Katar merkezli yayın kuruluşu El Cezire ve İsviçre merkezli Euro-Med İnsan Hakları İzleme Örgütü tarafından paylaşılan veriler, Gazze'deki felaketin yeni bir boyutunu gözler önüne serdi. İsrail'in, Ekim 2023'ten bu yana çoğunluğu kadın ve çocuklardan oluşan en az 73 bin 387 Filistinlinin katledildiği saldırıların ardından, şimdi de organize bir "kanıt temizleme" operasyonu yürüttüğü kaydedildi.
"10 Milyon Ton Enkaz Taşındı veya Kırıldı"
Hazırlanan hızlı değerlendirme raporuna göre Gazze Şeridi genelinde yaklaşık 68 milyon ton moloz bulunuyor. İsrail'in yasa dışı askeri kontrolü altında tuttuğu ve bölgenin üçte ikisini kapsayan alanlarda en az 10 milyon ton molozun orijinal yerinden taşındığı, kırıldığı veya kaldırıldığı tespit edildi. Bölgede yaklaşık 400 adet ağır kırma ve taşıma makinesinin aralıksız çalıştığı, her gün 100’den fazla kamyonun enkaz yüklenerek İsrail ve işgal altındaki Batı Şeria'ya taşındığı belirtildi.
"Delilleri Yok Etme ve Gizleme Çabası"
Uluslararası Af Örgütü Araştırmacısı Budour Hasan, operasyonun suç delillerini gizlemek ve Uluslararası Adalet Divanı'na meydan okumak amacıyla yapıldığını söyledi. Hasan, yapılanların işgalcilerin suç izlerini silmeye yönelik sistematik bir adımı olduğunu belirtti:
"Buldozerlerle yol açma, Gazze şehrindeki ve genel olarak Gazze Şeridi'ndeki toprakları yok etme girişimlerinin ayrılmaz bir parçasıdır. Asıl endişemiz, bu operasyonların delilleri yok etme ve gizleme amacıyla yapılıyor olmasıdır."
"Mezarlıkların Yüzde 93’ü Yok Edildi"
Gazze Şeridi'ndeki STK Ağı Direktörü Muhammed Salha ise çıkarılan enkazlarda füze parçaları, mühimmatlar ve kişisel eşyaların bulunduğunu belirterek bunların gelecek adli süreçler için kritik önemde olduğuna dikkat çekti. İşgalcilerin taşınan malzemeleri Yeşil Hat bölgesine götürdüğünü ifade eden Salha, şu ifadeleri kullandı:
"İşgalciler enkazı yerinden oynatıyor, parçalara ayırıyor ve delilleri ve gerçekleri yok etmek için Yeşil Hat'a taşıyor. Raporlar ve insan hakları belgeleri, işgalin Gazze Şeridi'ndeki mezarlıkların yüzde 93'ünden fazlasını tamamen veya kısmen yok ettiğini belirtiyor. Ne taşlar, ne insanlar, ne de mezarlarındaki ölüler işgalden kurtulamadı."
Kayıp Cesetler Sonsuza Dek Ortadan Kalkabilir
Sivil savunma ekiplerinin yaklaşık 8 bin 500 kişinin enkaz altında kayıp olduğunu tahmin ettiği bölgede, adli inceleme yapılmadan ağır makinelerle moloz kaldırılması büyük bir felakete yol açıyor. Ağır iş makinelerinin cenazeleri ezmesi veya dağıtması, kayıp kişilerin akıbetinin öğrenilmesini imkansız kılma riski taşıyor.
"Cenazelerin Çıkarılması Engelleniyor"
El Mezan İnsan Hakları Merkezi Avukatı Samir el-Mana'ama, İsrail ordusunun Gazze Şeridi'nin doğu kesiminin yaklaşık yüzde 70'ini kontrol altında tuttuğunu belirtti. El-Mana'ama, uluslararası hukukun açıkça ihlal edildiğini vurgulayarak şunları kaydetti:
"İsrail Ordusu kurtarma ekiplerinin şehitlerin cesetlerini çıkarmasını engelliyor ve ayrıca enkaz alanlarıyla oynayarak onları bir yerden başka yere taşıyor, bu da uluslararası insancıl hukuk ve uluslararası insan hakları hukukunun hükümlerinin açık ve net bir şekilde ihlaline yol açıyor."
Gazze Sivil Savunma Direktörü Raed el-Dahşan da bölgedeki zorlu şartlara dikkat çekerek Sarı Hat içindeki özel ekipman ve güvenlik gerektiren alanlarda müdahalenin son derece karmaşık olduğunu ifade etti.
