Malatya'nın Akçadağ ilçesinde deprem sonrası Emlak Konut tarafından inşa edilen yeni çarşıdaki iş yeri dağılımı esnafın tepkisine neden oldu. Bir araya gelen ilçe esnafı, eski dükkânlarının bulunduğu noktalar ile kendilerine tahsis edilen yeni dükkânlar arasında ciddi farklar bulunduğunu belirterek hakkaniyetli bir düzenleme talep etti.
"En Temel Problem Cephe ve Konum Farkı"
Akçadağ Esnaf Oda Başkanı Serdal Karakayış, yaklaşık 20-25 esnafın dağılım nedeniyle mağduriyet yaşadığını belirterek temel sorunun cephe ve konum farklılıklarından kaynaklandığını vurguladı. Karakayış, "Buradaki temel problem cephe farkı. Esnafımız yıllarca hangi noktada ticaret yaptıysa, hangi cephede dükkânı varsa yine kendi yerine veya mümkün olduğunca yakın bir yere verilmesini istiyor. İnsanların beklentisi bu. Ön cephede olanın arka tarafa, başka yerde olanın farklı bir noktaya verilmesi ister istemez mağduriyet oluşturuyor" ifadelerini kullandı.
"Proje Aşamasında Esnafla İstişare Yapılmadı"
Esnaf Ümit Karakuş ise yeni çarşının proje aşamasında esnafla yeterli istişare yapılmadığını savunarak sürecin masa başında yürütülmesine tepki gösterdi. Karakuş, Akçadağ Belediye Başkanı ve Emlak Konut yetkililerinin esnafla istişare etmiş olması halinde sorunların yaşanmayacağını belirterek şunları söyledi:
"İş yerleri uzunlamasına ve mevcut düzene daha uygun şekilde planlansaydı birçok esnaf mağdur olmazdı. Şimdi ön cephede dükkânı bulunan esnafın arka cephede, arka tarafta bulunan esnafın da ön cephede yeri çıkmış durumda. Bu sadece yer meselesi değil. Ticari değer, müşteri hareketliliği ve yıllardır oluşmuş bir düzen var. İnsanlar gece gündüz çalışıp, tırnağıyla kazıyıp bu dükkânları aldı. Şimdi işlek noktadaki bir esnafa kuytu bir yerde dükkân verildiğinde aynı ekonomik değerden söz etmek mümkün olmuyor. Biz kimsenin hakkını istemiyoruz. Tek istediğimiz kendi hakkımızın korunması."
"Sayın Bakanımızın Sözü Dikkate Alınsın"
Akçadağ Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifi Başkanı Battal Yardımcı da esnafa daha önce eski iş yerlerine yakın konumlarda dükkân verileceğinin ifade edildiğini hatırlattı. Yardımcı, "Sayın Bakanımız Murat Kurum'un açıklamalarında iş yerlerinin eski yerlerinin yaklaşık 5 metre altında veya 5 metre üstünde verileceği yönünde ifadeler olmuştu. Esnafımız da buna göre bir beklenti içerisine girdi. Ancak bugün baktığımızda bazı esnafların çok farklı noktılara verildiğini görüyoruz. Yeniden ayağa kalkmaya çalışırken bir de iş yeri konusunda mağduriyet yaşanmamalı" değerlendirmesinde bulundu.
"10 Metre Denildi, 200 Metre Uzağa Verilen Yerler Var"
Başpınar Mahallesi Muhtarı Mehmet Torun ise kura ve dağıtım sürecinde verilen sözler ile gerçekleşen durum arasında büyük farklar olduğunu kaydetti. Torun, "Bize başlangıçta eski yerin 10 metre sağı veya solu olabilir denilmişti. Fakat bugün baktığımızda 150 metre, 160 metre hatta 200 metre farklı noktaya verilen esnaflar var. Ön cephede yıllardır ticaret yapan birini arka tarafa verdiğinizde aynı şartlardan söz edemeyiz. Oranın müşteri potansiyeli, ekonomik değeri, görünürlüğü farklı" dedi.
"Bu Anahtarları Bu Şekliyle Kabul Etmiyoruz"
Deprem felaketinin ardından yeni dağılımın ikinci bir mağduriyet oluşturduğunu söyleyen esnaf Ali İmer ise tepkisini dile getirerek, "Biz bu anahtarları bu haliyle teslim almak istemiyoruz. Biz bilirkişi tayin edilmesini istiyoruz. Nasıl tarımsal bir afette eksper geliyor, zararı ölçüyor ve bir değer belirliyorsa burada da iş yerleri için aynı şey yapılmalı. Eski dükkânın metrekaresi, cephesi, ticari konumu ve ekonomik değeri neyse yeni verilen yer de buna göre değerlendirilmelidir" çağrısında bulundu.
Hak Sahiplerine Dükkân Çıkmadı İddiası
Esnaflardan Hikmet Algan ve Metin Önal ise hak sahibi olmalarına rağmen yeni projede adlarının geçmediğini ve dükkân tahsisi yapılmadığını öne sürdü. Metin Önal, "Benim yaklaşık 85-87 metrekare dükkânım vardı. Emlak Konut geldi, buralar yıkıldı. Şimdi baktığımızda bizim adımız bile geçmiyor. Dosyamızın yeniden incelenmesini ve hakkımız olan yerin verilmesini istiyoruz" ifadelerini kullandı.
Dört dükkânının yıkıldığını belirten Hamdi Karakuş da kendisine verilen yeni yerlerin eski ticari değerle örtüşmediğini belirterek, "Benim eski dükkânım bugün 5-6 milyon lira değerindeyse, bana verilen yerin aynı değerde olmadığını düşünüyorum. Biz kimsenin hakkını istemiyoruz. Sadece kendi hakkımızın adaletli şekilde verilmesini istiyoruz" diyerek dağılımın yerinde yeniden incelenmesini istedi.
