Malatya ekonomisinin can damarı olan kuru kayısı ihracatındaki sert düşüş ve küresel pazardaki pazar kaybı alarm veriyor. Yeşilyurt Ziraat Odası Başkanı Doğan Solmaz, Malatya kayısısının yaşadığı pazar kaybı ve üreticilerin karşı karşıya kaldığı maliyet baskısına ilişkin kritik değerlendirmelerde bulundu.
"Serbest Bölgeden Yapılan İhracat Malatya Kayısısına Zarar Veriyor"
Türkiye'nin kuru kayısı pazarında Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan gibi Orta Asya ülkeleriyle çetin bir rekabet içinde olduğunu belirten Solmaz, bu ülkelerdeki üretim maliyetlerinin Türkiye'ye kıyasla oldukça düşük olduğuna dikkat çekti.
Son dönemde rekolte düşüklüğü ve rakip ülkelerdeki kalite artışının alıcıları bu bölgelere yönlendirdiğini ifade eden Solmaz, ihracatçıların izlediği yönteme tepki göstererek şunları söyledi:
"Bizim ihracatçılar serbest bölgede kayısı işleme ve paketleme fabrikaları açtılar. İhracatçılar, kayısı üretiminde rakip olan ülkelerden serbest bölgeye getirip işleyip oradan ihraç ediyorlar. Bu da Malatya kayısısının ihracatına büyük oranda zarar veriyor. Son yıllarda gümrükte işlem gören kuru kayısı oranımız düştü. Çiftçimizin mağdur olmaması için üreticinin pozitif ayrımcılıkla desteklenerek üretim maliyetlerinin düşürülmesi, lisanslı depoculuk vasıtasıyla destek alımları yapılması, alınan kayısıların ihracatçılara uygun şartlarda verilmesi gerekmektedir."
"Biz 7-8 Dolara Satıyoruz, Rakipler 1 Dolar 90 Cente Satıyor"
Pazardaki fiyat uçurumuna da değinen Yeşilyurt Ziraat Odası Başkanı Doğan Solmaz, Türkiye'deki yüksek üretim maliyetlerinin çiftçiyi zarar ettirdiğini vurguladı. Fiyat karşılaştırması yapan Solmaz, tehlikenin boyutunu şu sözlerle gözler önüne serdi:
"Şu anda fiyatlar kaliteye göre 200 TL ile 300 TL bandında değişmektedir. Tabii kayısının üretim maliyeti ülkemizde çok yüksek olduğu için çiftçimiz bundan zarar etmektedir. Bunun önüne geçmemiz için çiftçiye kesinlikle pozitif ayrımcılık yapılması lazım. AR-GE çalışması yapılarak bunun üretim maliyetlerinin düşürülmesi lazım. Bizim 8 dolara veya 7 dolara sattığımız kayısı, bize rakip ülkelerde 1 dolar 90 cente satılmaktadır. Bu da bize büyük bir rakip olmaktadır. Siz en basit bir şekilde tüketici olsanız, 1 dolara veya 2 dolara mı kayısı alırsınız, 8 dolara mı kayısı alırsınız? Tabii ki bu da alıcılarımızı diğer ülkelere yönlendiriyor."
"10 Yıl Önce Yüzde 85'ini Karşılıyorduk"
Türkiye'nin küresel piyasadaki hâkimiyetinin her geçen yıl zayıfladığını savunarak acil önlem çağrısında bulunan Solmaz, sözlerini şöyle tamamladı:
"Şu anda yüzde 40'lara kadar ihracatımız düşmektedir. Halbuki bundan 10 yıl önce dünyanın kayısı tüketiminin yüzde 85'ini ülkemiz karşılamaktaydı. Bu da demek oluyor ki, gösteriyor ki her yıl bu ihracatımız düşecek demektir. Bu da bizim Malatya ekonomisine ve ülke ekonomisine büyük bir zarar demektir."
