İsrail'in Doğu Kudüs ile Maale Adumim yerleşimi arasındaki E1 bölgesinde yeni yerleşim birimleri inşa etmeye yönelik adımı uluslararası toplumda büyük tepkiye yol açtı. İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya ve Kanada yayımladıkları ortak metinde, söz konusu kararın kabul edilemez olduğunu belirterek planların derhal durdurulmasını istedi.
Ortak açıklamada, Batı Şeria'da yerleşimcilerin sivillere yönelik şiddet olaylarının daha önce görülmemiş seviyelere ulaştığı ve Filistin ekonomisine ağır kısıtlamaların getirildiği bir dönemde bu kararın alınmasının kaygı verici olduğu vurgulandı. Metinde, "Bu planlar bizi barıştan daha da uzaklaştırmakla kalmayacak, İsrail'in uluslararası konumunu da daha fazla zayıflatacaktır" ifadelerine yer verildi.
"Filistin Devletinin Bütünlüğüne Varoluşsal Tehdit"
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres de E1 planına ilişkin değerlendirmesinde, projenin toprak bütünlüğüne sahip ve kesintisiz bir Filistin devletinin kurulması açısından "varoluşsal bir tehdit" oluşturduğunu bildirdi. Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prévot da İsrail'in hamlesine tepki gösteren isimler arasında yer aldı.
İsrail İskan Bakanlığı, geçtiğimiz yıl hükümet tarafından onaylanan toplam 3 bin 401 konuttan bin 234'ünün inşası amacıyla ihaleye çıktı. Doğu Kudüs ile Maale Adumim arasındaki yaklaşık 12 kilometrekarelik alanı kapsayan proje, bölgedeki dengeleri değiştirecek nitelikte değerlendiriliyor.
"Filistin Devleti Fikri Silindi"
Söz konusu planlar geçen yıl ilk kez açıklandığında İsrail Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, Filistin devleti fikrinin "silindiğini" iddia etmişti. İhaleler için son başvuru tarihi 19 Ekim olarak belirlenirken, bu tarihin İsrail'de 27 Ekim'de gerçekleştirilmesi planlanan genel seçimlerin hemen öncesine denk gelmesi dikkat çekiyor.
Batı Şeria İkiğe Bölünme Riskiyle Karşı Karşıya
E1 projesine karşı çıkan çevreler, bölgedeki İsrail yerleşimlerinin genişletilmesinin Batı Şeria'nın kuzeyi ile güneyi arasındaki coğrafi bağlantıyı fiilen koparacağı uyarısında bulunuyor. Projenin aynı zamanda Doğu Kudüs'ü Batı Şeria'daki Filistin bölgelerinden izole edeceği belirtiliyor.
Uzmanlar, planın Ramallah, Doğu Kudüs ve Beytüllahim arasında kesintisiz bir Filistin yerleşim alanının oluşturulmasını engelleyeceğini ve bu durumun iki devletli çözüm ihtimalini tamamen ortadan kaldırabileceğini vurguluyor.
