Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 'Deprem Bölgesi Konut Arzı ve Bölgesel Kira Enflasyonu Gelişmeleri' başlıklı araştırmasını kamuoyuyla paylaştı. Çalışmada, 6 Şubat afetlerinin ardından hızla tırmanan kira enflasyonunun, kamu öncülüğünde yürütülen yeniden imar faaliyetleri ve teslim edilen konutlarla yavaşlama eğilimine girdiği belirtildi.
Depremin hemen ardından yaşanan stok kaybı ve göç hareketleri, bölgesel kira fiyatları üzerinde ciddi baskı oluşturmuştu. Özellikle afet bölgesiyle coğrafi yakınlığı bulunan veya yoğun göç alan çevre illerde kira artışları oldukça belirgin seyretmişti.
"434 Bin Deprem Konutu Tamamlandı"
Araştırmada yer verilen TOKİ verileri, konut arzındaki devasa artışı gözler önüne serdi. 2025 yılının başında 201 bin seviyesinde olan tamamlanmış deprem konutu sayısı, yıl sonunda yaklaşık 434 bine ulaştı.
TOKİ'nin deprem öncesindeki üç yıllık süreçte toplam 213 bin konut ürettiği dikkate alındığında, bölgedeki üretimin arz üzerinde ne derece kritik bir rol oynadığı netleşti. Deprem bölgesinin Türkiye genelindeki yapı kullanım izinlerinden aldığı pay ise yüzde 12'den yüzde 20'nin üzerine çıktı.
"Kira Artışları 2025'te Yavaşlamaya Başladı"
Afet illerindeki kira enflasyonu 2023 ve 2024 yıllarında ülke ortalamasının oldukça üzerinde gerçekleşti. Ancak konut teslimlerinin hızlandığı 2025 yılı itibarıyla artış hızında keskin bir yavaşlama kayıtlara geçti.
Yeni konutların kullanıma açılmasıyla arz tarafındaki baskı azaldı. Yapılan değerlendirmelerde, konut stokundaki toparlanmanın kira fiyatlarındaki artış trendini doğrudan aşağı çektiği vurgulandı.
"Geri Göç Çevre İllerdeki Kiraları da Etkiledi"
Yeniden yapılanma süreciyle birlikte başlayan geri göç hareketi, depremden dolaylı etkilenen çevre şehirlerdeki kiralık konut talebini de düşürdü.
Göç alan illerdeki kira enflasyonu 2024 ve 2025 yıllarında diğer illere paralel seyrederken, 2026 yılında belirgin şekilde daha düşük seviyelerde gerçekleşti. Bu durum, afet bölgesindeki toparlanmanın çevre illerdeki talebi normale döndürmesiyle açıklandı.
"İnşaat Kapasitesi Diğer İllere Kayıyor"
Bölgedeki projelerin büyük oranda tamamlanmasıyla birlikte inşaat sektöründeki kapasitenin bölge dışına yöneldiği görüldü. Deprem bölgesinde inşaat istihdamı gerilerken, diğer illerde hızlı bir artış yaşandı.
TCMB, bu değişimin önümüzdeki dönemde konut arzındaki artışın ülke genelinde daha geniş bir coğrafyaya yayılacağına işaret etti. Konut arzındaki iyileşmenin, önümüzdeki süreçte de kira enflasyonundaki yavaşlamayı desteklemeye devam etmesi bekleniyor.
