Kahramanmaraş’ta 47 yıldır gazetecilik yapan Bekir Doğan, 6 Şubat depremlerinin ardından kentte yürütülen yeniden yapılanma sürecinin geleneksel Kahramanmaraş mimarisinden çok uzak olduğunu belirterek “Kahramanmaraş kimliğimizi kaybettik biz. Bir Kahramanmaraşlı olarak, bu memlekette yıllardır gazetecilik yapan birisi olarak söylüyorum; bu mimari bize uyan bir mimari değil. Şehrin kimliğini de kaybettik. Artık Kahramanmaraş eski Kahramanmaraş olamayacak” dedi.
Kahramanmaraşlı gazeteci Bekir Doğan, ANKA Haber Ajansı'na kentte yürütülen yeniden yapılanma sürecini değerlendirdi.
“Deprem sonrası umut ettik, daha kötüsü oldu”
Her seçim döneminde benzer vaatlerin dile getirildiğini hatırlatan Doğan, depremin ardından şehir merkezinde köklü bir dönüşüm beklentisi oluştuğunu söyledi. Doğan, şöyle konuştu:
“Her seçim döneminde belediye başkan adayları çıkar, 'Şehri yıkacağız, meydan açacağız, caddeleri, sokakları genişleteceğiz. Bu bizim projemizdir' der. Seçimden sonra unutulur. Geçmişte gerçi yıkan üç beş belediye başkanı da oldu ama depremde bütün şehir, bu bulunduğumuz bölgeler yıkılınca 'oh' dedik. Artık belediyenin istimlak yapmasına gerek kalmadı. Her ne kadar can kaybı bir şey olsa da artık geniş caddeler, sokaklar yapılır dedik. Maalesef eskisinden daha kötü oldu. Daracık sokaklar, otopark derdi had safhada. Kapalı otopark yok. Sokaklar dar. Dükkanlar ise sadece telefon kılıfı satanlar, çiğ köfte satanlara yarar. Onun dışında hiçbirine yaramaz. 8-9 metre, 10 metre kadar dükkanlar.”
“28 dükkan vardı, şimdi 3 dükkan kaldı”
Yıkılan binalarla birlikte ticari alanların da ciddi biçimde daraltıldığını belirten Doğan, şu örneği verdi:
“Şimdi bu bölgede konutlar küçüldü. Şu bulunduğumuz yerde konutların kuraları çekildi, verildi. Dikkat ettiyseniz dükkanlar boş duruyor burada. Buradaki önceki dükkan sayılarıyla şimdikiler tutmuyor. Mesela hemen yan tarafımızda, belediyenin arkasında Sultan Apartmanı vardı. Burada 32 daire vardı, altında da 28 tane dükkan vardı. Şimdi 8 daire, 3 tane dükkan yapıldı. O da küçük küçük dükkan. Bu 28 dükkan sahibine, 3 dükkan nasıl pay edilecek? Önceki dükkanlar da büyüktü, çok büyüktü. İçinde matbaa vardı, gazete vardı, gazetenin matbaası vardı, pasaj vardı binanın altında. Böyle olunca dükkanların bir türlü kurasını çekemediler. Daha bilmiyorum Malatya’da diğer yerlerde de çektiler mi. Ve dükkanlar gördüğünüz gibi tamamı boş. Esnaf konteynerlerde devam ediyor, diğer şeylerde devam ediyor, oluşturulan çarşılarda devam ediyor. Yani yeni yapılan binaların altında şu anda henüz esnaf yok.”
“Otopark ve ulaşım esnafın yönünü belirledi”
Esnafın geri çarşıya dönmek istemediğini vurgulayan Doğan, bunun nedenlerini şöyle açıkladı:
“Kahramanmaraş’ı, yeni Kahramanmaraş dediğimiz Binevler tarafı, bugün gitmiş olduğumuz, CHP’nin de bulunduğu bölge. O taraf bir 15 yıllık şehir. Deprem yönetmeliğine göre yapıldığı için orada hiçbir bina yıkılmadı. Can kaybı da olmadı, binalar da yıkılmadı. Oradaki dükkanlar da binaların altındaki dükkanlar çok büyük. 300-400 metrekare, 1000 metrekare olan dükkanlar vardı.
Kahramanmaraş merkezde, bulunduğumuz Azerbaycan Mahallesi, Ebrar Siteleri’nin olduğu yer, şehir merkezindeki esnaflar o taraftan dükkan tuttular. O zaman o dükkanlar boştu, kiraya veremiyorlardı. O tarafa taşındılar. Taşındıktan sonra birçok arkadaşımız var. Mesela beyaz eşya satan var, 'çarşıya gitmem' diyor. Büyük dükkan verselerde gitmem diyor. Çünkü 'burada otopark derdi yok' diyor. Rahat, geniş cadde, bulvar geniş” diyor. 'Müşteri de alıştı, ben aşağı inmem' diyor. Zaten yine de burada beyaz eşya ve mobilya satabilecek dükkan yok.”
“Kahramanmaraş kimliğimizi kaybettik”
Yeni yapıların geleneksel Kahramanmaraş mimarisinden çok uzak olduğunu söyleyen Doğa, şunları ifade etti:
“Kahramanmaraş kimliğimizi kaybettik biz. Bir Kahramanmaraşlı olarak, bu memlekette yıllardır gazetecilik yapan birisi olarak söylüyorum; bu mimari bize uyan bir mimari değil. Şehrin kimliğini de kaybettik. Artık Kahramanmaraş eski Kahramanmaraş olamayacak.”
“Trafik sorunu daha başlamadı”
Yeni binaların henüz tam olarak dolmadığına dikkat çeken Doğan, asıl sorunun ileride yaşanacağını söyledi:
“Kahramanmaraş’ta şehir merkezinde, bulunduğumuz bölgelerde ve diğer yerlerde en büyük sıkıntılardan biri trafik sıkıntısı. Bu binalarda daha tamamında oturan yok. Yarın bir gün oturulmaya başlandığında bir kısmı büro olarak da yapıldı. Büro olur mu olmaz mı onu da bilmiyoruz. Ben diyorum, bu kadar büroyu ne yapacaklar? Burası İstanbul değil. Bu kadar mühendis var mı, avukat var mı, doktor var mı? Bu büroların büyük bir bölümü boş kalacak. Çok plansız bir yapılanma oldu. Eğer dolarsa bu trafik nereye gidecek? Kim arabasını nereye park edecek? En büyük dert yeni Kahramanmaraş’ta otopark meselesi olacak. Yazık oldu memlekete, kısaca. Allah devlete zeval vermesin; çok güzel işler yapıldı ama burayı da böyle mahvettik.”
“Konutların birçoğu boş kalacak”
İhtiyaçtan fazla konut yapıldığına dikkat çeken Doğan, “Bir diğer sıkıntı da Önsem bölgesi. Deprem konutlarının büyük bölümü oraya yapıldı. 20 bine yakın konut var. Akyar diye bir yer var, oraya yapıldı. Burası merkezden 25- 30 kilometre mesafede. Şehri biraz dağıttık. Bir de rezerv alanlar ve yerinde dönüşümlerle beraber çok fazla konut yapıldı. Herhalde uzun yıllar bu konutların birçoğu boş kalacak” dedi.
