CHP Dış Politika Kurulu, 13 Kasım 2026 tarihli toplantısının ardından yayımladığı "Güncel Değerlendirmeler" başlıklı açıklamada, uluslararası gelişmeler ve Türkiye'nin dış politika önceliklerine ilişkin görüşlerini paylaştı.
Açıklamada, İran'a yönelik askeri saldırıların yeniden başlaması riski, Ukrayna-Rusya savaşı, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi, Yemen'deki çatışmalar ve Kıbrıs sorunu ele alındı.
Kurul, özellikle İran'a yönelik saldırılarda Türkiye'deki İncirlik Üssü'nün kullanılmaması gerektiğini vurgularken, bölgesel çatışmaların genişlemesinin önlenmesi için diplomatik girişimlere ağırlık verilmesini istedi.
"İncirlik Üssü'nden hiçbir saldırı uçağının kalkmasına izin verilmemeli"
CHP Dış Politika Kurulu, İran'a ilişkin aracılar üzerinden yürütülen görüşmelerin kalıcı ateşkes ve uzlaşı sağlanması bakımından henüz sonuç vermediğini belirtti.
İran'ın, kendisine yönelik yeni bir saldırı durumunda saldırı uçaklarının kalktığı üsleri balistik füzelerle hedef alacağını açıkladığı hatırlatılan metinde, Türkiye'nin bölgesel çatışmaların dışında kalmasının önemine dikkat çekildi.
Savaşın başından itibaren askeri hedeflerle uyumlu bir siyasi amacının bulunmadığını savunan Kurul, "İran savaşına yol açanların sorunu bitirmek sorumluluğunu da üstlenmesi gereklidir" değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye'nin İran ile tarihsel ilişkilerine vurgu yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Bu arada 500 yıllık iyi komşuluk ilişkisi içinde bulunulan İran'ın Türkiye'ye hasmane bir konuma girmemesi için İncirlik üssünden hiçbir saldırı uçağının kalkmasına izin verilmemesi yolundaki politikanın büyük bir titizlikle takibi daha da önem kazanmıştır."
Ukrayna savaşının Karadeniz'e yayılmaması çağrısı
Ukrayna-Rusya savaşına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan CHP Dış Politika Kurulu, ABD aracılığıyla Abu Dabi'de yürütülen görüşmelerde taraflar arasındaki anlaşmazlıkların giderilemediğini belirtti.
Avrupa Birliği'nin görüşmelere katılımına izin verilmediğine dikkat çekilen açıklamada, AB'nin savaşın sürmesinden siyasi kazanç beklediği ve çatışmaların genişletilmesi yönünde Ukrayna'yı desteklediği savunuldu.
Bu kapsamda "KOALICJA 26.2" tatbikatına işaret edilerek, savaşın Karadeniz'i içine alacak şekilde genişlemesinin önlenmesi gerektiği vurgulandı.
Kurul, Ukrayna'da daha fazla can kaybının yaşanmasının engellenmesi için diplomatik çözüm arayışlarının önemine dikkat çekti.
"NATO'nun Ukrayna'yı içine alacak şekilde genişlemesi olası görülmemeli"
CHP Dış Politika Kurulu, Ukrayna savaşının sona erdirilmesi bakımından NATO'nun genişleme politikasına ilişkin de değerlendirmede bulundu.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Bir veya daha fazla ittifak üyesi tarafından NATO ittifakının Ukrayna'yı içine alarak genişlemesinin hiçbir zaman olası görülmediğinin resmen açıklanması yararlı görülmektedir."
Kurul, bu yönde atılacak bir adımın savaşın sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimler açısından yararlı olacağı görüşünü dile getirdi.
APEC Zirvesi için Yalta Konferansı benzetmesi
CHP Dış Politika Kurulu, Çin'in Shenzhen kentinde 18-19 Kasım tarihlerinde yapılacağını belirttiği APEC Zirvesi'ne ilişkin beklentilerini de paylaştı.
Açıklamada, zirve kapsamında gerçekleşmesi beklenen üçlü liderler görüşmesinde Ukrayna-Rusya savaşı, ABD-İran çatışması ve ekonomik konuların ele alınmasının beklendiği kaydedildi.
Taraflar arasında uzlaşı sağlanması halinde nükleer silahlanmanın azaltılmasının da gündeme gelebileceği ifade edildi.
Kurul, zirvenin İkinci Dünya Savaşı'nın son döneminde gerçekleştirilen Yalta Konferansı'na benzer sonuçlar doğurabilecek gelişmelere zemin hazırlayabileceğini değerlendirerek sürecin yakından izlenmesi gerektiğini belirtti.
Yemen'deki çatışmalar için diplomatik çözüm vurgusu
Yemen'deki gelişmelere de değinilen açıklamada, Suudi Arabistan'ın 13 Temmuz 2026'da Kuzey Yemen'deki Husilere yönelik gerçekleştirdiği ve Kurulun "hatalı saldırı" olarak nitelendirdiği askeri harekâtın ardından başlayan çatışmaların azalan yoğunlukta sürdüğü ifade edildi.
Taraflar arasında diplomatik temaslar ve mali konular üzerinden uzlaşı arayışlarının devam ettiği belirtilirken, İsrail'in Suudi Arabistan'a destek verdiği, İran'ın ise Husilere destek sağlayabileceğine işaret ettiği aktarıldı.
İran'ın, talep edilmesi halinde Suudi Arabistan ile Kuzey Yemen arasındaki sorunların çözümüne yardımcı olabileceği yönündeki açıklamasına da değinildi.
CHP Dış Politika Kurulu, Yemen'de askeri yöntemler yerine diplomatik çözümün esas alınması gerektiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Sorunun diplomatik araçlarla çözümünün tek çare olduğu tüm taraflarca anlaşılmakta oluşu memnuniyetle karşılanmalıdır."
CHP'den Kıbrıs'ta kalıcı barış anlaşması çağrısı
CHP Dış Politika Kurulu'nun açıklamasında Kıbrıs sorununa ilişkin değerlendirmeler de yer aldı.
Kurul, Kıbrıs'ta mevcut ateşkes durumundan kalıcı bir barış anlaşmasına geçilmesinin zamanının geldiğini savundu.
Kıbrıs'ın kuzeyi ve güneyindeki iki ayrı devletin ilişkilerinin normalleştirilmesi gerektiği belirtilen açıklamada, sürecin ABD ve Avrupa Birliği'nin dışında yürütülmesi gerektiği görüşü dile getirildi.
"Güneydeki yönetim Türkiye'ye ve kuzeye savaş tazminatı ödemeli"
CHP Dış Politika Kurulu, Kıbrıs'ta geçmişte yaşanan gelişmelere ilişkin sorumluluk ve tazminat konularını da gündeme taşıdı.
Açıklamada, güneydeki yönetimin darbelerle başlayan süreçte ortaya çıkan tahribatın sorumluluğunu üstlenmesi gerektiği savunuldu.
Kurul, güneydeki yönetimin Kıbrıs'ın kuzeyine ve Türkiye'ye savaş tazminatı ödemesi gerektiği görüşünü dile getirdi.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin, Genel Sekretere müzakereleri kolaylaştıracak bir arabuluculuk zemini bulunup bulunmadığını araştırma görevi vermesine de değinilen açıklamada, bu sürecin "kozmetik bir egzersiz" olarak sürdürülmemesi istendi.
Kurul, Kıbrıs'taki tarafların "iki olgun devlet gibi ilişkilerini kalıcı olarak düzenlemesini" sağlayacak bir yaklaşımın benimsenmesi gerektiğini vurguladı.
CHP Dış Politika Kurulu'nun açıklamasında, İran ve Ukrayna başta olmak üzere bölgesel çatışmaların genişlemesinin önlenmesi, diplomatik çözümlerin geliştirilmesi ve Kıbrıs'ta kalıcı barışın sağlanması temel öncelikler olarak öne çıktı.
