Mübarek günlerin taşıdığı manevi değerlerin toplumun yeniden ayağa kalkmasında büyük bir motivasyon kaynağı olduğunu belirten Sadıkoğlu, dayanışma ruhunun önemine değindi.

"Birlik ve Beraberliğimizin Güç Kazandığı Özel Zamanlar"

Bayramların birleştirici gücünü hatırlatan MTSO Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, mesajında şu ifadeleri kullandı:

"Toplumsal dayanışmanın, yardımlaşmanın ve kardeşliğin en güçlü şekilde hissedildiği mübarek Kurban Bayramı’na bir kez daha kavuşmanın huzur ve mutluluğunu yaşıyoruz. Bayramlar sevgi, saygı, hoşgörü ve paylaşma duygularının pekiştiği, birlik ve beraberliğimizin daha da güç kazandığı özel zamanlardır."

"Zor Zamanlardan Geçen Toplumların Yeniden Umut Bulması Önemli"

Malatya iş dünyasının ve halkının içinden geçtiği küresel ve yerel zorluklara atıfta bulunan Başkan Sadıkoğlu, bayram paylaşımlarının yaraları sarmadaki rolünü öne çıkardı.

Sadıkoğlu, "Özellikle zor zamanlardan geçen toplumlerin yeniden umut bulmasında, bayramların taşıdığı manevi değerler büyük önem taşımaktadır. Bu anlamlı günlerde ihtiyaç sahiplerini gözetmek, büyüklerimizi ziyaret etmek, kırgınlıkları geride bırakmak ve dayanışma ruhunu güçlendirmek hepimizin ortak sorumluluğudur" dedi.

"Huzur, Bereket ve Barış Getirmesini Temenni Ediyorum"

Mesajının son bölümünde tüm Malatyalılara ve iş dünyasına seslenen Başkan Sadıkoğlu, iyi dileklerini şu sözlerle paylaştı:

"Kurban Bayramı’nın ülkemize, milletimize ve tüm İslam âlemine sağlık, huzur, bereket ve barış getirmesini temenni ediyorum. Başta kıymetli üyelerimiz olmak üzere tüm hemşehrilerimizin ve İslam âleminin Kurban Bayramı’nı en içten dileklerimle kutluyor, bayramın hayırlara vesile olmasını diliyorum."

Yaşanan iç ve dış siyasi krizler, zaten kırılgan haldeki Türkiye ekonomisinin durumunu iyice ağırlaştırıyor. 19 Mart İmamoğlu kararı, İran savaşı, son olarak da mutlak butlan kararı, ekonomik dengelerin iyice bozulmasına neden oldu.

CHP ile ilgili perşembe günü açıklanan mutlak butlan kararı, siyaset ve ekonomiye bomba gibi düştü. Bayram tatili öncesi, piyasalar fazla etkilenmesin diye tarihin planlandığı anlaşılan karar, yine de piyasaları ağır biçimde vurdu.

Karar sonrası, son iki günde döviz rezervinde 15 milyar dolar civarında bir erime yaşandı. Perşembe, açıklama sonrası borsa çöktü, tahvil başta olmak üzere faizler arttı, Türkiye'nin risk primi CDS önemli ölçüde yükseldi.

Cuma sabahı toplantı yapan ekonomi yönetimi, attığı adımlarla tepkiyi yumuşatmaya çalıştı. Hisse senedi piyasalarında düzeltme yaşanırken, tahvil faizlerinin azaldığı, CDS'lerin de eski düzeyine olmasa da düştüğü görüldü.

Piyasacılar, 'mutlak butlan kararının etkisini düşük göstermek için, Merkez Bankası, kamu bankaları ve Varlık Fonu yönetimlerinin birlikte hareket edip durumu yumuşatmaya çalıştıklarını' söyledi. Varlık Fonu ve kamu bankalarının alımlarıyla hisse senedi fiyatlarının biraz yükseltildiği, eurobond alımı yapılarak CDS'lerde bir miktar düzeltme sağlandığı belirtiliyor.

Bu nedenle mutlak butlan kararının toplam maliyeti 15 milyar gibi gözükse de kamu bankaları ve varlık fonu müdahaleleriyle, bu olayın kamuya faturasının aslında daha büyük olduğu açık.

REZERV DÜŞTÜ- FAİZ ARTIŞI KAPIDA

19 Mart krizinde rezervlerde meydana gelen düşüş 60 milyar dolar olurken, İran savaşı nedeniyle meydana gelen erime 46 milyar doları bulmuştu. İran savaşı ardından 46 milyar dolarlık rezerv kaybının 24 milyar doları geri gelmişti.

Mutlak butlan kararı çıktığında, piyasa oyuncuları rezerv faturasının 20-25 milyar dolarda kalmasını bekliyorlardı. Pazartesi günü Londra ve Newyork piyasaları, resmi tatiller nedeniyle kapalı olacak. Bayram tatili ardından piyasalar açıldığında bir miktar daha satışla, erimenin 20 milyar doları aşması bekleniyor.

Etkinin bu kez az olmasının nedeni olarak, hem içerideki yabancı paranın daha azalmış olması hem de bir süredir piyasaların alıştırılmasının rol oynadığı söyleniyor.

Bu kararın etkisinin sadece döviz rezervinde erime ya da kamu bankalarının kayıplarıyla sınırlı kalmayacağı da açık. Bu kararın ardından yabancı banka raporlarında, Haziran ayı Para Politikası Kurulu toplantısında Merkez Bankası'nın faizleri 3 puan artıracağı beklentisinin arttığını gözlemledik.

Kısacası, 'Mayıs ayı enflasyon rakamı ve rezervlerdeki son erimenin, Merkez Bankası'nı, faizleri artırmak zorunda bırakacağı' anlaşılıyor. Aksi halde dövize talebin artmasından çekinildiğini söyleyebiliriz.

Bununla birlikte, mutlak butlan kararıyla, rezervleri artırmak için, İstanbul Finans merkezinin büyütülmesi adına planlanan önlemlerin de artık sonuçsuz kalacağı anlaşılıyor. Kimsenin böyle bir karardan sonra güvenip de şirket merkezini Türkiye'ye taşımak istemeyeceği açık. Açıklanan önlemlerden, sadece varlık barışından bir miktar giriş olabileceği, onun da siyasi iktidarın zorlamasıyla mümkün olabileceği konuşuluyor.

FATURA YİNE VATANDAŞA VE KOBİ'LERE

Bu arada Merkez Bankası yönetimi hafta sonunda aldığı önlemlerle, zaten sınırlı olan tüketici kredisi ve diğer kredilerdeki artış oranlarını iyice daralttı. Büyük sıkıntı içindeki KOBİ'lerin kullanabileceği kredilerdeki artışlar bile daraltıldı. Bunun yanında vatandaşın kredili mevduat kullanımlarındaki artış oranı da yüzde 2'den 1'e indirildi. Buna ek olarak, kredili mevduatta sınır aşıldığı takdirde, aşılan kısım kadar zorunlu karşılığın bloke edileceği belirtildi.

Bu kararların, bir yandan döviz talebi yaratacak TL kredi kullanımlarını azaltmak, öte yandan iç talebi iyice kısmak amacıyla alındığı anlaşılıyor. Yani mutlak butlanın yaratacağı panik nedeniyle dengelerdeki yaşanabilecek bozulmayı Merkez Bankası frenlemeye çalışacak.

Özetle; siyasi krizlerin faturası bir kez daha üreticiye ve dar gelirli kesime çıkarılmış olacak. Vatandaşın zorunlu harcamalarını bile kredili mevduatla karşılaması zorlaştırılacak, KOBİ'ler başta olmak üzere üreticilerin kaynak sıkıntısı daha da büyüyecek.

Üstüste gelen siyasi krizler, iktidarın ekonomideki tablonun bozulduğu, yoksulluğun arttığı gerçeğine rağmen, siyasi kaygılarla alınan yargı kararlarına devam edeceğini gösteriyor. Artık toplumsal rıza üretemeyen, seçimleri kazanacağı konusunda kendine güvenemeyen iktidarın, ekonomiyi düşünmeden, rakiplerini zayıflatma hamlelerini sürdürmesi bekleniyor. Siyasi ve ekonomik tablonun daha da ağırlaşması kaçınılmaz gözüküyor.

Bu çarpıcı hesaba göre, bir domatesin ağırlığı ortalama 96 gram, tanesinin fiyatı ise tam 16,32 TL oldu. Ekonomide yaşanan bozulmayı bu örnekle özetleyen Genç, "Artık vatandaş pazarda, markette kilo hesabı yapamıyor, tane hesabı yapıyor" dedi.

"Çöken Bir Alım Gücünden Söz Ediyoruz"

Türkiye'de gıda fiyatlarının uzun süredir genel enflasyonun en yakıcı başlıklarından biri haline geldiğini belirten Aşkın Genç, TÜİK'in Nisan 2026 verilerini paylaştı. Tüketici enflasyonu yıllık yüzde 32,37 olurken, gıda ve alkolsüz içeceklerdeki yıllık artış yüzde 34,55'i buldu.

Domatesteki fiyat artışının yalnızca raf etiketiyle sınırlı kalmadığını ifade eden Genç, üretimin de düştüğünü vurguladı. Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, 2025 yılında Türkiye'de domates üretimi yüzde 7,6 gerileyerek 14 milyon 617 bin tondan 13 milyon 500 bin tona düştü.

"Arada Kazanan Kim?"

Üretici ile market arasındaki devasa makasın vatandaşın sofrasına doğrudan yansıdığını belirten Genç, TZOB'un Nisan 2026 değerlendirmesine dikkat çekti. Üretici-market fiyat farkının bazı ürünlerde yüzde 393,7'ye kadar çıktığını belirten CHP'li vekil, gübre fiyatlarındaki yıllık zammın yüzde 104,3'ü bulduğunu söyledi ve ekledi:

"Çiftçi üretirken zarar ediyor, vatandaş alırken zorlanıyor. Arada kazanan kim? Domatesin serüveni artık tarladan sofraya değil; mazottan gübreye, kurdan enerjiye, enflasyondan yoksulluğa uzanan bir hayat pahalılığı hikayesidir."

"Vatandaş Yarın Pazara Çıkarken İki Kez Düşünecek"

Jeopolitik krizlerin ve enerji maliyetlerinin de fiyatları baskıladığını ifade eden Genç, Brent petrolün varil fiyatının 72,48 dolardan 109,24 dolara fırlayarak yüzde 50,7 arttığını hatırlattı. Merkez Bankası'nın Nisan 2026 raporunda da enerji fiyatlarının aylık yüzde 14,40 arttığı kabul edildi.

En düşük emekli aylığı alan bir vatandaşın, maaşıyla sadece 306 kez "dörtlü domates" alabildiğini belirten Genç, iktidara şu sözlerle yüklendi:

"Bugün dört domatese 65 lira ödeyen vatandaş yarın pazara çıkarken iki kez düşünecek. Bu mesele yalnızca domates meselesi değil; üreticinin toprağından, emeklinin sofrasından, asgari ücretlinin cebinden eksilen lokmadır. Türkiye'de artık domates bile lüks hale geldiyse, iktidarın ekonomi politikaları iflas etmiş demektir."

"31 Temmuz 2027’ye Kadar Varlık Barışı"

Teklifin en dikkat çeken maddelerinden birini Varlık Barışı oluşturuyor. Yurt dışındaki ve yurt içindeki kayıt dışı varlıkların 31 Temmuz 2027 tarihine kadar ekonomiye kazandırılması durumunda, bu varlıklar için vergi incelemesi yapılmayacak.

Bildirilen varlıkların devlet iç borçlanma senetlerinde tutulma süresine bağlı olarak yüzde 0 ile 5 arasında değişen sembolik vergi oranları uygulanacak. Bu adımın, sisteme büyük bir nakit akışı sağlaması bekleniyor.

"İstanbul Finans Merkezi'ndeki Şirketlere %100 Vergi İndirimi"

Türkiye'nin bölgesel bir finans merkezi olma vizyonunu güçlendiren düzenlemeyle, İstanbul Finans Merkezi kapsamındaki şirketler için kurumlar vergisi indirim oranı yüzde 100 olarak belirlendi. Ayrıca 'Nitelikli Hizmet Merkezi' tanımı getirilerek, bu merkezlerde çalışan personelin gelir ve damga vergisinden muaf tutulması öngörülüyor.

Finansal hizmet ihracatına yönelik bu dev teşviklerin süresi ise 2047 yılına kadar uzatılıyor. İhracatçı kurumlar için de vergi oranlarında indirime gidilerek, doğrudan ihracat yapan firmaların kazançlarına uygulanan vergi yüzde 9'a kadar çekiliyor.

"Yurt Dışı Kazançlara 20 Yıllık Muafiyet"

Uluslararası yatırımcıları ve yüksek gelir grubundaki kişileri Türkiye’ye çekmek amacıyla radikal bir adım atılıyor. Son üç yılda Türkiye'de mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin yurt dışı kazançları, tam 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulacak.

"Kamu Borçlarının Yapılandırılmasında 72 Ay Vade"

Ekonomik hareketliliği artırmak adına kamu alacaklarının tahsilatında da esnekliğe gidiliyor. Amme alacaklarının tecil süresi 36 aydan 72 aya çıkarılırken, teminatsız tecil edilebilecek borç tutarı ise 50 bin TL'den 1 milyon TL'ye yükseltiliyor.

"Teknogirişim Çalışanlarına Büyük Destek"

Teknoloji dünyasını ilgilendiren maddelerde ise çalışanlara verilen pay senetlerindeki vergi istisnası genişletiliyor. Hisselerin vergisiz elden çıkarılma süresi 12 yıldan 6 yıla indirilerek, teknogirişim ekosistemine dinamizm kazandırılması hedefleniyor.

"Üretimde Yüzde 10,5’lik Büyük Kayıp"

2024 yılında 2 milyon 105 bin 895 ton olarak kayıtlara geçen toplam kırmızı et üretimi, 2025 yılında 1 milyon 885 bin 130 tona geriledi. Bu veriler, bir yıl içerisinde üretim hacminin yaklaşık yüzde 10,5 oranında azaldığını ortaya koydu.

TÜİK bu tahminleri oluştururken; iç popülasyondan kesilen hayvan sayısı ile ithalattan gelenlerin ortalama karkas ağırlıklarını çarparak elde edilen "Kasaplık Güç Oranı" verilerini kullandı.

"Sığır Etinde Çarpıcı Azalma"

Üretim kalemleri detaylı incelendiğinde, sofraların vazgeçilmezi olan sığır etindeki düşüş en dikkat çekici nokta oldu. Sığır eti üretimi bir önceki yıla göre yüzde 11,5 azalarak 1 milyon 313 bin 7 tona düştü.

Küçükbaş hayvancılıkta da durum benzer bir seyir izledi. Koyun eti üretimi yüzde 8,1 azalışla 468 bin 470 tona, keçi eti üretimi ise yüzde 8,8 düşüşle 90 bin 744 tona geriledi. Manda eti üretiminde ise yüzde 6,3'lük bir azalma yaşandı.

"Son 10 Yılın Üretim Tablosu"

Haberin detaylarına göre, 2025 yılı üretiminin yüzde 69,7'sini sığır eti oluştururken, koyun etinin payı yüzde 24,9 olarak gerçekleşti. Geri kalan bölümü ise keçi ve manda eti paylaştı.

Son on yılın verileri kıyaslandığında ise ilginç bir grafik ortaya çıkıyor. 2016 yılında 1 milyon 303 bin 648 ton olan toplam üretim, 2025 yılındaki düşüşe rağmen on yıl öncesinin üzerinde kalarak 1 milyon 885 bin 130 ton seviyesinde gerçekleşti.

"Üretim 21 Milyon Tona Geriledi"

2024 yılında 22 milyon 487 bin 757 ton olarak gerçekleşen çiğ süt üretimi, 2025 yılında yüzde 4,9 oranında bir kayıpla 21 milyon 379 bin 88 tona düştü. Sektörde yaşanan bu gerileme, temel gıda maddelerine erişim ve maliyetler açısından yeni bir tartışma başlattı.

Üretim kalemleri incelendiğinde, en büyük darbe manda ve keçi sütünde hissedildi. Manda sütü üretimi yüzde 33 gibi rekor bir seviyede düşerken, keçi sütünde yüzde 29,8, koyun sütünde ise yüzde 11,9 oranında azalma kaydedildi.

"İnek Sütü Sektörün Lokomotifi Olmaya Devam Ediyor"

Toplam çiğ süt üretiminin yüzde 94,5'ini inek sütü oluşturarak piyasadaki hakimiyetini korudu. İnek sütü üretimindeki azalma yüzde 4 seviyesinde kalsa da, toplam hacimdeki büyük payı nedeniyle genel düşüşte etkili oldu.

Üretilen çiğ sütün kullanım alanları da istatistiklere yansıdı. Tarımsal işletmelerin ürettiği sütün yüzde 60,9'u doğrudan süt toplama merkezlerine ve modern işleme tesislerine gönderilerek sanayi üretimine dahil edildi.

"Sütün Yüzde 17,1'i Doğrudan Tüketiciye Gidiyor"

Halk arasında "sokak sütü" olarak bilinen satış kanalları, pazarın önemli bir kısmını tutmaya devam ediyor. Üretilen sütün yüzde 17,1'i doğrudan tüketiciye, sokak sütçülerine, pastanelere veya dondurmacılara satılarak sofralara ulaştı.

İşletmeler ürettikleri sütün yüzde 14,1'ini kendi peynir, yoğurt gibi ürünlerini yapmak için kullanırken, yüzde 4,8'i ise buzağı ve kuzu beslemesinde değerlendirildi. Üretim ve işleme aşamasındaki firelerin yüzde 0,1 gibi düşük bir seviyede kalması ise teknik sürecin başarısı olarak değerlendirildi.

TÜİK verilerine göre, 2026 yılı nisan ayında tüketici fiyatları bir önceki aya göre yüzde 4,18 oranında artış kaydetti. Bu yükselişle birlikte, yılın ilk dört ayındaki toplam fiyat artışı da belirginleşmiş oldu.

"Yıllık Artış Yüzde 32,37"

Enflasyondaki asıl çarpıcı tablo ise yıllık bazdaki değişimde görüldü. Geçen yılın aynı ayına göre hesaplanan yıllık enflasyon oranı yüzde 32,37 olarak kayıtlara geçti.

Haberin detaylarına göre, endeks bir önceki yılın aralık ayına kıyasla yüzde 14,64 oranında yükseldi. 12 aylık ortalamalar baz alındığında ise artış oranının yüzde 32,43 seviyesinde gerçekleştiği bildirildi.

ENAG’ın sunduğu verilere göre, enflasyon nisan ayında yüzde 5,07 oranında artış gösterdi. Bu veri, bahar aylarında beklenen fiyat gevşemesinin henüz piyasalara yansımadığını kanıtlar nitelikte.

"Yıllık Artış Yüzde 55,38"

Piyasaların ve ekonomi çevrelerinin yakından takip ettiği yıllık enflasyon rakamı da nisan ayı itibarıyla güncellendi. Bağımsız grup, nisan ayı sonu itibarıyla son 12 aylık artış oranını yüzde 55,38 olarak açıkladı.

Kısa paragraflar ve net verilerle hazırlanan rapor, özellikle temel tüketim maddelerindeki fiyat hareketliliğinin endeks üzerindeki baskısının devam ettiğine işaret ediyor.

Pazartesi günü açıklanacak veriyle, enflasyonda yeniden artış trendi başlıyor. Uygulanan programa rağmen başarı sağlanamayan enflasyonla mücadele, şimdi de savaş nedeniyle oluşacak sıkıntılara sahne olacak. Yıllık oranlarda başlayacak artışın kaç ay süreceği ise şimdilik belirsiz.

28 Mart'ta ABD ile İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşla birlikte petrol fiyatları hızla yükselmeye başlamıştı. Son iki haftadır süren ateşkese rağmen, hala taraflar arasında barış için bir uzlaşma sağlanamadı. Hürmüz Boğazı'nın 2 aydır kapalı olması nedeniyle, çıkan haberlere bağlı olarak, brent petrolün varil fiyatı 105 ile 120 dolar arasında dalgalanmaya devam ediyor.

Artan fiyatlar, petrol, doğal gaz ve bazı temel mallarda savaş nedeniyle başlayan arz sıkıntısı, tüm ekonomileri etkiliyor. Merkez Bankaları faiz kararı vermek için beklemeye geçtiler ama büyüyen enflasyon nedeniyle, faiz artırımı planlıyorlar.

Savaşın başlamasıyla, politika faizini artırmadan piyasadaki fonlama faizini 3 puan artıran Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, nisan toplantısında pozisyonunu aynen korudu. Para ve döviz piyasalarını derinden etkileyen savaştaki belirsizlik, başta enflasyonla mücadele olmak üzere, tüm ülke yönetimlerinin yeni tedbirler almalarına neden oluyor.

2023 seçiminin ardından uygulanmaya başlanan enflasyonla mücadele programıyla, 2026'da enflasyonun tek haneye inmesi hedeflenmişti. Ancak yıllık enflasyon 2026'ya yüzde 30'un üzerinde başladı ve savaş öncesinde de yıl sonunda yüzde 20'in altına inme umudu zaten kalmamıştı.

Yükselişin süresi belli değil

2025 Mart'ta yüzde 1,94 enflasyon açıklayan TÜİK, yıllık enflasyonu yüzde 30,87 ilan etti. Pazartesi açıklanacak nisan verisiyle, yıllık enflasyonun yeniden yüzde 31'in üzerine çıkması kesinleşecek. Mart'ta başlayan savaş etkisi Nisan'da hızlandı. Gelen öncü verilerin hepsi Nisan ayı rakamının yüzde 3'ün üzerinde olacağını gösteriyor. Geçen yılki yüzde 3 oranı aşılacağı için, yıllık enflasyonda yükseliş trendi yeniden başlayacak.

Merkez Bankası kaynaklarından aldığımız bilgilere göre, Banka yönetimi de yeniden yükselişin başlamasını bekliyor. Bir rakam verilmemesine rağmen, geçen ay diğer tahminlerin altında kalan TÜİK verisinin, nisan için yüzde 3,4 civarında açıklanacağı tahmin ediliyor.

Piyasa anketlerine göre ise yüzde 3,2 civarında bir beklenti bulunuyor. Bu hesapla bile enflasyonda yıllık oran yeniden yüzde 31'in üzerine çıkacak demektir. Bu arada Merkez Bankası'nın Mayıs'ta da enflasyondaki yıllık artış trendinin süreceği beklentisinde olduğunu duyuyoruz.

Bizce yıllık artışın Haziran'da devam etme ihtimali de yüksek. Çünkü 2025 Mayıs ayı enflasyonu yüzde 1,53, Haziran enflasyonu yüzde 1,37 oranlarında gerçekleşmişti. İşte bu, nispeten düşük, baz etkisi nedeniyle, yıllık enflasyondaki artışın üç ay boyunca sürme ihtimali yüksek.

Faiz yüksek kalacak

Bu tahminlerin savaşın Mayıs ayı içinde biteceği, dolayısıyla artık petrol fiyatlarında düşüşün başlayacağı beklentisine dayandığını da söylemek gerekiyor. Savaşın devam etmesi, yeni büyük çatışmalar yaşanması halinde, savaş etkisinin daha uzun süre ekonomileri etkilemesi kaçınılmaz olacak.

Merkez Bankası'nın enflasyonla mücadelenin tümüyle bitmemesi için; kurları tutup TL'yi değerlendirmekte kararlı olduğu, yerli yatırımcıların dövize dönüşünü engellemek için faizleri de yüksek tutacağı anlaşılıyor. Bunun zaten sıkışan üretimi iyice zora sokacağına, büyümenin yavaşlaması, iş aleminden gelen şikayetlerin artmasına neden olacağına, kesin gözüyle bakılıyor.

Bu talepleri yumuşatmak için, ekonomi yönetimi kur dışında vergi kolaylıkları ve ihracata özel kredilerle destek vermeye başladı. Şikayetlerin azaltılması için vergi kaybına katlanmayı göze aldı ama bu kez de bütçe disiplininin bozulması tehlikesi oluşacak. Cari açığın artması ancak yönetilemez hale gelmeyeceği beklentisinin, ekonomi yönetiminde hakim olduğunu gözlemliyoruz.

Temmuz ayıyla birlikte yıllık enflasyonda yeniden düşüş süreci beklenebilir ama piyasaların beklentisi yıl sonunda ancak yüzde 28'lere inilebileceği yönünde. Merkez Bankası'nın bu ay açıklayacağı Enflasyon Raporuyla birlikte, enflasyon hedefini yüzde 19-24 bantına yükseltmesi bekleniyor. Ancak bu oranların gerçekleşme ihtimali de düşük olmasına rağmen, bu revizyonla yetinilecek.

Bu hesapların içinde; savaşın ne zaman biteceği, içeride siyasi çatışma havasının hangi boyutta olacağı, erken seçim ekonomisinin ne zaman başlayacağına ilişkin sorulara ilişkin yanıtların henüz yer almadığını da söylemek gerekiyor.

"İstihdam Oranı Yüzde 48,5’e Yükseldi"

Ekonomideki hareketlilik istihdam rakamlarına pozitif yansıdı. İstihdam edilenlerin sayısı 32 milyon 425 bin kişiye ulaşırken, istihdam oranı yüzde 48,5 olarak kayıtlara geçti. Cinsiyet bazlı bakıldığında ise iş gücüne katılımda erkeklerin oranı yüzde 66,0, kadınların oranı ise yüzde 31,5 oldu.

"Genç Nüfusta İşsizlik Yüzde 15,3’e İndi"

15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik verileri umut verdi. Genç işsizlik oranı 0,5 puanlık düşüşle yüzde 15,3 seviyesine geriledi. Bu yaş grubunda erkek işsizliği yüzde 12,8 olarak hesaplanırken, genç kadınlarda bu oran yüzde 20,4 olarak tahmin edildi.

"Atıl İş Gücü Oranında Dikkat Çeken Artış"

Rakamlar genel olarak düşüş eğiliminde olsa da "atıl iş gücü" verisi dikkat çekti. Zamana bağlı eksik istihdam ve potansiyel iş gücünden oluşan atıl iş gücü oranı, Mart ayında 1,6 puan artarak yüzde 31,5’e yükseldi.

"Haftalık Çalışma Süresi Azaldı"

İşbaşında olanların haftalık ortalama fiili çalışma süresi, Mart 2026'da bir önceki aya göre 0,8 saat azalarak 41,7 saat olarak gerçekleşti. İş gücüne katılma oranı ise toplamda yüzde 52,8’e ulaştı.

"Hizmet ve Perakende Sektöründe Sert Düşüş"

Nisan ayı verilerinde en dikkat çekici gerileme hizmet sektöründe yaşandı. Hizmet sektörü güven endeksi yüzde 3,1 oranında azalarak 109,7 değerine geriledi. Onu, yüzde 1,8’lik düşüşle 111,6 değerini alan perakende ticaret sektörü takip etti. Reel kesim (imalat sanayi) güven endeksi de yüzde 1,4 azalarak 98,6 oldu.

"Tüketici ve İnşaat Sektörü Umut Verdi"

Genel endeksteki düşüşe rağmen tüketici ve inşaat cephesinden pozitif haberler geldi. Tüketici güven endeksi Nisan ayında yüzde 0,5 oranında sınırlı bir artışla 85,5 değerine ulaştı. Ayın sürpriz çıkışını ise yüzde 3,6’lık artışla inşaat sektörü güven endeksi yaptı; endeks 83,6 seviyesine yükseldi.

"Güven Endeksi Ne Anlama Geliyor?"

Ekonomik güven endeksinin 100'den büyük olması genel ekonomik duruma ilişkin iyimserliği, 100'den küçük olması ise kötümserliği gösteriyor. Nisan ayı sonuçları, piyasalardaki temkinli bekleyişin ve sektör bazlı ayrışmaların devam ettiğini ortaya koydu.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 'Türkiye Yüzyılı Yatırım İçin Güçlü Merkez Programı' ile yatırım ortamını güçlendirmeye yönelik yapılacak yeni düzenlemeleri açıkladı. Önümüzdeki hafta Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Maliye ve Hazine Bakanı Mehmet Şimşek tarafından detayları açıklanacak pakette, önemli vergi düzenlemelerinin yer alacağı belirtiliyor.

Pakette, varlık barışının yanında, İstanbul Finans Merkezi kapsamında yer alan şirketlere vergi avantajları yer alacak. Bu şirketlerin yurt dışıyla aracılık ettikleri transit ticaretlerinde yarı yarıya uygulanan kurumlar vergisi, artık alınmayacak. Merkez dışında kalan şirketlerin transit ticaret kazançları ise sadece yüzde 5 kurumlar vergisine tabi tutulacak.

Savaş sonrası Dubai'ye rakip olunması için buradaki şirketlerin merkezlerini İstanbul Finans Merkezi'ne taşımaları halinde 20 yıllık vergi bağışıklığı tanınacak. Burada çalışan nitelikli elemanlara ücret istisnası getirilebilecek.

İhracatçıya vergi indirimi

5 puanlık indirimle ihracatçılara uygulanan yüzde 20'lik kurumlar vergisi oranı daha da indiriliyor. Kurumlar vergisi imalatçı, ihracatçılar için yüzde 9, sadece ihracat yapanlar için yüzde 14 olarak uygulanacak.

Aynı paket içinde, yurt dışında yaşayan ve son 3 yılda Türkiye'de vergi mükellefi olmayan kişilerin ülkeye gelmeleri halinde, yurt dışı kaynaklı gelir ve kazançlarından 20 yıl boyunca vergi alınmayacak. Bunun uygulama detayları henüz belli değil ama bunlar sadece Türkiye'deki elde ettikleri gelir üzerinden vergi ödeyecekler. Bu kişiler için veraset intikal vergisi yüzde 1 uygulanacak.

Bu arada yurt dışındaki kişi ve şirketlere, Türkiye'de verilen mimarlık, mühendislik, yazılım ve tasarım faaliyetlerinden elde edilen gelire uygulanan yüzde 80'lik indirim oranı yüzde 100'e çıkarılacak. Yani bu hizmet gelirlerinden vergi alınmayacak.

Yeni paketle birlikte, yurt dışında bulunan para, altın ve menkul kıymetlerin Türkiye'ye getirilmesi halinde, yüzde 2-3 gibi, küçük bir vergi ödemesi dışında, hiçbir surette vergi incelemesi ve vergi tarhiyati yapılmayacak. Varlıklarını getirenler kambiyo, gümrük ve bankacılık mevzuatı açısından imtiyazlara sahip olacaklar.

Torba Yasa Teklifi'nin TBMM'ye verilmesi ve yasalaşma sürecinde, daha çok sayıda yeni ve sürpriz düzenlemelerin de gündeme geleceği beklentisi var.

Varlık Barışı Türkiye'yi Gri Liste'ye sokmuştu

İktidarın hazırladığı paketin tanıtımında, 'Türkiye'nin değişen küresel tedarik zincirleri kapsamında merkez ülke olmasının amaçlandığı' belirtiliyor. Ancak planlanan önlemlere bakıldığında sanayi üretiminin ve arzın artırılmasına ilişkin teşvikler ilk göze çarpanlardan biri. Hükümetin yıl ortasından itibaren iş kesimini de memnun etmeye, üretimin artırıp işsizliğin daha fazla sorun olmasına engel olmaya çalışacağı anlaşılıyor.

Ancak artacak vergi muafiyetleri yoluyla ihracatın desteklenmesi önemli vergi kayıplarına neden olacak. İstanbul'un yabancı sermaye için Dubai yerine tercih edilmesini teşvik edecek düzenlemeler de kayıplara neden olabilir. Ancak bu teşviklerin işe yarayıp yaramayacağı da şimdilik belirsiz.

Bu tedbirlerle yılın ikinci yarısında arzın artırılması, ardından 2027 yılı başından itibaren dar gelirli kesimlere seçim nedeniyle kaynak aktarılması, bunun da talebi yeniden körüklemesi kaçınılmaz. Önümüzde seçime kadar geçecek sürede büyüyecek cari açığın karşılanması ve ülkeye yeni kaynaklar sağlanıp, döviz dengesinin sağlanmaya çalışılacağı da açıkça gözüküyor.

Halbuki 2008 ve 2022 yıllarında çıkarılan varlık barışlarının, ülkedeki suç ekonomisini büyüttüğü ortada. Özellikle mafyaların, sanal kumar ve uyuşturucu olaylarının öne çıkmasının, bu varlık barışları sonrasındaki iklim nedeniyle oluştuğu uzmanlar tarafından sürekli söylendi. Kayıt dışı ve suç ekonomisinin artması, Türkiye'nin bu düzenlemelerin ardından OECD'nin kara parayla mücadelede Gri Liste'ye girmesi, bu konuda en önemli kanıtlardı.

Özetle; AK Parti iktidarı gelecek yılki seçime hazırlanmaya, şimdiden kaynak yaratmaya başlıyor. Bunun için toplumsal maliyeti çok yüksek olduğunu bile bile, kayıt dışı paranın ülkeye gelmesine tekrar izin verecek gibi gözüküyor.

Sektör Sektör Büyüme Rakamları

Toplam cirodaki artışın detaylarına bakıldığında, tüm ana sektörlerde yıllık bazda yukarı yönlü bir ivme görüldü. İşte sektörlerin performans tablosu:

• Ticaret Sektörü: Yıllık yüzde 36,8 artış ile büyümenin lokomotifi oldu.

• Hizmet Sektörü: Yıllık yüzde 34,6 artış kaydetti.

• Sanayi Sektörü: Yıllık yüzde 31,7 oranında büyüme gösterdi.

• İnşaat Sektörü: Yıllık yüzde 20,2 artışla yükselişini sürdürdü.

Aylık Değişim: İnşaatta Kan Kaybı, Sanayide Yükseliş

Şubat ayında toplam ciro endeksi bir önceki aya göre yüzde 2,0 artış gösterdi. Aylık bazda sanayi sektörü yüzde 4,1 ile en güçlü performansı sergilerken, hizmet sektörü yüzde 2,5 ve ticaret sektörü yüzde 1,5 artış sağladı. Ancak inşaat sektörü aylık bazda negatif ayrışarak yüzde 3,0 oranında bir azalış yaşadı.

"Otomotiv ve Toptan Ticarette Alarm Zilleri"

Perakendedeki dev artışın aksine, diğer sektörlerde daralma dikkat çekiyor. Özellikle motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin toptan ve perakende ticareti ile onarımı segmentinde satış hacmi yıllık bazda yüzde 1,5 azaldı. Toptan ticaret satış hacmi ise yüzde 0,1 oranında sınırlı bir gerileme yaşadı.

Aylık Verilerde "Soğuma" Sinyalleri

Şubat ayı verileri bir önceki ayla (Ocak 2026) kıyaslandığında, ticari hacimde genel bir yavaşlama göze çarpıyor. Toplam ticaret satış hacmi aylık bazda yüzde 0,6 azalırken, en büyük darbeyi yine otomotiv grubu aldı.

• Otomotiv ve Motosiklet Grubu: Aylık yüzde 5,5 azalış.

• Perakende Ticaret: Aylık yüzde 0,2 azalış.

• Toptan Ticaret: Aylık yüzde 0,2 artış (Aylık bazda tek yükselen sektör).

"Brent Petrol 4 Kat, Motorin 65 Kat Arttı"

CHP Ankara İl Başkanı Ümit Erkol, 2002 yılından bugüne kadarki çarpıcı verileri paylaşarak iktidarın ekonomi politikasını eleştirdi. Erkol, "2002’de brent petrol 25 dolardı, bugün 100 dolar. Petrol fiyatı 4 kat artmışken; benzin 36 kat, motorin ise tam 65 kat zamlandı. Bu yük artık halkın sırtında taşınamaz bir hale geldi" ifadelerini kullandı.

"KDV Yüzde 20'den Yüzde 1'e Çekilmeli"

Akaryakıtın sadece ulaşım değil, gıdadan giyime tüm kalemlerde ana maliyet unsuru olduğunu hatırlatan Erkol, enflasyonun patlamaması için acil bir vergi düzenlemesi istedi. Erkol, "Hükümeti CHP’nin önerisini dikkate almaya davet ediyoruz. Akaryakıt üzerindeki KDV yükü acilen yüzde 20’den yüzde 1’e indirilmelidir. Aksi halde fatura katlanarak büyüyecek" dedi.

"TÜİK Oyunları Bile Enflasyonu Gizleyemeyecek"

Zamların emekli, işçi ve memuru daha da ezeceğini savunan Erkol, TÜİK’in verileri üzerindeki tartışmalara da değindi. "Denetlenemeyen ve TÜİK’in çeşitli oyunlarla aşağı çektiği enflasyon, bu zamlarla birlikte kontrol edilemeyecek düzeye çıkacak" uyarısında bulunan Erkol, çözümün sandıkta olduğunu belirtti.

"Yönetemiyorsunuz, Sandığı Getirin!"

Açıklamasını sert bir çağrıyla noktalayan Erkol, "Asıl çağrımız AKP’yedir: Artık bu ülkeyi yönetemiyorsunuz. Her geçen gün halkın sırtında daha büyük bir yük oluyorsunuz. Bir an önce erken seçim sandığını getirin, millet kararını versin" diye konuştu.

Türkiye’nin İran savaşına ekonomik dengelerini sağlayamadan yakalandığını, kırılganlığı nedeniyle uğrayacağı zararın gelişmiş ülkelerden daha büyük olacağın tahmin ediyorduk. Geçen haftaki faiz kararı ardından, savaşın hemen biteceği umudu da kalmayınca, rakamlar hızla revize edilmeye başladı.

Türkiye ekonomisi yeni yıla, hem enflasyonda başarı sağlayamadan, hem de üretimdeki düşüşle başladı. Petrol fiyatlarının etkisini azaltmak için uygulamaya konan akaryakıttaki eşel-mobil sistemi de, iki haftalık uygulama ardından, artık işlevini yitirmek üzere. Motorin fiyatlarında vergiden karşılanacak imkan kalmadı, benzinde ise bir büyük zammın ardından artık destek verilemeyecek. Kısacası; bayrama kadar, daha yüksek akaryakıt zamları gündeme gelebilir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’na sorduğumuzda; eşel-mobil’deki vergiden ödenen yüzde 75’lik oranın yüzde 100’e çıkarılıp çıkarılmayacağı, olası vergi kaybı etkisi konularında, “şimdiden bir yanıt verilemeyeceğini” söylemekle yetindiler. Artan savaşın bir süre daha devam edeceği beklentisi, stratejik rezervlerin kullanılma kararına rağmen petrol fiyatlarındaki artışın sürmesi, ülke ekonomilerine verebileceği zararın giderek büyüyeceği korkusunu artırıyor.

Hem iç talep hem ihracat azalacak

Yüksek petrol fiyatlarının etkisi, Türkiye’de de iki yönlü hesaplanıyor. İçeride fiyatlara doğrudan etkileri yanında, gıda fiyatları dahil, dolaylı etkileri de giderek büyüyor. Artan fiyatların içtalebi iyice frenlemesi bekleniyor. Sanayide ise, zaten düşük kalan kapasite kullanım oranlarının daha da düşmesi kaçınılmaz olabilir. Türkiye ithalatının yüzde 14’ünü Körfez ülkelerinden yaparken, buna bağlı ihracatı da giderek büyüyordu. Körfez ülkelerindeki büyük gelir kaybı yanında, özellikle ihracattaki en büyük pazarımız olan Avrupa’daki petrol fiyatları etkisi, Türkiye’nin ihracatının da düşmesine neden olacak gözüküyor.

Zaten yeni yıla ihracatta düşüş, cari açıkta büyümeyle girilmişti. Bu gerileme derinleşirse, sanayi üretimi başta olmak üzere, büyümede daralma beklenebilir. Bu tehlike nedeniyle, yüzde 3.8-4 civarındaki büyüme beklentileri hemen geri çekilmeye başladı. Yabancı bankalar yüzde 4’ün üzerinde büyüme beklerken, geçen hafta tahminlerini yüzde 4’ün altına çekmeye başladılar.

Özellikle küçük ve orta ölçekli şirketlerin, geçen yıl başlayan finansman sıkıntılarının giderek ağırlaştığını görmeye başladık. İç ve dış talep daralırken, bir süredir beklenen, finansman sıkıntılarındaki rahatlamanın artık olamayacağı görülüyor. Savaşla birlikte, politika faizini değiştirmeden fiili faiz oranlarını 3 puan artıran Merkez Bankası’nın bu adımı, ticari kredi faizlerinde 2.5 puan civarında artışı beraberinde getirdi. Kredi faiz oranları, yeniden yüzde 59’a yükselirken, KOBİ’lerin finansman imkanının iyice daraldığı gözleniyor.

Faiz artışları şirketleri vuracak

Geçen haftaki faiz kararı ardından yapılan piyasa anketinde, yılsonu enflasyon tahminlerinin 1 puan daha artıp, yüzde 25’ün üzerine çıktığını gördük. Bu oran Merkez Bankası’nın yeni revize ettiği, enflasyon tahmininde üst sınır olan yüzde 21’in 4 puan üzerine çıkmış durumda. Enflasyonla birlikte, faizle ilgili beklentiler de hızla bozuluyor. “Mart’tan sonra Nisan’daki toplantıda da Merkez Bankası’nın faiz indiremeyeceği” tahminleri, ağırlık kazanmaya başladı.

Citibank, Goldman Sachs gibi büyük yabancı bankalar, “Nisan’da Merkez’in 3 puanlık faiz artırımı yapacağı” tahminlerini paylaştılar. Savaşın Mart sonunda bitmesi halinde bile, Merkez’in yeniden faiz indirimine, en erken Haziran’da başlayabileceği belirtiliyor.

Halbuki; olası seçim yılı olan 2027 öncesinde, siyasi iradenin piyasaları gevşetmeye başlayacağı tahmin ediliyordu. Ekonomi yetkilileri reel sektöre bu yönde umut veriyorlardı. Ancak petrol fiyatlarının getirmesi beklenen yüksek cari açık rakamları, rezerv kaybının büyümemesi için gösterilmesi beklenen çaba, yeni faiz artırımlarını zorunlu hale getirebilir.

Bu gidişat, emekli ve asgari ücretliler başta olmak üzere, zora giren geniş toplumsal kesimlerin yanında, şirketlerin de varlıklarını kaybedebilecekleri bir tehlikeye işaret ediyor.

“Savaşın sürmesi halinde, ekonomik koşullar yapılacak seçimin zamanlamasını bile değiştirebilir” demek için henüz erken olabilir. Ancak özellikle İran’ın tavrı nedeniyle, “savaşın uzun sürme riskinin büyüdüğü”, giderek daha fazla konuşulmaya başladı. Tüm ekonomiler için sıkıntılı ama Türkiye ekonomisi için çok daha zorlu bir ekonomik süreç bizi bekliyor.

Erdal Sağlam

TÜİK, ocak ayına ilişkin "İnşaat Maliyet Endeksi" verilerini açıkladı. Buna göre, inşaat maliyet endeksi, 2026 yılı ocak ayında bir önceki aya göre yüzde 9,87, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 25,38 arttı. Malzeme endeksinde bir önceki aya göre yüzde 3,52, işçilik endeksinde de yüzde 21,84 artış oldu. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 23,32 artarken, işçilik endeksi de yüzde 28,83 arttı.

Bina inşaatı maliyet endeksinde geçen yıla göre yüzde 25,57 artış oldu

Bina inşaatı maliyet endeksinde bir önceki aya göre yüzde 10,29, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 25,57 artış görüldü. Bir önceki aya göre malzeme endeksinde yüzde 3,63, işçilik endeksinde de yüzde 22,55 artış yaşandı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksi yüzde 23,75, işçilik endeksi yüzde 28,49 arttı.

Bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi bir önceki aya göre yüzde 8,48, bir önceki yılın aynı ayına göre de yüzde 24,78 artış gösterdi. Bir önceki aya göre malzeme endeksi yüzde 3,17, işçilik endeksi yüzde 19,35 arttı. Ayrıca bir önceki yılın aynı ayına göre malzeme endeksinde yüzde 21,96, işçilik endeksinde yüzde 30,08 artış oldu.

TÜİK, ocak ayına ilişkin "Sanayi Üretim Endeksi" verilerini açıkladı. Buna göre, ocak ayında sanayi üretimi yıllık yüzde 1,8 azaldı. Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde ise ocak ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 2,8 azaldı. İmalat sanayi sektörü endeksi yüzde 2,5 azaldı, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksinde ise yüzde 5,6 artış oldu.

Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, 2026 yılı ocak ayında madencilik ve taş ocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre yüzde 2,1 artarken, imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 3,4 azaldı. Elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi ise yüzde 1,8 arttı.

İran savaşı nedeniyle hızla artan petrol fiyatları, kısa sürede gerilemezse, tüm dünyada enflasyonist etkisini gösterecek. Zaten enflasyonu düşüremeyen Türkiye’de ise savaşın uzaması, enflasyonda düşüş ve faiz indirimlerini iyice zora sokmaya başladı.

Yılın ilk 2 ayındaki yüksek enflasyon oranları ardından, Mart’tan itibaren, gıda fiyatlarının etkisiyle, yıllık enflasyonun yeniden düşmeye başlaması bekleniyordu. Ancak gelen öncü veriler, Mart’ta da gıda fiyatlarındaki yüksek seyrin devam ettiğini gösteriyor. Dünya gıda örgütü FAO da, Şubat’tan itibaren küresel gıda fiyat artışlarının yeniden başladığını açıkladı.

Artan petrol fiyatlarının tüm ülkelere, özellikle artan enerji fiyatları kanalıyla, enflasyonu artırıcı etki yapması bekleniyor. Ekonomi yönetimi bu etkiyi azaltabilmek için, içeride akaryakıt fiyatlarındaki artışın dörtte üçünü vergiden karşıladığı eşel -mobil sistemine geçti. Ancak buna rağmen akaryakıt fiyatlarındaki artışın devam ettiği, gıda başta, tüm malları etkilediği görülüyor.

Savaşın ne kadar süreceği, akaryakıt fiyatlarının hangi noktalara çıkıp, ne kadar süre yüksek kalacağını belirleyecek. Brent petrolün varil fiyatı 93 dolara çıkarken, Hürmüz Boğazı’nın açılmaması halinde, yakında 100 doların üzerine çıkması bekleniyor. Aslında petrolde bu kadar artışa neden olacak bir arz eksikliği yok ama sigorta sorunu tedariki zorlaştırıyor. ABD bu sorunu gidermek için yeni bir formül ortaya attı ama sorunu tümüyle çözmesi beklenmiyor.

Eşel-mobil ilelebet devam edecek bir sistem değil

Bu arada ham petrol ile motorin, benzin gibi akaryakıt ürünlerinin fiyatları arasındaki makasın iyice açıldığı, sigorta sıkıntısının özellikle ürün fiyatlarını hızlı artırdığı görülüyor. Bu nedenle akaryakıt fiyatlarına gelen zamlar ham petrol fiyatlarına gelen zammın üzerinde seyretmeye devam ediyor. Ekonomi yönetimi eşel-mobil sistemini geri getirerek, akaryakıt fiyatlarının tüketiciye yansımasını frenliyor ama bu da ilelebet devam edecek bir sistem değil. Ham petrol fiyatları 100 doların üzerine çıkarsa, ya da akaryakıt fiyatları daha hızlı artığı takdirde, vergiden karşılanacak kaynağın biteceği ortada. Yani akaryakıta yüzde 10’dan fazla zam gelmesi halinde, artık zamların tümüyle pompa fiyatlarına yansıması, yeniden kaçınılmaz olacak. Akaryakıt zamlarının bu hafta da, 2 TL civarında yeni artışla, devam etmesi bekleniyor.

Faiz indirim beklentisi ötelendi

Savaşın beklendiği kadar kısa sürmeyeceği konuşulurken, sürenin uzaması, hem küresel hem iç piyasalardaki belirsizliği artırıyor, piyasalardaki karamsarlığın artmasına neden oluyor. Bu belirsizliğin de etkisiyle, önümüzdeki hafta Merkez Bankası’nın yapacağı toplantıda, artık faiz indirimi yapamayacağı kesinleşmiş görünüyor. Savaşın süresine bağlı olarak, Nisan toplantısında faiz indirimi yapılmasının bile tehlikeye girdiği görülüyor.

Merkez Bankası geçen hafta sonu aldığı önlemlerle, politika faizini değiştirmeden, piyasa faiz oranlarını 3 puan artırdı. Zaten politika faizinde indirime gidebilmesi için, önce yüzde 40’a çıkan piyasa faizini, politika faizi olan 37’ye indirmesi, sonra politika faizinde indirime başlaması gerekecek. Bunun zamanlaması ise henüz kestirilemiyor.

Önleyici önlemlerin olumlu sonuçları

Merkez Bankası, geçen hafta sonu, piyasalar açılmadan aldığı önleyici önlemlerin olumlu sonuçlarını aldı. Faizin artırılması, döviz taleplerinin tümüyle karşılanması üzerine, geçen hafta ortasında döviz talebi durdu. Özellikle çıkışa başlayan yabancı fonlar, kurların tutulacağını görünce, çıkışlarını durdurdular.

Geçtiğimiz hafta Cuma gününden başlayarak, Çarşamba gününe kadar süren rezerv satışlarının toplamı 12 milyar doların üzerine çıktı. Bunun 1 milyar dolarının altın fiyatlarındaki düşüşten kaynaklandığı hesaplanıyor. Şubat ayı başından geçtiğimiz hafta sonuna kadar rezervlerdeki erime ise, 17 milyar dolara ulaştı. Savaşa rağmen rezerv kaybının durması olumlu olarak görülüyor. Ancak savaşın devam etmesi halinde yeri rezerv kayıpları kaçınılmaz olabilir.

Merkez Bankası geçen yıl 19 Mart’taki Ekrem İmamoğlu krizinde yaptığı hataları yapmayıp, bu kez önceden önlemini aldı. İktisatçılar rezerv kaybının 30 milyar doları bulmaması halinde, sürecin sorunsuz gittiğinin söylenebileceğini söylüyorlar. Rezerv kayıpları 30 milyar dolar aştığı takdirde telaşın başlayıp, döviz talebinin yeniden artabileceği tahmin ediliyor.

Savaşla birlikte, zaten umudun azaldığı, enflasyon ve faiz indirimleri konusunda karamsarlığın arttığını söyleyebiliriz. Artık; 2026 sonunda yüzde 25 enflasyona inilirse, sanki başarı olacakmış gibi bir hava esmeye başladı. Buna bağlı olarak faizlerin de yıl sonunda ancak yüzde 32-33’lere kadar inebileceği konuşuluyor.

Savaşın uzaması halinde faturanın daha ağır olması, enflasyon ve faiz beklentilerinin iyice bozulması kaçınılmaz olacak.

"Artışların %75’ini Vergilerden Karşılıyoruz" Bakan Şimşek, jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatları üzerindeki baskısına dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:

"Geçici olduğunu değerlendirdiğimiz petrol fiyat şokunun etkisini azaltmak için eşel mobil sistemini geçici olarak devreye alıyor, akaryakıttaki fiyat artışlarının yüzde 75’e kadar olan kısmını vergilerden karşılıyoruz."

Mali Disiplin ve Dezenflasyon Vurgusu Atılan adımın temel amacının enflasyonla mücadele (dezenflasyon) olduğunu vurgulayan Şimşek, kamu maliyesinin bu süreçte öncelikli bir rol üstlendiğini ifade etti. Şimşek, "Mali disiplinden taviz vermeden dezenflasyonu desteklemeye devam edeceğiz" diyerek ekonomi yönetiminin kararlılığını yineledi.

Bu uygulama ile birlikte, pompa fiyatlarına yansıyacak olası büyük zamların önüne geçilerek hem vatandaşın bütçesinin korunması hem de nakliye maliyetleri üzerinden oluşabilecek ikincil enflasyonist etkilerin sınırlanması hedefleniyor.