İran ile ABD arasında İsviçre’nin Cenevre kentinde devam eden nükleer müzakerelerin üçüncü turu sona erdi. Umman’ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmelerin ardından taraflardan yapılan açıklamalarda, diplomatik süreçte önemli bir aşama kaydedildiği belirtildi.
Umman’dan açıklama: Teknik görüşmeler Viyana’da sürecek
Bedr el-Busaidi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD ile İran arasındaki müzakerelerde kayda değer ilerleme sağlandığını ifade etti. Busaidi, ilgili başkentlerde yapılacak istişarelerin ardından sürecin kısa süre içinde yeniden başlayacağını belirterek, teknik düzeydeki görüşmelerin gelecek hafta Viyana’da yapılacağını duyurdu.
Diplomatik kaynaklar, teknik temasların ardından siyasi düzeyde yeni bir turun da gündeme gelmesinin beklendiğini aktardı.
İran: Görüşmeler yoğun ve ciddi geçti
İran tarafı, müzakereleri “yoğun ve ciddi” olarak nitelendirdi. İran medyasına konuşan üst düzey bir yetkili, ABD tarafından sunulan yeni önerilerin Tahran’da değerlendirileceğini belirterek, taraflar arasında hâlâ kapatılması gereken bazı boşluklar bulunduğunu söyledi.
İran Enformasyon Konseyi Başkanı Elyas Hazrati ise yaptığı açıklamada, uranyum zenginleştirmenin ülkenin ihtiyaçları doğrultusunda süreceğini vurguladı. Hazrati, İran’ın yaptırımların kaldırılmasını temel talep olarak masada tuttuğunu belirterek, seyreltme dahil farklı seçeneklerin değerlendirilmeye devam ettiğini ifade etti.
Arakçi–Witkoff teması tartışma yarattı
Cenevre’de İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff arasında doğrudan bir görüşme yapıldığına dair haberler İran basınında farklı şekillerde yansıtıldı. İran’a yakın Tasnim Haber Ajansı, iki isim arasındaki temasın yalnızca kısa bir tokalaşma ve nezaket ifadesiyle sınırlı kaldığını yazdı.
Washington’dan çelişkili değerlendirmeler
ABD cephesinde ise İran’ın nükleer programına ilişkin farklı açıklamalar dikkat çekti. ABD Başkanı Donald Trump, Haziran 2025’te düzenlenen ABD saldırılarının İran’ın nükleer tesislerini tamamen yok ettiğini savunurken, Witkoff İran’ın endüstriyel düzeyde bomba yapımına uygun malzemeye ulaşmaya kısa süre kalmış olabileceğini öne sürdü.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise İran’ın son dönemde uranyum zenginleştirme faaliyetlerine yeniden başlamadığını belirterek, Tahran’ın bu kapasiteyi yeniden kazanma hedefinde olduğunu dile getirdi. Rubio ayrıca İran’ın balistik füze programının da ilerleyen aşamalarda ele alınması gereken önemli bir sorun olduğunu söyledi.
Temel anlaşmazlık başlıkları masada
Washington ile Tahran arasındaki müzakerelerde, yaptırımların kaldırılmasının kapsamı ve sıralaması ile uranyum zenginleştirmenin sınırları temel anlaşmazlık konuları olarak öne çıkıyor. ABD, İran’ın tüm zenginleştirme faaliyetlerinden vazgeçmesini isterken; İran, nükleer silah hedefi olmadığını savunuyor ve barışçıl nükleer program kapsamında zenginleştirme hakkının tanınmasını talep ediyor.
Batı medyasında yer alan değerlendirmelerde ise bölgedeki askeri hareketlilik ve karşılıklı sert açıklamaların, diplomatik sürecin hâlâ kırılgan olduğunu gösterdiği vurgulanıyor.
