İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Karaciğer Nakli Enstitüsü, organ nakli alanında küresel ölçekte eşi benzeri görülmemiş bir başarıya daha imza attı. Prof. Dr. Sezai Yılmaz liderliğindeki dev ekip, tıp dünyasının sınırlarını zorlayarak dünyanın ilk eş zamanlı sekizli çapraz karaciğer naklini başarıyla tamamladı.
Daha önce canlıdan dörtlü, beşli, altılı ve yedili çapraz nakilleri de ilk kez gerçekleştirerek tıp literatürüne giren Malatya'daki merkez, bu operasyonla kendi dünya rekorunu bir kez daha egale etmiş oldu.
"Aynı Anda Tam 16 Ameliyat Birden Başlatıldı"
Sekizli çapraz karaciğer nakli kapsamında, 8 verici ve 8 alıcı olmak üzere toplam 16 operasyon aynı anda ve birbirine bağlı bir zincir halinde yürütüldü. Tam 22 saat süren bu dev operasyon için enstitünün ameliyathane ve yoğun bakım kapasitesinin neredeyse tamamı seferber edildi.
Cerrahlardan anestezi uzmanlarına, hemşirelerden teknisyenlere kadar 150’nin üzerinde sağlık personelinin görev aldığı bu tarihi ameliyatlar zinciri, kusursuz bir organizasyonla tamamlandı.
"Eşleştirme Modelinde Türk Bilim İnsanı İmzası"
Türkiye'deki canlı vericili nakillerde, hastaların yakınlarıyla tıbbi uyumsuzluk yaşaması sorununu çözen çapraz nakil sistemi, Malatya'da adeta bir bilim harikasına dönüştü. Herhangi bir verici veya alıcının vazgeçmesi durumunda tüm zincirin bozulacağı bu hassas sürecin arkasında ise matematiksel bir mucize yatıyor.
Tarihi naklin algoritması, ABD’deki Boston College’da görev yapan Türk ekonomi profesörleri Tayfun Sönmez ve Utku Ünver tarafından geliştirilen özel eşleştirme modeliyle yürütüldü. Kan grubu, karaciğer boyutu ve anatomik yapı gibi hayati kriterler bu yapay zeka destekli modelle eşleştirildi.
"Dünyadaki Çapraz Nakillerin %90'ı Malatya'da Yapılıyor"
Canlı vericili karaciğer naklinde dünya lideri olan enstitü, küresel çapraz karaciğer nakillerinin yaklaşık yüzde 80 ila 90’ını tek başına gerçekleştiriyor. Merkezde bugüne kadar yapılan çapraz nakil sayısı 400’ü aşarken, dünya genelinde Türkiye dışındaki merkezlerde en fazla üçlü çapraz nakil yapılabiliyor.
Malatya'nın bu alandaki en yakın takipçisi olan Hindistan'daki merkezde ise bugüne kadar sadece 100 civarında çapraz nakil operasyonu gerçekleştirilebildi.
"Kritik Durumdaki 3 Hastayı Kurtarmak İçin Karar Verdik"
Operasyonun detaylarını paylaşan Karaciğer Nakli Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Sezai Yılmaz, bu büyüklükte bir nakle imza atmalarının temel sebebinin havuzdaki bazı hastaların durumunun çok kritikleşmesi olduğunu belirtti.
Prof. Dr. Yılmaz, süreci şu sözlerle aktardı:
"İki hastamızın ileri derecede karnında asit birikimi ve sarılığı mevcuttu. Bir hastamız da karaciğer komasına girmişti. 24 hastadan oluşan bir havuz ve 29 donör arasından yapılan eşleştirme sonucunda bu model karşımıza çıktı. Bunun üç hastamızı birden kurtaracağını düşünerek 8’li çapraz karaciğer nakli yapmaya karar verdik."
"Gerekirse 9'lu ve 10'lu Çapraz Nakiller de Yapabiliriz"
Asıl amaçlarının rekor kırmak değil, acil organ bekleyen çaresiz hastalara umut olmak olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Yılmaz, merkezin gücüne dikkat çekti. Enstitünün fiziki ve teknik altyapısının benzersiz olduğunu belirten Yılmaz, "Bugün 8’li yaptık ama 9’lu, 10’lu çapraz karaciğer nakilleri bile yapabiliriz. Bu kadar geniş transplantasyonu yapmaya muktedir bir yapımız var" dedi.
Ameliyatların son hastanın çıkışıyla birlikte damar revizyonları dahil 22 saat sürdüğünü ifade eden Yılmaz, hastaların durumunun iyi olmasının tüm yorgunluklarını unutturduğunu söyledi.
