Iğdır’da özellikle ağustos ayının ortalarından itibaren taşlık ve yüksek kesimlerde yetişen üzerlik otları, sabahın erken saatlerinde kırsal alanlara çıkan kadınlar tarafından tek tek toplanıyor. Kuru otların arasında bulunan üzerliklerin toplanması oldukça meşakkatli ve yorucu bir çalışma gerektiriyor. Toplanan üzerlikler şehir merkezine getirildikten sonra çeşitli şekillerde işleniyor, süsleniyor ve evlerde kullanılmak üzere satışa sunuluyor.
Iğdır’ın kültürel değerlerini sosyal medya üzerinden tanıtan edebiyat öğretmeni Nurcan Tuna, üzerlik geleneğine farklı bir soluk getirmek amacıyla çalışma başlattı. Kırsal bölgelerde kadınlardan satın aldığı üzerlikleri kendi tasarımlarıyla şekillendiren Tuna, bir süre sonra arkadaşlarının da desteğiyle üretimini genişletti.
"Kültürümüze Yeni Bir Nefes Vermek İstedim"
Üzerlik yapımına ilk olarak hobi ve arkadaşına destek olmak amacıyla başladığını belirten Tuna, zaman içerisinde bu çalışmanın kadınlar için aile bütçesine katkı sağlayan bir işe dönüştüğünü anlattı. Tuna, üzerliğin genellikle taşlık alanlarda yetişen bir bitki olduğunu bildirerek şunları söyledi:
"Köylü kadınlarımız bunları işleyerek satışa sunuyorlardı. Ben de buna yeni bir soluk getirmek istedim. Köylü kadınlarımızın topladığı üzerlikleri parasıyla alıyorum. Bana lazım olan kısmı özellikle tomurcukları. Onları alıp kendi yaratıcı düşüncemi de katarak bu özelliğe yeni bir nefes verdim."
"Siparişlere Yetişemez Hale Geldik"
Üzerlikleri farklı modellerde hazırlayarak ekonomik değere dönüştürdüklerini belirten Tuna, çalışmalarının aynı zamanda kadınlara gelir kapısı olduğunu dile getirdi. Tasarımlarla aile ekonomisine katkı sunduklarını ifade eden Tuna, süreçle ilgili şu bilgileri verdi:
"Tasarımlar yaparak bunları ekonomiye kazandırdım. Kültürümüze hem bir bakıma hizmet etmiş oldum hem de aile ekonomime katkı sağladım. Biz üç dört arkadaş şimdi bunları yaparak hem kültürümüze farklı bir özellik sunmuş olduk hem de kendi el harcamalarımızı, çocuklarımızın masraflarını karşılayarak eşlerimize yardımcı olmaya başladık."
En Büyük İlgi Gurbetçilerden
Hazırladığı üzerliklerin Iğdır dışından da yoğun talep gördüğünü belirten Tuna, özellikle yurt dışında yaşayan Iğdırlıların ürünlere büyük ilgi gösterdiğini söyledi. Sipariş trafiğine değinen Tuna, açıklamasını şöyle sürdürdü:
"İlk başta çok sevindim. Şimdi o kadar fazla sipariş geliyor ki özellikle gurbetçilerimiz çok talep gösteriyor. İl içinden aldığım siparişleri bekletip, gurbetçilerimizin isteğini yerine getiriyorum. Bunları Kanada, Hollanda, Almanya, Belçika ve İsviçre gibi ülkelere götürdüler. Şu anda yaptığımız işten 3-4 kadın arkadaşımız evine kazanç sağlamakta, çocuklarına fayda sağlamakta. Bu o kadar çok tutuldu ki biz siparişlere yetişemez hale geldik."
Nazardan Korunmak İçin Kullanılıyor
Iğdır’da evlerin duvarlarına ve girişlerine asılan üzerlik, halk arasında özellikle nazardan korunma amacıyla kullanılıyor. Kurutulan üzerliklerin yakılmasıyla çıkan dumanın da geleneksel olarak nazardan koruduğuna inanılıyor.
Iğdır’da nazardan korunma amacıyla yüzyıllardır kullanılan üzerlik otu, kadınların el emeği ve yeni tasarımlarıyla bölge ekonomisine kazandırılıyor. Taşlık alanlardan büyük meşakkatle toplanıp işlenen ürünler; Kanada, Almanya ve Hollanda başta olmak üzere gurbetçilerden yoğun talep görüyor.
MALATYA
Iğdır’da özellikle ağustos ayının ortalarından itibaren taşlık ve yüksek kesimlerde yetişen üzerlik otları, sabahın erken saatlerinde kırsal alanlara çıkan kadınlar tarafından tek tek toplanıyor. Kuru otların arasında bulunan üzerliklerin toplanması oldukça meşakkatli ve yorucu bir çalışma gerektiriyor. Toplanan üzerlikler şehir merkezine getirildikten sonra çeşitli şekillerde işleniyor, süsleniyor ve evlerde kullanılmak üzere satışa sunuluyor.
Iğdır’ın kültürel değerlerini sosyal medya üzerinden tanıtan edebiyat öğretmeni Nurcan Tuna, üzerlik geleneğine farklı bir soluk getirmek amacıyla çalışma başlattı. Kırsal bölgelerde kadınlardan satın aldığı üzerlikleri kendi tasarımlarıyla şekillendiren Tuna, bir süre sonra arkadaşlarının da desteğiyle üretimini genişletti.
"Kültürümüze Yeni Bir Nefes Vermek İstedim"
Üzerlik yapımına ilk olarak hobi ve arkadaşına destek olmak amacıyla başladığını belirten Tuna, zaman içerisinde bu çalışmanın kadınlar için aile bütçesine katkı sağlayan bir işe dönüştüğünü anlattı. Tuna, üzerliğin genellikle taşlık alanlarda yetişen bir bitki olduğunu bildirerek şunları söyledi:
"Köylü kadınlarımız bunları işleyerek satışa sunuyorlardı. Ben de buna yeni bir soluk getirmek istedim. Köylü kadınlarımızın topladığı üzerlikleri parasıyla alıyorum. Bana lazım olan kısmı özellikle tomurcukları. Onları alıp kendi yaratıcı düşüncemi de katarak bu özelliğe yeni bir nefes verdim."
"Siparişlere Yetişemez Hale Geldik"
Üzerlikleri farklı modellerde hazırlayarak ekonomik değere dönüştürdüklerini belirten Tuna, çalışmalarının aynı zamanda kadınlara gelir kapısı olduğunu dile getirdi. Tasarımlarla aile ekonomisine katkı sunduklarını ifade eden Tuna, süreçle ilgili şu bilgileri verdi:
"Tasarımlar yaparak bunları ekonomiye kazandırdım. Kültürümüze hem bir bakıma hizmet etmiş oldum hem de aile ekonomime katkı sağladım. Biz üç dört arkadaş şimdi bunları yaparak hem kültürümüze farklı bir özellik sunmuş olduk hem de kendi el harcamalarımızı, çocuklarımızın masraflarını karşılayarak eşlerimize yardımcı olmaya başladık."
En Büyük İlgi Gurbetçilerden
Hazırladığı üzerliklerin Iğdır dışından da yoğun talep gördüğünü belirten Tuna, özellikle yurt dışında yaşayan Iğdırlıların ürünlere büyük ilgi gösterdiğini söyledi. Sipariş trafiğine değinen Tuna, açıklamasını şöyle sürdürdü:
"İlk başta çok sevindim. Şimdi o kadar fazla sipariş geliyor ki özellikle gurbetçilerimiz çok talep gösteriyor. İl içinden aldığım siparişleri bekletip, gurbetçilerimizin isteğini yerine getiriyorum. Bunları Kanada, Hollanda, Almanya, Belçika ve İsviçre gibi ülkelere götürdüler. Şu anda yaptığımız işten 3-4 kadın arkadaşımız evine kazanç sağlamakta, çocuklarına fayda sağlamakta. Bu o kadar çok tutuldu ki biz siparişlere yetişemez hale geldik."
Nazardan Korunmak İçin Kullanılıyor
Iğdır’da evlerin duvarlarına ve girişlerine asılan üzerlik, halk arasında özellikle nazardan korunma amacıyla kullanılıyor. Kurutulan üzerliklerin yakılmasıyla çıkan dumanın da geleneksel olarak nazardan koruduğuna inanılıyor.
