Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı'na sunulan "Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi" toplam 12 maddeden oluşuyor. Hazırlanan yasal düzenleme, PKK/KCK terör örgütünün ve bağlantılı tüm yapıların fiili varlığını sona erdirdiğinin hem de kontrolü altındaki tüm silah ile mühimmatı teslim ettiğinin tespit edilmesinin ardından devreye girecek olan adli ve hukuki süreçleri kapsıyor.
Güvenlik, Demokrasi ve Hukuk Devleti Vurgusu
Kanun teklifinin genel gerekçesinde, Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında güvenlik, demokrasi ve hukuk devleti ilkelerinin birbirini tamamlayan ana unsurlar olarak ele alındığı vurgulandı.
Kamu düzeninin korunmasının yanı sıra toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesinin hedeflendiği belirtilen gerekçede, terörün tamamen sona erdiği bir Türkiye'nin ekonomik kalkınma, güvenlik ve demokrasi bakımından çok daha güçlü bir gelecek vaat ettiği kaydedildi.
"Teklif Mahkumiyet Hükümlerini Ortadan Kaldırmıyor"
Teklifin genel gerekçe bölümünde dikkat çeken en önemli ayrıntılardan biri de ceza sorumluluğuna ilişkin ifadeler oldu. Gerekçede konuya dair şu tespitlere yer verildi:
"Teklif, mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldıran, suçların hukuki niteliğini değiştiren veya ceza sorumluluğunu sona erdiren bir düzenleme niteliğinde değildir. Devam eden soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş mahkûmiyet hükümleri bütün hukuki sonuçlarıyla varlığını korumaktadır."
Ayrıca "Terörsüz Türkiye" süreci doğrultusunda uluslararası modellerin titizlikle incelendiği, Türkiye'nin kendi tecrübesi ve devlet geleneği ışığında özgün bir "Türkiye Modeli" oluşturulduğu ifade edildi. Bu teklifin hukuki adımların ilkini teşkil ettiği, ilerleyen süreçte ihtiyaçlara göre yeni yasal düzenlemelerin de gündeme gelebileceği aktarıldı.
Silah Bırakma ve MGK Teyidi Şartı
Teklifin birinci maddesine göre kanunun ana amacı; PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ile mühimmatın teslim edildiğinin tespit edilmesinden sonra yürütülen soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş mahkumiyet hükümlerinin infazının ertelenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek olarak tanımlandı.
Süreç; örgüt kurma veya yönetme, örgüt üyeliği, örgüte yardım etme, örgüt propagandası yapma ile Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçları içeriyor. İkinci maddede ise "örgüt" ve kurulacak olan "Kurul" kavramlarının hukuki tanımlamaları yapıldı.
Kasten Öldürme Suçu Kapsam Dışında Tutuldu
Kanun teklifinin üçüncü maddesi kapsam dışı kalan suçları ve erteleme sürelerini açıkça düzenliyor. Örgütün silah bıraktığının güvenlik kurumlarınca tespiti ve Milli Güvenlik Kurulu (MGK) kararının Resmî Gazete'de yayımlanması şartıyla yürürlüğe girecek maddede şu sınırlar çizildi:
-
Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu kapsam dışı bırakıldı.
-
1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet ya da ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar kapsam dışında tutuldu.
Bu istisnaların dışındaki suçlarda; üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren soruşturma ve kovuşturmalar 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis cezası ile müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlara ilişkin dosyalar ise 10 yıl süreyle ertelenecek.
Erteleme Kararlarına İki Hafta İçinde İtiraz Edilebilecek
Erteleme süresince dava zamanaşımı duracak, dosyalar ile mevcut deliller hassasiyetle korunacak. Müsadereye konu eşya ve malvarlığı değerleri hakkında tasfiye kararı verilerek Hazine'ye irat kaydedilecek. Cumhuriyet savcısı veya mahkeme tarafından verilen erteleme kararlarına karşı 2 hafta içinde sulh ceza hakimliklerine itiraz yolu açık olacak.
Ayrıca MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş ve kanun kapsamına giren suçlar nedeniyle bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmalar oluşturulacak Kurul'un iznine bağlanacak.
Tutuklama ve Adlı Kontrol Tedbirleri Kaldırılabilecek
Dördüncü madde uyarınca; erteleme kapsamına alınan suçlar sebebiyle verilmiş tutuklama ve adli kontrol tedbirleri yetkili mahkeme, bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından yeniden değerlendirilecek. Şartların oluşması durumunda bu tedbirler kaldırılabilecek. İstinaf ve temyiz aşamasındaki dosyalar için bozma kararı verilerek dosyalar ilk derece mahkemelerine geri gönderilecek.
Yeni Terör Suçu İşlenirse Erteleme Kaldırılacak
Beşinci maddeye göre, erteleme kararları özel bir kayıt sistemine işlenecek ve yalnızca hakim, mahkeme veya savcılık talebiyle erişilebilecek. Erteleme süresi içinde yeniden bir terör suçu işlenmesi halinde:
-
Erteleme kararı derhal kaldırılacak.
-
Soruşturma ve kovuşturma süreçlerine kaldığı yerden devam edilecek.
-
Mahkumiyet durumunda cezanın infazı ertelenmeyecek ve tüm hukuki sonuçlar doğacak.
Erteleme süresinin yeni bir suç işlenmeden sorunsuz tamamlanması halinde ise soruşturma aşamasındaki dosyalar için kovuşturmaya yer olmadığına, dava aşamasındaki dosyalar için ise düşme kararı verilecek.
