İran, küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı üzerinde denetimini artıracak radikal bir adım atmaya hazırlanıyor. İran Meclisi Ulusal Güvenlik Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, boğazdan geçen gemilerden "güvenli geçiş" adı altında ücret alınmasını ve bu ödemelerin yalnızca İran Riyali ile yapılmasını içeren bir yasa tasarısının detaylarını paylaştı.
"Tam Denetim ve Milli Para Birimi" Şartı
İran devlet televizyonunda konuşan Azizi, hazırlanan taslağın yasalaşması halinde Hürmüz Boğazı’nın tamamen İran Silahlı Kuvvetleri’nin kapsamlı denetimi altına gireceğini vurguladı. Azizi, boğazın yönetimi konusunda Umman ile iş birliği yapılabileceğini de ekleyerek şu kritik açıklamayı yaptı:
"Meclis'in hazırladığı yasa tasarısına göre, Hürmüz Boğazı'ndan geçiş ücretleri İran ulusal para birimi riyal ile ödenecek. Bu, boğazdaki egemenliğimizin ve güvenliğin bir parçasıdır."
ABD Yaptırımlarına Karşı "Riyal" Kalkanı
Dünya gündemine bomba gibi düşen bu hamle, İran’ın ABD yaptırımlarını baypas etme stratejisinin en sert aşaması olarak görülüyor. Daha önce geçiş ücretlerinin kripto paralar veya Çin Yuanı ile tahsil edildiği yönündeki iddiaların ardından, ödemelerin doğrudan Riyal’e endekslenmesi, küresel finans sisteminde doların hakimiyetine doğrudan bir meydan okuma olarak yorumlanıyor.
Enerji Piyasalarında "Hürmüz" Alarmı
Hindistan gibi büyük ithalatçı ülkeler, uluslararası suların geçiş özgürlüğü kapsamında olduğunu savunarak bu tür bir ücretlendirmeye karşı çıkarken; bölgedeki Arap üreticiler ise durumun bir "enerji silahına" dönüşmesinden endişe ediyor. İsrail-ABD ve İran arasındaki gerilimin zirve yaptığı bir dönemde gelen bu teklif, petrol fiyatlarında yeni bir dalgalanma yaratma potansiyeli taşıyor.
