai kararın görüşmelerin ardından şekillenmesi bekleniyor.

Fosil yakıtlardan çıkışa açık taahhüt yer almadı

Karar taslağında fosil yakıt kullanımının aşamalı olarak sona erdirilmesine yönelik açık bir ifadeye yer verilmedi. Bunun yerine düşük sera gazı emisyonlu ve iklim değişikliğine dayanıklı kalkınmaya geçişin hızlandırılması çağrısı yapıldı.

Metinde yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygınlaştırılması, sıfır ve düşük karbonlu enerji teknolojilerinin geliştirilmesi, enerji verimliliğinin artırılması ve elektrik şebekelerinin modernizasyonu öncelikler arasında sıralandı.

Ülkelerin ulusal koşullarına ve kalkınma hedeflerine göre farklı enerji dönüşümü yolları izleyebileceği de vurgulandı.

Elektriğin küresel enerji tüketimindeki payı yüzde 35'e çıkarılacak

Taslağın enerji dönüşümü bölümünde, elektriğin küresel toplam nihai enerji tüketimindeki payının 2035 yılına kadar yüzde 35'e yükseltilmesi çağrısında bulunuldu.

Bu doğrultuda temiz enerji yatırımlarının artırılması, elektrik iletim ve dağıtım altyapısının güçlendirilmesi ve enerji depolama teknolojilerinin geliştirilmesi gerektiği belirtildi.

İnsan kaynaklı metan ve diğer karbondioksit dışı sera gazı emisyonlarının azaltılmasının önemine dikkat çekilen taslakta, karbon yakalama, kullanma ve depolama teknolojilerinin 2035 yılına kadar küresel ölçekte gigaton seviyesine ulaştırılması da hedefler arasında gösterildi.

İklim finansmanının en az üç katına çıkarılması çağrısı

Karar taslağında, gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğine uyum çalışmalarına yönelik finansmanın 2035 yılına kadar en az üç katına çıkarılması yönündeki önceki çağrı tekrarlandı.

Hedefin uygulanmasına ilişkin yol haritasının hazırlanması ve ilerlemenin 2027 yılında düzenlenecek Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı'nda değerlendirilmesi öngörüldü.

Ayrıca uyum ve dayanıklılık finansmanını güçlendirmek amacıyla "Antalya-Addis Ababa Yol Haritası"nın başlatılması önerildi. Girişimin, finansman kaynaklarının artırılmasını ve gelişmekte olan ülkelerin bu kaynaklara erişiminin kolaylaştırılmasını amaçladığı belirtildi.

Taslakta öne çıkan finansman ihtiyaçları

5,1–6,8 Trilyon dolar

Gelişmekte olan ülkelerin 2030'a kadar ulusal iklim hedefleri için toplam finansman ihtiyacı

305 Milyar dolar/yıl

2035'e kadar öngörülen yıllık iklim değişikliğine uyum finansmanı ihtiyacı

Gelişmiş ülkelere finansman sorumluluğu hatırlatıldı

Taslakta, Paris Anlaşması kapsamında gelişmiş ülkelerin gelişmekte olan ülkelere iklim değişikliğiyle mücadele ve uyum alanlarında mali kaynak sağlama yükümlülükleri hatırlatıldı.

Yüksek sermaye maliyetleri, sınırlı mali hareket alanı ve finansmana erişimde karşılaşılan bürokratik engellerin azaltılması gerektiği vurgulandı.

Yeşil İklim Fonu'na katkıların artırılması, Uyum Fonu ve En Az Gelişmiş Ülkeler Fonu'nun desteklenmesi istendi. Ayrıca 2027-2030 döneminde iklim finansmanına erişimi kolaylaştıracak yıllık çalıştaylar düzenlenmesi öngörüldü.

Küresel sıcaklık artışında 2,6 derece uyarısı

Karar taslağında, Paris Anlaşması'nın küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 2 derecenin oldukça altında tutma ve 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefi yeniden teyit edildi.

Küresel ısınmanın önümüzdeki birkaç yıl içinde 1,5 derece eşiğini aşmasının beklendiği belirtilirken, mevcut ulusal iklim planlarının tam olarak uygulanması halinde sıcaklık artışının yaklaşık 2,6 dereceye ulaşabileceği ifade edildi.

Sıcaklık artışının 1,5 dereceyi aşmasının süresini ve büyüklüğünü sınırlandırmak için sera gazı emisyonlarında derin, hızlı ve kalıcı azaltımlar yapılması gerektiği kaydedildi.

2030 yılına kadar orman kaybının durdurulması hedefi

Taslakta, ormansızlaşmanın ve ormanların bozulmasının 2030 yılına kadar durdurulması ve tersine çevrilmesi için çabaların artırılması çağrısına yer verildi.

Ormanların, okyanusların ve diğer doğal ekosistemlerin sera gazlarının tutulmasındaki rolüne dikkat çekilerek, doğal alanların korunması ve zarar gören ekosistemlerin yeniden canlandırılmasının önemi vurgulandı.

Okyanusların iklim değişikliğinden etkilenmesine ilişkin çalışmalar kapsamında "Antalya Ocean Current" adıyla çok yıllı bir diyalog planının geliştirilmesi ve "Blue Imece" başlıklı sentez raporunun Mart 2028'e kadar hazırlanması önerildi.

İklim politikalarında ticari ayrımcılık uyarısı

Karar taslağında, ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında tek taraflı uyguladıkları önlemlerin uluslararası ticarette keyfi veya haksız ayrımcılığa ya da gizli ticaret kısıtlamalarına dönüşmemesi gerektiği belirtildi.

İklim politikalarının sınır ötesi etkilerinin özellikle gelişmekte olan ülkeler açısından değerlendirilmesi ve ticaret ile iklim değişikliği arasındaki ilişkinin uluslararası diyalog mekanizmalarında ele alınması istendi.

Ayrıca çocukların, gençlerin, kadınların, yerel toplulukların ve yerli halkların iklim politikalarının hazırlanması ve uygulanmasına katılımının güçlendirilmesi çağrısında bulunuldu.

Meteoroloji'den kuvvetli yağış ve fırtına uyarısı: Malatya'da da yağmur bekleniyor
Meteoroloji'den kuvvetli yağış ve fırtına uyarısı: Malatya'da da yağmur bekleniyor
İçeriği Görüntüle

Nihai karar müzakerelerin ardından belirlenecek

COP31 Başkanlığı tarafından yayımlanan 94 maddelik metin henüz taslak niteliği taşıyor. Fosil yakıtlar, enerji dönüşümü ve iklim finansmanına ilişkin hükümlerin nihai karara dönüşmesi, taraf ülkeler arasında devam eden müzakerelerin sonucuna bağlı olacak.

Haber etiketleri: COP31, İklim Değişikliği, Fosil Yakıtlar, İklim Finansmanı, Antalya

Kaynak: ANKA