Malatya'nın Darende ilçesinde dut sezonunun devam etmesiyle birlikte, asırlık geleneksel dut pekmezi mesaisi de hız kazandı. İlçedeki pek çok aile, sabahın erken saatlerinde bahçelerinden topladıkları doğal dutları imece usulüyle işleyerek kışlık stoklarını hazırlamaya başladı.
"Çocukluğumuzdan Beri Dut Pekmezinin Adeta Bir İlaç Olduğu Öğretildi"
Yukarı Ulupınar Mahallesi'nde yıllardır süregelen geleneksel üretimi devam ettiren Salih Yılmaz, dut pekmezinin yöre halkı için sadece bir gıda değil, aynı zamanda kültürel ve manevi bir miras olduğunu vurguladı. Yılmaz, imece usulüyle yürüttükleri meşakkatli süreci şu sözlerle anlattı:
"Biz kışa girmeden önce mutlaka evimizde pekmezimizi hazırlarız. Topladığımız dutları torbalara koyup sıktıktan sonra elde ettiğimiz şırayı kazanlarda kaynatıyoruz. Kaynama sırasında oluşan köpüğü alıyoruz. Ardından tepsilere dökerek güneşte bekletiyor ve her gün karıştırıyoruz. Koyulaştıktan sonra cam kavanozlara veya bidonlara doldurup üzerlerini bezle kapatıyoruz. Güneş görmeyen yerlerde muhafaza ediyor, kışın çıkarıp tüketiyoruz. Bize çocukluğumuzdan beri dut pekmezinin adeta bir ilaç olduğu öğretildi. Bu nedenle dut pekmezinin bizim için ayrı bir değeri var. Öncelikle ailemizin ihtiyacını karşılıyor, fazlasını ise uzakta yaşayan akrabalarımıza hediye olarak gönderiyoruz."
Tepsilerde Güneş Altında Olgunlaşan Şifa Kaynağı
Yıllardır değişmeyen klasik yöntemleri uygulayan vatandaşlar; topladıkları taze dutları özel torbalarda sıkarak elde ettikleri şırayı dev kazanlarda saatlerce kaynatıyor. Kaynama aşamasında yüzeye çıkan köpükler titizlikle temizlendikten sonra istenen kıvama ulaşan şıra, geniş tepsilere dökülerek günlerce doğrudan güneş altında olgunlaşmaya bırakılıyor. Her gün düzenli olarak karıştırılan ve koyulaşan pekmezler, cam kavanoz veya bidonlara doldurularak ışık almayan serin ortamlarda muhafaza ediliyor.
Uzmanlar Uyarıyor: Vitamin Deposu Ancak Ölçülü Tüketilmeli
Geleneksel ve doğal yollarla hazırlanan dut pekmezi; içeriğinde barındırdığı zengin demir, kalsiyum, potasyum ve çeşitli vitaminler sebebiyle son derece değerli bir besin kaynağı olarak kabul ediliyor. Vücuda enerji vermesi ve özellikle soğuk havalarda bağışıklık sistemini desteklemesi nedeniyle yoğun talep gören ürünün, uzmanlar tarafından dengeli bir beslenme programı dahilinde ölçülü tüketilmesi öneriliyor.
Birçok Aile İçin Gelir Kapısına Dönüştü
Dut meyvesi taze tüketiminin ve pekmez yapımının yanı sıra kurutularak da değerlendiriliyor. Son yıllarda bölge ekonomisinde belirgin bir yere sahip olan dut üretimi, pek çok aile için önemli bir geçim kaynağı haline geldi. Darende'nin genelinde sürdürülen üretim faaliyetleri; özellikle Ozan, Ilıca, Hacılar ve Balaban mahallelerinde yoğun bir şekilde devam ediyor.
