Birleşmiş Milletler, Suriye’de yeniden tırmanan çatışmaların ateşkes ve entegrasyon anlaşmalarının uygulanmaması nedeniyle geçiş sürecini ciddi biçimde tehlikeye attığı uyarısında bulundu.
BM’den Güvenlik Konseyi’nde kritik uyarı
Birleşmiş Milletler (BM), Suriye’de sahada yeniden başlayan çatışmaların ülkedeki siyasi geçiş sürecini “ciddi biçimde” riske soktuğunu açıkladı. BM Güvenlik Konseyi’nde konuşan üst düzey yetkililer, ateşkesin ve son anlaşmaların hızla hayata geçirilmemesi halinde daha geniş çaplı bir istikrarsızlık ve ağır bir insani kriz yaşanabileceğini vurguladı.
SDG ile Şam arasındaki görüşmeler tıkandı
BM yetkilileri, özellikle Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Şam yönetimi arasında yürütülen entegrasyon ve ateşkes görüşmelerinin fiilen tıkanmasının, sahada yeniden şiddeti tetiklediğine dikkat çekti. Bu durumun, daha önce varılan mutabakatların uygulanmasını da sekteye uğrattığı belirtildi.
Halep’te çatışmalar, on binlerce kişi yerinden edildi
BM Siyasi İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı Khaled Khiari, Mart iki bin yirmi beş’te SDG’nin devlet kurumlarına entegrasyonunu öngören anlaşmanın uygulanmasında ilerleme sağlanamadığını söyledi. Khiari, bunun ardından Halep’te SDG kontrolündeki bölgelerde çatışmaların başladığını, on binlerce sivilin yerinden edildiğini, onlarca kişinin hayatını kaybettiğini, yüzlercesinin yaralandığını ve halen kayıp kişilerin bulunduğunu ifade etti.
Ateşkes kısa sürede çöktü
ABD ve diğer uluslararası aktörlerin arabuluculuğunda on sekiz Ocak’ta ateşkes ve “tam entegrasyon” anlaşması ilan edilmesine rağmen, uygulamanın kısa sürede çöktüğü bildirildi. BM, Haseke vilayetinin bazı bölgelerinde ve Kobani, diğer adıyla Ayn el-Arab çevresinde çatışmaların sürdüğünü kaydetti.
BM’den taraflara çağrı
BM yetkilileri, taraflara derhal ateşkese uyma ve anlaşmanın ayrıntılarını uzlaşma temelinde hayata geçirme çağrısı yaptı. Khiari, çatışmaların sürmesi halinde “endişe verici bir insani ve koruma krizi” yaşanacağı uyarısında bulundu.
İnsani tablo giderek ağırlaşıyor
BM İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA) Kriz Müdahale Direktörü Edem Wosornu, on dört yıllık savaşın ardından Suriye’nin hâlâ son derece kırılgan olduğunu belirtti. Son çatışmaların Halep’te on binlerce kişiyi evlerinden ettiğini, Rakka, Deyrizor ve Haseke vilayetlerinde yeni göç dalgalarına yol açtığını söyledi.
BM verilerine göre yalnızca Rakka’dan on üç binden fazla kişi yerinden edildi. Birçok ailenin aşırı kalabalık geçici barınma merkezlerine sığındığı, çatışmalar nedeniyle temiz suya erişimin kesildiği, bazı hastanelerin kapandığı ve çocukların okula gidemediği bildirildi.
Kış şartları krizi derinleştiriyor
Kış koşullarının insani durumu daha da ağırlaştırdığına dikkat çeken Wosornu, kamplarda yaşayan yaklaşık yüz altmış bin kişinin aşırı soğuk ve yoğun kar yağışından etkilendiğini, barınakların zarar gördüğünü ve iki bebeğin hayatını kaybettiğini açıkladı.
El-Hol kampına erişim engelli
BM, Suriye’nin kuzeydoğusundaki El-Hol kampına erişimin güvenlik gerekçeleriyle engellendiğini de duyurdu. Kampın Suriye makamlarının kontrolüne geçmesinin ardından yaşanan yağma ve yangın haberleri nedeniyle BM ekiplerinin bölgeye giremediği, ancak Suriyeli yetkililerle temasların sürdüğü aktarıldı.
Kürt haklarına ilişkin adımlar yeterli görülmedi
BM yetkilileri, Suriye hükümetinin Suriyeli Kürtlerin dilsel, kültürel ve vatandaşlık haklarını tanıyan son kararlarını olumlu bir adım olarak değerlendirdi. Ancak bu girişimlerin kapsayıcı bir siyasi süreçle desteklenmemesi halinde kalıcı güven ve ulusal uzlaşı sağlamayacağı uyarısında bulunuldu.
