Saha ziyaretleri ve üyelerden gelen talepler doğrultusunda konuyu gündeme getiren Sadıkoğlu, kura çekimi sonrasında açıkta kalan ve fazla olan iş yerlerinin satışında, konteyner esnafına satın alma hakkı verilmesi gerektiğini belirtti.

"Binlerce İşletme Hâlâ Kalıcı İş Yerine Kavuşamadı"

Depremin üzerinden uzun süre geçmesine rağmen çok sayıda işletmenin kalıcı bir ticari alana ulaşamadığını ifade eden MTSO Başkanı Sadıkoğlu, hak sahiplerine yapılan teslimatların sevindirici olduğunu ancak sürecin eksik kaldığını dile getirdi. Sadıkoğlu açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

"Hak sahiplerine iş yerlerinin teslim edilmesi şehrimiz adına son derece sevindirici bir gelişmedir. Bu süreçte emeği geçen başta Sayın Cumhurbaşkanımız olmak üzere Çevre Şehircilik Bakanımıza, Sayın Valimize ve emeği geçenlere teşekkür ediyoruz. Ancak ticari hayatın tam anlamıyla canlanabilmesi için deprem öncesinde kiracı olan ve bugün hâlâ konteynerlerde ve geçici alanlarda faaliyet gösteren işletmelerimizin de kalıcı iş yerlerine kavuşması gerekiyor. Kura sonrası fazla kalan iş yerlerinin satışında bu işletmelerimize öncelik tanınması hem sosyal adaletin gereği hem de ticaretin yeniden canlanması açısından en doğru yaklaşım olacaktır."

"Sadece Binaları Değil, Ekonomiyi de Ayağa Kaldırmalıyız"

Şehir ekonomisinin yeniden ayağa kalkabilmesi için kalıcı iş yerlerine geçişin hayati önem taşıdığına dikkat çeken Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, konteyner kentlerdeki ticari faaliyetlerin sürdürülebilir olmadığını vurguladı:

"Kalıcı iş yerlerine kavuşan her işletme daha fazla üretim, daha fazla istihdam ve daha güçlü bir şehir ekonomisi demektir. Bugün atılacak doğru adımlar, yarının güçlü Malatya'sını inşa edecektir. Konteynerlerde ve geçici iş yerlerinde faaliyet gösteren işletmelerimizin kalıcı iş yerlerine taşınması, şehrimizin ekonomik normalleşme sürecini de hızlandıracaktır."

Talep İlgili Kurumlara Resmî Yazıyla İletildi

Önerinin yalnızca bir temenniden ibaret olmadığını, resmî adımların da atıldığını kaydeden Sadıkoğlu, talepleri Cumhurbaşkanlığı başta olmak üzere ilgili bakanlıklar ve kurumlara resmî yazı ile ilettiklerini açıkladı. MTSO olarak konunun ve depremzede esnafın haklarının sonuna kadar takipçisi olacaklarını belirtti.

TMO ve TARİŞ Henüz Fiyat Açıklamadı

Çiftçiler, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ile TARİŞ'in henüz alım fiyatı açıklamadığını, bu durumun piyasada belirsizlik yaratarak üreticiyi tüccarın insafına terk ettiğini vurguladı.

"Beş Kardeşi Üzüm Büyüttü, Bugün Bizi Geçindirmiyor"

Çiftçiler Sendikası Denetim Kurulu Üyesi ve üzüm üreticisi Gürcan Ertürk, bağcılığın sürdürülebilir olmaktan çıktığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Biz beş kardeşiz. Beş kardeşin eğitimine, büyümesine, evlenmesine kadar bu üzüm katkı sağladı. Bugün ise babamızdan kalan bağlarla kendi geçimimizi bile sağlayamıyoruz. Çocuklarımızın bu işi devam ettirmesi artık mümkün görünmüyor."

"İki Yıl Önce 115 Liraya Sattığımız Üzüm Bugün 80 Liraya Düştü"

Maliyetlerin katlandığını ve mazotun 83 liraya ulaştığını belirten Ertürk, fiyatlardaki gerilemeyi şöyle anlattı:

"Geçen yıl bin 750 lira olan potasyum karbonat bugün yaklaşık 2 bin 950 liraya çıktı. İki yıl önce 115 liraya sattığımız kuru üzüm bugün 75-80 liraya satılıyor. Buna karşılık mazot, gübre, elektrik ve işçilik maliyetleri katlandı. Böyle giderse bağcılığı sürdürebilecek son nesil biz olacağız."

"Çiftçi Emeğinin Karşılığını Alamıyor"

TARİŞ'in üreticiyi yeterince koruyamadığını savunan Ertürk, ödemelerin geç yapılmasından da şikayet ederek, "Alaşehir ve Sarıgöl'de milyonlarca liralık üzüm parası ödenmedi. Üzümü bugün veriyoruz, parasını Mart-Nisan ayında alıyoruz. Oysa Kasım ayında bağ yeniden budanıyor, masraflar tekrar başlıyor. TARİŞ yalnızca 20 bin ton üzüm alacağını söylüyor. Bu kadar ürünün içinde 20 bin ton kaç günde biter? Sonra yine tüccarın eline kalacağız" dedi.

Üreticilerin girdi maliyetlerini karşılayabilmek için sabah saat 05.00'te kalkıp salamuralık asma yaprağı toplamak zorunda kaldığı belirtildi.

"80 Lira Maliyeti Ancak Kurtarıyor"

Emekli çiftçi Şener Kahraman dekar maliyetinin 40 bin lirayı geçtiğini vurgulayarak, "Dekardan 600 kilo üzüm alsak bile 80 liralık fiyat ancak maliyeti karşılıyor. Çiftçinin ayakta kalabilmesi için fiyatın en az 150 lira olması gerekiyor. Yalnızca zirai ilaç gideri dekarda 10-15 bin lirayı buluyor" dedi.

"Kendi Emeğimizi Zaten Hiç Hesaplamıyoruz"

Üretici Yusuf Zengin ise bütün işleri kendisinin yapmasına rağmen kar edemediğini belirterek, "10-15 günde bir ilaç atıyoruz. Bir ilaçlama yaklaşık 4 bin liraya mal oluyor. Sezonda 10 kez ilaç attığınızda sadece ilaçlama masrafı 40 bin lirayı buluyor. Kendi emeğimizi zaten hiç hesaplamıyoruz. Kuru üzümde taban fiyat en az 150 lira olmalı" diye konuştu.

Çevresel Faktörler ve Hastalık Uyarısı

Emekli üretici Bahri Öner, Gediz Ovası'ndaki jeotermal enerji santralleri ile Kışladağı Altın Madeni'nin gaz ve atıklarının üzüm verimi ile kalitesini olumsuz etkilediğini öne sürdü.

Salihlili üretici Erdal Barut ise 8 ve 9 numara kuru üzüm için kilogram başına en az 180 lira fiyat açıklanması gerektiğini söyledi.

Öte yandan Gürcan Ertürk, bağlarda salkım buruşması ve uç kuruması gibi hastalıkların görüldüğünü belirterek, İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri ile ziraat odalarının sahada uzman ekiplerle inceleme yapması çağrısında bulundu.

Kademe-1 ve Kademe-2 Fiyat Farkı Dikkat Çekiyor

Uygulama kapsamında konut abonelerinin tüketim miktarları Kademe-1 ve Kademe-2 olmak üzere iki ayrı grupta değerlendiriliyor. Vergiler ve sistem kullanım bedeli (SKB) dahil edilerek yapılan hesaplamalarda; tükettikleri her metreküp gaz için Kademe-1 sınırları içinde kalan konut aboneleri 16,23 TL öderken, Kademe-2 sınırına geçen aboneler için bu tutar metreküp başına 26,13 TL'ye ulaşıyor.

"Abonelerin Yüzde 35-40'ına Kadar Geniş Bir Kesimi Etkileyebilir"

Başlangıçta konut abonelerinin yüzde 12'sinin uygulamadan etkileneceği açıklanmış olsa da sektör temsilcileri dondurucu kış şartlarında bu tablonun değişeceğini vurguluyor. Türkiye genelindeki yaklaşık 23 milyon konut abonesine dikkat çeken doğal gaz sektörü kaynakları, "Kademeli tarife uygulaması, abonelerin yüzde 35-40'ına kadar geniş bir kesimi etkileyebilir" değerlendirmesinde bulundu.

"Kasım ve Aralık Faturaları Yoğun Tepkiye Yol Açabilir"

Isınma amaçlı tüketimin zirve yapacağı kış sezonuna işaret eden kaynaklar, "Kasım ve özellikle aralık ayında ciddi biçimde artması muhtemel doğal gaz faturaları, abonelerin yoğun tepkisine yol açabilir. Bu tepkiler, uygulamaya da yansıyabilir" ifadelerini kullandı.

Merkezi Sistemle Isınan Sitelerde Fatura Şoku

Doğal gaz dağıtım şirketleri tarafından çok sayıda dairenin bulunduğu ve merkezi sistemle ısınan bazı sitelere gönderilen mayıs ayı faturalarında ciddi artışlar gözlendi.

Sektör kaynakları konuya ilişkin şunları söyledi:

"Özellikle merkezi sistemle ısınan büyük sitelerde tüketim sınırlarının aşılması, abonelerin daha pahalı olan Kademe-2 tarifesine geçmesine ve faturaların katlanmasına neden olacak. Bu sitelerde, hane başına ödenecek fatura bedeli, binada yer alan daireye bölünerek elde edilecek. Sitede 25 daire bulunuyorsa, fatura 25'e bölünecek ve hane başına ödenecek tutar belirlenecek."

Öte yandan uzmanlar, belirlenen il bazlı limitlerin ve kademe sınırlarının deniz kıyısında yaşayan vatandaşlar açısından da çeşitli mağduriyetlere ve sorunlara yol açabileceğine dikkat çekiyor.

"Tarihte İlk Kez Elazığ Malatya’yı Geride Bıraktı"

Bölgesel ihracat rakamları arasındaki makasın Malatya aleyhine açıldığını somut verilerle ortaya koyan İl Başkanı Serdar Yıldız, şu değerlendirmede bulundu:

"Açıklanan verilere göre 2026 yılının ilk 6 ayında Elazığ 249 milyon dolar ihracat gerçekleştirirken, Malatya 150 milyon dolarda kalmıştır. Tarihte ilk kez altı aylık periyot dikkate alındığında Elazığ’ın ihracatta Malatya’yı geride bırakması, hepimizin üzerinde düşünmesi gereken ciddi bir uyarıdır."

"Şehrin Yöneticileri Şapkalarını Önlerine Koyup Düşünmelidir"

Malatya'nın geçmişten bu yana Doğu Anadolu Bölgesi'nin en önemli üretim ve ihracat üssü konumunda bulunduğunu belirten Yıldız, yaşanan ekonomik kan kaybının kabul edilemeyeceğini vurguladı.

Yerel idarecileri ve iktidar temsilcilerini hedef alan Serdar Yıldız, açıklamasını şöyle sürdürdü:

"Bu tablo karşısında iktidar milletvekilleri, Büyükşehir Belediye Başkanı ve şehrin yönetiminde söz sahibi olan herkes şapkasını önüne koyup düşünmelidir. Malatya neden her geçen gün ekonomik gücünü kaybediyor? Sanayicimiz, üreticimiz ve ihracatçımız neden hak ettiği desteği göremiyor?"

"Malatya’nın Kaybedecek Tek Bir Günü Dahi Yoktur"

Depremin ardından geçen süreçte kentin ekonomik anlamda ayağa kaldırılması için gereken vizyoner adımların atılmadığına işaret eden İYİ Parti Malatya İl Başkanı Serdar Yıldız, açıklamasını şu hayati çağrıyla tamamladı:

"Malatya’nın potansiyeli çok büyüktür. Bu şehri yeniden üretimin, yatırımın ve ihracatın merkezi haline getirmek mümkündür. Bunun için mazeret değil, vizyon ve güçlü icraat gereklidir. Malatya’nın kaybedecek tek bir günü dahi yoktur. Bu şehrin geleceği için herkes sorumluluğunu yerine getirmelidir."

"İş Dünyamız Ayağa Kalkmadan Yükümlülükler Başlamamalı"

Depremin ilk günlerinden itibaren kalıcı iş yerleri teslim edilinceye kadar desteğin sürmesi gerektiğini savunan Başkan Sadıkoğlu, bakanlıklar ve parlamenterler nezdinde yoğun bir diplomasi trafiği yürüttü.

Üç yıl boyunca yerel ve ulusal basında konuyu sürekli sıcak tutan Sadıkoğlu, edindiği her platformda şu hayati uyarıyı yineledi:

"İş dünyamız ayağa kalkmadan yükümlülüklerin başlaması, işletmelerimizi ikinci bir yıkımla karşı karşıya bırakacaktır."

Bölge Ekonomisinin Ortak Sesi

Yürürlüğe giren Mücbir Sebep uygulamasının zamanla kapsamının daraltılarak belirli ciro kriterlerine bağlanması üzerine MTSO, sürecin tüm işletmeleri kapsayacak şekilde genişletilmesi için harekete geçti. Ticaretin henüz normale dönmediğini, binlerce esnafın konteynerlerde hayata tutunmaya çalıştığını belirten Sadıkoğlu’nun bu çıkışı, diğer deprem illerindeki oda, borsa ve esnaf teşkilatlarında da geniş yankı buldu.

"250'ye Yakın STK MTSO’da Buluştu"

Mücbir Sebep süresinin uzatılması hedefiyle Malatya'da tarihi bir birlikteliğe imza atıldı. MTSO öncülüğünde yaklaşık 250 sivil toplum kuruluşu, meslek odası ve esnaf teşkilatının katılımıyla geniş kapsamlı bir ortak basın toplantısı düzenlendi.

Ortak bildiriyi kamuoyuyla paylaşan Başkan Sadıkoğlu, konunun tüm deprem şehirlerinin ortak varoluş mücadelesi olduğuna dikkat çekerek devletin üreticiyi tam anlamıyla ayağa kaldırana kadar desteklemesi gerektiğini vurguladı. Bu adım, deprem bölgesindeki en geniş katılımlı ekonomik dayanışma eylemlerinden biri olarak kayıtlara geçti.

Kararlı Mücadele Kamuoyunda Takdir Topladı

Ankara nezdindeki temaslar ve kamuoyu oluşturma yeteneğiyle Başkan Sadıkoğlu, yalnızca Malatya'nın değil, tüm deprem bölgesindeki binlerce işletmenin haklı talebini gür bir sesle dile getirdi. Yürütülen bu aktif süreç, MTSO'nun kriz zamanlarında sadece sorun tespiti yapan değil, çözüm üreten ve güçlü temsil yeteneğini ortaya koyan vizyonunu bir kez daha kanıtladı.

Kaymakam Sungur, Mahalle Muhtarı Ekrem Doğan'a ait kayısı bahçesinde düzenlenen programa katılarak dallardan ürün toplayan çiftçilere ve tarım işçilerine eşlik etti.

"Kayısı Doğanşehir ve Malatya Ekonomisi İçin Büyük Önem Taşıyor"

Hasat çalışmalarına bizzat katılarak çiftçilerle sohbet eden Kaymakam Sungur, yürütülen faaliyetler ve rekolte beklentisi hakkında detaylı bilgi aldı. İlçenin en önemli tarımsal gelir kaynaklarının başında gelen kayısının üretim sürecini sahada takip eden Sungur, çiftçilerin talep, istek ve önerilerini tek tek dinledi.

Üreticilerin döktüğü alın terinin kıymetli olduğunu vurgulayan Sungur, kayısının hem Doğanşehir hem de Malatya ekonomisi açısından stratejik bir değere sahip olduğunu belirtti.

"Bereketli ve Verimli Bir Sezon Diliyorum"

Tarlada emek veren tüm üreticilere kolaylıklar dileyen Kaymakam Ahmet Fatih Sungur, "Üreticilerimize bereketli, bol kazançlı ve verimli bir hasat sezonu diliyorum" ifadelerini kullandı.

Kelhalil Mahallesi'ndeki kayısı bahçesinde gerçekleştirilen saha incelemesi ve tarladaki temaslar, üreticilerle birlikte çekilen hatıra fotoğrafının ardından sona erdi.

Küresel piyasalarda motorinin metrik ton fiyatında da dikkat çeken bir düşüş yaşandı. 31 Temmuz tarihinde 1323 dolara kadar çıkan motorinin ton fiyatı, 1174 dolara kadar indi.

İndirimin Pompa Fiyatına Yansıması Bekleniyor

Yaşanan bu gelişmeler akaryakıt sektöründe büyük bir indirimi gündeme taşıdı. Motorin grubunda bu gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere 6,37 liralık indirim hesaplandı.

Akaryakıt sektörü temsilcileri, Resmi Gazete’de yayımlanan eşel mobil kararına işaret etti. Temsilciler, rafineri fiyatlarında artış olması durumunda artışın belirli oranlarda ÖTV tutarlarından karşılandığını; indirim olması halinde ise indirim tutarı kadar ÖTV artışı yapılabileceğini hatırlattı.

"Tutar Düşük Olabilir"

Fiyat değişiminin detaylarına değinen sektör kaynakları, indirimin tamamının ÖTV’ye kesilmesini beklemediklerini vurguladı. Yapılan değerlendirmede, indirimin bir miktarının pompa satış fiyatlarına yansıtılmasının beklendiği ancak yansıyacak tutarın düşük kalabileceği belirtildi. Net tablonun saat 16.00 itibarıyla şekillenmesi bekleniyor.

Asya'nın Küresel Hakimiyeti Yüzde 77'ye Ulaştı

Deloitte’un araştırmasına göre, 2023 yılında yüzde 70 seviyesinde olan Asya'nın küresel batarya hücresi üretimindeki payı, 2024 yılında yüzde 77'ye yükseldi. Buna karşın Avrupa'nın küresel üretimdeki toplam payı ise yüzde 13 seviyesinde kaldı.

Kıtadaki batarya hücresi üretim kapasitesi geçen yıl yüzde 26 artış göstererek 920 gigavat saate yükselse de raporda dikkat çeken en kritik ayrıntı, Avrupa'daki mevcut üretim kapasitesinin yüzde 98'inin Asyalı şirketlerin kontrolünde bulunması oldu.

"100 ila 150 Milyar Euroya Ulaşabilir"

Yerli üretimin artırılamaması halinde Avrupalı otomotiv üreticilerini zorlu bir dönemin beklediği vurgulandı. Deloitte, Avrupa'da üretilecek elektrikli otomobillerin batarya ihtiyacının iç pazardan karşılanamaması durumunda, Avrupalı şirketlerin 2030 yılına kadar yaklaşık 10,5 milyar euro kâr kaybı yaşayacağını öngördü.

"100 ila 150 Milyar Euroya Ulaşabilir"

Ayrıca ithal ara ürünler, üretim ekipmanları ve yabancı iş gücüne olan bağımlılık da hesaba katıldığında, Avrupa ekonomisinin uğrayabileceği toplam katma değer kaybının 100 ila 150 milyar euro bandına ulaşabileceği kaydedildi.

Sektörün Önündeki Başlıca Engeller

Araştırmaya katılan sektör temsilcileri, batarya hücresi üretiminde yaşanan tıkanıklığın temel nedenlerini sıraladı. Şirketler, sektörün önündeki başlıca engellerin ham madde ve öncü malzeme tedariki, üretimin ölçeklendirilmesi ile deneyim eksikliği olduğunu bildirdi.

Avrupa İçin Çıkış Yolu: Teşvik ve Yatırım

Deloitte, Avrupa'nın Asyalı üreticilere olan ağır bağımlılığını azaltabilmesi için acil eylem planı çağrısında bulundu. Raporda, batarya hücresi üretiminin özellikle yüksek maliyetli ilk yıllarında hedef odaklı yatırım ve teşvik programlarının devreye alınması gerektiği vurgulandı. Kuruluş, kıtanın küresel rekabet gücünü yeniden kazanabilmesi adına araştırma-geliştirme (Ar-Ge) çalışmalarının yanı sıra seri üretimin finansmanının da doğrudan desteklenmesinin hayati önem taşıdığını kaydetti.

Üreticilerin iş gücü yükünü hafifletecek ve tarımsal verimliliği zirveye çıkaracak yerli makinenin lansmanına; Malatya Valisi Seddar Yavuz, Milletvekili İnanç Kara Ölmeztoprak, kamu kurum temsilcileri, sektör paydaşları ve çok sayıda üretici katıldı.

"Ülke Ekonomisine 400 Milyon Dolar Döviz Girdisi"

Programın açılışında konuşan Kayısı Araştırma Enstitüsü Müdürü Abdullah Erdoğan, kayısının Malatya ekonomisinin en temel taşı olduğunu vurguladı. Yaklaşık 32 bin üreticinin doğrudan geçim kaynağı olan sektörün, ülke ekonomisine her yıl yaklaşık 400 milyon dolar döviz girdisi sağladığını ifade eden Erdoğan, Türkiye'nin dünya kuru kayısı üretimi ve ihracatındaki liderliğini koruması için teknolojik adımların şart olduğunu belirtti.

TÜBİTAK destekli projelerle kükürtleme ve kurutma süreçlerinde devrim yarattıklarını söyleyen Erdoğan, geliştirilen yeni yöntemle 4 saatte kükürtleme ve 44 saatte kurutma işleminin başarıyla tamamlandığını aktardı.

"Bir Makine, 15-16 İşçinin Yaptığı İşi Yapıyor"

Geliştirilen dev projenin detaylarını paylaşan Enstitü Müdürü Abdullah Erdoğan, üreticinin en büyük kanayan yarası olan işçilik maliyetlerine neşter vurulduğunu belirtti.

"Bir Makine, 15-16 İşçinin Yaptığı İşi Yapıyor"

2022-2025 yılları arasında geliştirilen makinenin detaylarını aktaran Erdoğan, "Geleneksel yöntemlerle bir işçi günde ortalama 6 kasa kayısı çekirdeği çıkarabiliyor. Geliştirdiğimiz bu makine ise tek vardiyada 15-16 işçinin yaptığı işi tek başına gerçekleştiriyor. Hijyenik, hızlı ve kaliteli üretim sağlayan bu sistem, artan işçilik maliyetleri karşısında üreticimize nefes aldıracak" ifadelerini kullandı.

"Teknolojiye Yapılan Her Yatırım Çok Kıymetli"

Tanıtım töreninde açıklamalarda bulunan Malatya Valisi Seddar Yavuz, sanayi devrimini kaçırmanın bedelinin geçmişte ağır ödendiğini hatırlatarak tarımda dijitalleşme ve mekanizasyonun şart olduğunu vurguladı.

"Endişeye Mahal Yok, Tarımda Teknolojiyi Kullanacağız"

Vali Yavuz, "Bir daha geri kalmaya hiç lüksümüz yok. Tarımda da teknolojiyi mutlaka kullanmalıyız. Türkiye'de son beş yılda doğum oranları yüzde 20, Malatya'da ise yüzde 25 azaldı. Gelecekte tarlalarda çalıştıracak işçi bulmak zorlaşacak, bu yüzden bu makineler hayati önem taşıyor" dedi.

"2025 Yılında Çiftçimize 9,4 Milyar Lira Destek Sağladık"

Devletin her zaman üreticinin yanında olduğunu belirten Vali Seddar Yavuz, 2025 yılı içerisinde Malatya çiftçisine toplamda 9,4 milyar liralık dev bir destek sağlandığını, bu tutarın yaklaşık 8 milyar lirasının zirai don desteği olarak aktarıldığını dile getirdi.

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) piyasayı yakından takip ettiğini hatırlatan Yavuz, ihtiyaç duyulması halinde TMO'nun piyasada düzenleyici aktör olarak devreye gireceğini müjdeledi. Üretici, işçi, tüccar ve ihracatçının aynı değer zincirinin halkaları olduğunu vurgulayan Yavuz, tüm tarafların birbirinin emeğine saygı duyması gerektiğini belirtti.

Konuşmaların ardından protokol üyeleri tarafından duayla çalıştırılan makine, kayısıları el değmeden çekirdeğinden ayırarak ilk sınavını başarıyla geçti.

"Çarşı Esnafı Fahiş Fiyatlar Karşısında Çaresiz"

Kent merkezindeki ticari alanlarda gözlemlenen aşırı kira artışları, Malatya çarşısının eski hareketli günlerine dönmesini zorlaştırıyor. Bölgede ticaretini sürdürmek veya yeni bir başlangıç yapmak isteyen esnaflar, maliyetlerin altından kalkamayacaklarını belirterek yetkililerden ve mülk sahiplerinden daha makul fiyat politikaları bekliyor. Kiraların yüksekliği, ticari sirkülasyonun önündeki en büyük engel olarak öne çıkıyor.

"Çarşının Yeniden Canlanması Zorlaşıyor"

Uzmanlar ve yerel temsilciler, yüksek kira fiyatlarının yalnızca esnafı değil, tüm Malatya ekonomisini olumsuz etkilediğine dikkat çekiyor. Çarşı merkezinin tam kapasiteyle faaliyete geçememesi, şehirdeki sosyal ve ekonomik hayatın normale dönmesini geciktiriyor. Şehir ekonomisinin ivme kazanabilmesi için ticari gayrimenkul piyasasında dengenin sağlanması ve esnafı destekleyecek adımların atılması gerektiği vurgulanıyor.

"Verdikleri Emekli Maaşıyla Karnımızı Anca Doyuruyoruz"

Devlet memuru emeklisi bir vatandaş, yıllardır herhangi bir sosyal aktivitede bulunamadığını ifade ederek tepkisini şöyle dile getirdi:

"Verdikleri emekli maaşıyla karnımızı anca doyuruyoruz. Ben 90'dan beri tatil yapamıyorum. Devlet memuru emeklisinin hiçbir hakkı yok."

"Torunlar Geliyor, Yarısını Onlar Götürüyor"

Geçinmekte zorlandığını belirten bir başka kent sakini, 23 bin liralık emekli aylığının aile içi dayanışma ve torun masrafları karşısında yetersiz kaldığını söyledi.

Vatandaş, eline kalan paranın miktarını şu sözlerle aktardı:

"Geçinmeye çalışıyoruz. Öyle diyelim. 23 bin lirayla bana kalsa yine belki yetiştiririm. Torunlar geliyor, bunun da yarısını onlar götürüyorlar. İşte bana kalan sadece 10 bin lira, kalırsa ancak."

"Ev Kirası Olmuş 25 Bin Lira"

Emeklilerin yaşadığı barınma krizine ve ekonomik çaresizliğe dikkat çeken bir diğer vatandaş ise hayat pahalılığının geldiği boyutu gözler önüne serdi.

Sert ifadelerle duruma tepki gösteren emekli vatandaş şunları kaydetti:

"Emekli maaşı artık rezillik maaşı oldu Türkiye Cumhuriyeti'nde. 23 bin lirayla nasıl geçineceksin? Ev kirası olmuş 25 bin lira. Yani emekliler perişan. Çarşıda istediğini yiyemiyor, içemiyor. Yani 23 bin lirayı kiraya mı vereceksin, yiyecek misin, içecek misin? Hastayız, her tarafımız dökülüyor. Kendine çorbayla, bilmem biberle, domatesle karnını bir doyuruyorsun. Onu da bulabilirsen."

"Zaten Emekliler Ölsün Diyorlar"

Geçmiş yıllara kıyasla bütçelerini ayarlamakta zorlandıklarını ve sosyal hayatın bittiğini savunan bir başka emekli ise kiralardan dert yanarak çaresizliğini paylaştı:

"Eskiden ayarlıyorduk da şimdi ayarlayamıyoruz. Şimdi arkadaşlık yok. Bitirdik yani. Niye? Para yok, pul yok. Emekli maaşı 23 bin lira oldu. Çok bir para mı? Bugün bir ev kirası 15-20 bin lira. Bir de evin olmazsa öldük. Zaten emekliler ölsün diyorlar."

"Cebimdeki Para 30 Lira, Ne Yapayım Ben?"

Cebindeki son parayı göstererek duruma sitem eden bir diğer emekli vatandaş ise gelecek nesiller için endişelendiğini ifade etti:

"Cebimdeki parayı göstereyim mi? 30 lira. Ne yapayım ben 30 lirayı? Bir de emekliyim. Biz kurtulduk da çocuklara Allah yardım etsin."

Eski döneme kıyasla tüketim alışkanlıklarının değiştiğini söyleyen bir vatandaş ise geçim çabasını anlatırken, "Eskiden hazır bezler yoktu, bez dikiyorduk. Ben 1-2 saattir şurada oturuyorum 'Sonu nereye gidecek bu hayatın?' diyorum" dedi.

Tüketici Fiyat Endeksi Yüzde 1,78 Arttı

TÜİK verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) Temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 1,78 oranında artış gösterdi. Yıllık enflasyon ise yüzde 31,75 olarak gerçekleşti.

Kira artış oranlarında belirleyici olan on iki aylık ortalamalara göre değişim ise yüzde 31,90 seviyesinde kaydedildi.

"Kira Tavan Zam Oranı Yüzde 31,90 Oldu"

Açıklanan enflasyon rakamları doğrultusunda, Ağustos ayında yenilenecek ev ve iş yeri kira sözleşmelerinde uygulanabilecek azami zam oranı yüzde 31,90 olarak hesaplandı. Ev sahipleri, yasal olarak bu oranın üzerinde zam yapamayacak.

Geçen Ay Yüzde 32,03 Olarak Uygulanmıştı

Kira artış oranında bir önceki aya göre küçük bir düşüş gözlendi. Temmuz ayında ev ve iş yerlerine uygulanacak tavan zam oranı yüzde 32,03 olarak gerçekleşmişti.

Açıklanan son verilere göre iki kurumun hesaplamaları arasındaki belirgin fark Temmuz ayında da devam etti.

"E-TÜFE Yıllık Yüzde 50,49 Olarak Gerçekleşti"

ENAG’ın resmi sosyal medya hesabı üzerinden yapılan açıklamada, tüketici fiyat endeksindeki artış dikkat çekici seviyelere ulaştı.

Açıklamada, "Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) tarafından hesaplanan Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE), Temmuz 2026 döneminde yüzde 3,07 oranında artmıştır. E-TÜFE'nin son 12 aylık artış oranı ise yüzde 50,49 olarak gerçekleşmiştir" ifadelerine yer verildi.

TÜİK Yıllık Enflasyonu Yüzde 31,75 Olarak Açıkladı

Öte yandan resmi verileri paylaşan Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Temmuz ayında Tüketici Fiyat Endeksi'nin (TÜFE) aylık bazda yüzde 1,78 oranında yükseldiğini kaydetti.

TÜİK verilerine göre, 2026 yılı Temmuz ayında bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 19,86, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 31,75 ve on iki aylık ortalamalara göre ise yüzde 31,90 oranında artış gerçekleşti.

"Gıda ve Alkolsüz İçeceklerde Yıllık Artış Yüzde 37,53"

Harcama grupları incelendiğinde en yüksek ağırlığa sahip kalemlerdeki fiyat artışları öne çıktı. TÜİK verilerine göre gıda ve alkolsüz içecekler grubunda yıllık artış yüzde 37,53 seviyesine ulaştı.

Ulaştırma grubunda yıllık yüzde 30,83 artış kaydedilirken; konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubundaki yıllık artış oranı yüzde 40,32 oldu. Bu kalemlerin yıllık enflasyona katkısı ise sırasıyla 8,94, 5,22 ve 5,21 yüzde puan olarak gerçekleşti.

Aylık Bazda En Yüksek Katkı Ulaştırma ve Gıdadan

Aylık değişimlerde ise gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 1,61, ulaştırmada yüzde 2,59 ve konut grubunda yüzde 2,25 artış görüldü. Aylık enflasyona etki bakımından ulaştırma 0,44, gıda 0,40 ve konut 0,27 yüzde puan katkı sağladı.

TÜİK’in kapsadığı 174 alt sınıftan 50 tanesinde fiyat düşüşü yaşanırken, 7 alt sınıfta değişim olmadı, 117 alt sınıfta ise fiyat artışı gerçekleşti.

Çekirdek Enflasyon Göstergesi Yüzde 30,98

İşlenmemiş gıda ürünleri, enerji, alkollü içkiler, tütün ve altın hariç tutularak hesaplanan Özel Kapsamlı TÜFE Göstergesi (B) ise Temmuz ayında bir önceki aya göre yüzde 1,66 arttı. Bu göstergedeki yıllık artış oranı yüzde 30,98, 12 aylık ortalamalara göre artış ise yüzde 31,28 olarak kaydedildi.

"E-TÜFE Temmuz 2026 Döneminde Yüzde 3,07 Artmıştır"

ENAG tarafından yapılan bilgilendirmede, Temmuz ayındaki fiyat değişimlerine dikkat çekildi.

Yapılan paylaşımda şu ifadelere yer verildi:

"Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) tarafından hesaplanan Enflasyon Araştırma Grubu Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE), Temmuz 2026 döneminde yüzde 3,07 oranında artmıştır."

"Son 12 Aylık Artış Oranı İse Yüzde 50,49 Olarak Gerçekleşmiştir"

Açıklamanın devamında, son 12 aylık dönemi kapsayan yıllık enflasyon oranına ilişkin detaylar aktarıldı.

Grup, yıllık bazdaki değişimi şu cümleyle duyurdu:

"E-TÜFE'nin son 12 aylık artış oranı ise yüzde 50,49 olarak gerçekleşmiştir."

"Üretim, İstihdam ve Büyümeye Katkı Sağlayacak"

Yeni düzenlemenin detaylarını paylaşan Bakan Bolat, sağlanan yeni finansman imkanlarının esnaf ve sanatkârların ekonomik faaliyetlerini güçlendireceğini ifade etti. Bolat, hayata geçirilen bu adımların ülke ekonomisindeki üretim, istihdam ve büyüme süreçlerine doğrudan katkı sunacağını kaydetti.

İşletme Kredisinde Limit 1,5 Milyon Lira Oldu

Yapılan yeni düzenleme doğrultusunda esnafın kullanımına sunulan finansman limitlerinde belirgin artışlara gidildi:

• İşletme Kredisi Limiti: Hazine destekli işletme kredisi limiti 1 milyon liradan 1 milyon 500 bin liraya yükseltildi.

• Yatırım Kredisi Limiti: İş yeri, taşıt ile makine ve teçhizat alımına yönelik yatırım kredisi limiti 2 milyon 500 bin liradan 3 milyon 500 bin liraya çıkarıldı.

Geri Ödeme Süreleri Esnetildi

Finansman paketinde limit artışlarının yanı sıra geri ödeme vadelerinde de esnaf lehine esnetilmeye gidildi:

• İşletme Kredileri: Yeni dönemde 4 yıl vade imkanıyla kullandırılacak.

• İş Yeri Alım Kredileri: Vade süresi 5 yıldan 6 yıla çıkarıldı.

• Taşıt, Makine ve Teçhizat Kredileri: Geri ödeme vadesi 4 yıldan 5 yıla uzatıldı.

Başta sanayici ve KOBİ’ler olmak üzere, özel sektörden gelen şikayetlerin artmasına rağmen, faizler bir türlü düşürülemedi. Bunun nedeni enflasyonla mücadelede yaşanan başarısızlık. İran savaşı ve neden olduğu enerji maliyetleri başarısızlıkta rol oynadı.

Ancak hem uygulanan politika yanlışlıkları hem de sürecin çok uzaması temel sorunu oluşturuyor. Bununla birlikte siyasette yaşanan sertleşme ve yargı kararlarının yönetime karşı güvensizliğin artmasına, bunun ekonomik sıkıntıların büyümesine neden olduğu da açık.

Gelinen noktada, artık ileriye dönük ekonominin düzeleceğine ilişkin güvenin de giderek kaybolduğunu görüyoruz. Siyasi iktidarın ekonomideki başarısızlığa çözüm bulmakta çaresiz olduğu izlenimi büyüyor. Bu de batık kredi sorununun önümüzdeki dönemde ağırlaşacağı yönündeki tedirginliği artırıyor.

Batık kredi sorununun görünür hale gelmeye başlamasının, bu arada TL’nin aşırı değerlenmesi nedeniyle, döviz baskısından çıkışın zorlaştığına ilişkin büyüyen algının artık yabancı banka raporlarına da yansımaya başladığını görüyoruz.

Commerzbank geçen hafta yayınladığı raporda, "Türk bankacılık sektörundeki karlılığın zayıflaması ve sermaye tamponlarının daralmasının TL üzerindeki riskleri tırmandırdığı" analizini yaptı. Raporda, sektördeki kırılganlıkları finansal istikrar ve kur görünümü açısından yakından izlemek gerektiğinin altı çizildi.

BÜYÜME DİKKAT ÇEKMEYE BAŞLADI

Özetle, sistemik risk haline gelebilecek bir tehlikenin ön işaretlerini almaya başladığımızı söyleyebiliriz. Bankaların karlılığı uzun süredir düşmeyen enflasyon, enflasyonun varlık değerlerine aşındırmaya devam etmesi ve artan batık krediler nedeniyle düşüyor. Bankalar, reel sektörden gelen tepkilere rağmen ihtiyatlı davrandılar ama bu bile zayıflamayı önlemeye yetmedi.

Bankalar uzun zamandır, kredilerin batık kategorisine alınmaması adına, kredilerin yeniden yapılandırmasına büyük önem verdiler.

24 Temmuz verilerine göre, tüketici kredilerindeki batık kredi oranı yüzde 5’in üzerine çıktı, yüzde 5,5 oldu. Bunun yanında, yaşanan sıkışıklıktan en çok zarar gören kesim olan KOBİ’lerin kredilerindeki batık oranı da yüzde 3,93 olarak belirlendi. Bu oranların önümüzdeki birkaç ay içerisinde daha da büyümesi bekleniyor.

Batık kredi sorununun giderek görünür hale gelmesi, yabancı bankaların Türk bankacılık sektöründeki zayıflamaya ilişkin daha fazla uyarı yapmalarına neden olacaktır. Raporların Ekim ayından itibaren, kısa sürede bir çözüm bulunmaması halinde, hem sayı olarak artması, hem eleştiri dozunun ağırlaşması beklenebilir.

Bu süre içerisinde son uyarılara rağmen, sıcak para girişinin devam edeceği anlaşılıyor. Çünkü yüksek faizin devam etmesi ve ekonomi yönetiminin kurlardaki baskılamayı sürdüreceği açık. Dolayısıyla karlı olduğu için kısa süreli sıcak para girişlerinin devam etmesi bekleniyor. Ancak tüm bu sorunların sistemik risk haline gelmeye başlaması halinde, sıcak para girişlerinin de artık azalacağı tahmin ediliyor. Ancak o noktaya henüz yakın gözükmüyoruz.

ENFLASYON HALA YÜKSEK

Tüm sorunların odağında, enflasyonun 3 yılı aşkın süredir program uygulanmasına rağmen düşürülememesi yatıyor. Gelen ilk veriler, Temmuz ayı enflasyonunun da yüzde 2 civarında açıklanacağını gösteriyor.

İstanbul Ticaret Odası'nca (İTO), cumartesi günü İstanbul Perakende fiyat artışları yüzde 2,06 olarak açıklandı. İTO’ya göre yıllık enflasyon hala yüzde 35’in üzerinde. TÜİK’in yarın açıklayacağı enflasyon rakamının yüzde 1,8-1,9 olması beklenirken, Temmuz sonu itibarıyla yıllık enflasyon rakamı da yüzde 32 veya bunun hemen altında bir rakam olarak açıklanacak.

İran’daki çatışmaların yeniden canlanması, ham petrol fiyatlarının hala 90 dolarlarda seyretmesi, Hürmüz geçişiyle ilgili çözüm bulunamaması, Ağustos ayına ilişkin beklentileri de kötüleştiriyor.

Merkez Bankası "Temmuz’da yaşanacak yüksek enflasyonun geçici olacağı" görüşünde ama akaryakıt fiyatlarında yaşanan artışların Ağustos ayı rakamını olumsuz etkilemesi de kaçınılmaz görülüyor.

Özetle, enflasyonla mücadele başarılı olmadığı gibi, uzun süren mücadelenin yarattığı yan etkiler durumu daha da ağırlaştırmış görünüyor. Önümüzdeki dönem, batık kredi gibi, ekonomideki sıkıntıların büyümesi kaçınılmaz.

"3 Kilosunu 100 Liraya Satıyorduk, Şimdi 80 Lira Oldu"

Yeni mahsül ürünün ilk çıktığı dönemi ve yaşanan fiyat değişimini aktaran Küçükebeoğlu, tezgahtaki yükselişi şu sözlerle özetledi:

"Sattığımız Parayı Kendimiz Sermaye Olarak Koyduk"

"Yeni mahsül kuru soğan ilk çıktığında Ramazan Bayramı'na denk gelmişti. O zamanlar 3 kilosunu 100 liraya satıyorduk. Fiyatların düşmesini beklerken, ekimin az olmasından dolayı her geçen gün arttı. Sattığımız parayı gidip kendimiz sermaye olarak koyduk. 35'e aldık, 40-45'e sattık; derken şu anda 60, 70 ve 80 lira bareminde geziyor fiyatlar."

Üretici Soğana Küstü, Ekim Alanları Daraldı

Fiyat artışının ana sebebinin geçmiş yıllara kıyasla dikimin azlığı olduğunu belirten Küçükebeoğlu, üretimdeki düşüşü geçen seneki tablonun tetiklediğini ifade etti:

"Üretici Soğan Elinde Kalınca Küstü"

"Tabii geçtiğimiz yıllarda soğan üretimi çok aşırıydı. Yani yıllık 2-2,5 milyon ton civarı soğan üretildiği için, kalan fazla soğan ihracat veya benzeri yollarla değerlendirilirdi. Soğan üretimi çok olduğu için fiyat düştü. Üretici soğan elinde kalınca soğana küstü ve bu sene dikmedi. Bu sene de üretim az olunca fiyat yükseldi."

Çürüme, Nakliye ve İthalat Çıkmazı

Ekim alanlarının daralmasının yanı sıra aşırı yağışlı geçen kış mevsiminde soğanın su altında kalarak çürümesinin de rekolteyi düşürdüğünü söyleyen Küçükebeoğlu, akaryakıt fiyatlarına bağlı nakliye maliyetlerinin de tezgah fiyatlarını doğrudan etkilediğini belirtti. İthalat seçeneğinin çare olmayacağını savunan deneyimli pazarcı şunları ekledi:

"İthal Soğanın Fiyatları Aşağı Çekmesi İmkânsız"

"Dışarıdan gelecek ithal soğan döviz bazında fiyatlandırıldığı için iç piyasadaki fiyatları aşağı çekmesi imkânsız görülüyor. Fiyatların düşmesinden ziyade mevcut yüksek seviyelerde sabit kalması ihtimal dahilinde."

"Geçen Yıl Ekmek Fiyatına Soğan Sattık, Kimse Ses Çıkarmadı"

Geçen yılki ve bu yılki pazar fiyatlarını kıyaslayan Ali Küçükebeoğlu, pazar esnafının yaşadığı dertten yakınarak tepkisini dile getirdi:

"Ucuza Alırken Ses Yok ama Fiyat Kıpırdayınca Herkes Bağırıyor"

"Geçen sene pazarda 10 liraya soğan sattık. O dönem bakkalda kuru ekmek de 10 liraydı. Kimse çıkıp da 'Kardeş, ekmek fiyatına soğan satıyorsun, bunu yetiştirene yazık günah değil mi?' demedi. Ucuza alırken ses yok ama fiyatlar biraz kıpırdadığı zaman herkes bağırıyor."

Kritik açıklama öncesinde İstanbul Ticaret Odası (İTO), temmuz ayı İstanbul enflasyonunu aylık yüzde 2,06, yıllık ise yüzde 35,2 olarak açıkladı. ANKA'ya konuşan Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, İTO verilerinden yola çıkarak TÜİK'in açıklayabileceği muhtemel rakamları ve yıl sonu maaş zammı senaryolarını değerlendirdi.

"Temmuz Ayında Sağlık, Ulaşım ve Haberleşme Öne Çıktı"

Fiyat artışlarının yaşandığı ana harcama gruplarına değinen Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, temmuz verilerinin detaylarını şu sözlerle aktardı:

"Harcama Gruplarında Fiyat Artışı Dikkat Çekiyor"

"Temmuz ayında özellikle sağlık, ulaşım ve haberleşme harcama grupları fiyat artışında öne çıkmıştır. Yıllık bazda ise yüzde 40'ı aşan harcama grupları konut, sağlık ve eğitim olmuştur."

"TÜİK Yüzde 2 Açıklarsa Enflasyon Patinaj Yapacak"

İTO ve TÜİK arasındaki geçmiş dönem veri uyumunu inceleyen Yılmaz, pazartesi günü açıklanacak rakama ilişkin tahminini paylaştı:

"Yıllık Enflasyon Yüzde 32 Seviyesinde Takılacak"

"İTO ve TÜİK arasında son iki yılda aylık değişimlere bakıldığında, TÜİK rakamının yüzde 1,96-2,05 arasında açıklanması muhtemel görülmektedir. TÜİK, aylık yüzde 2 açıklarsa, yıllık enflasyon yüzde 32,02 ile nisan ayından beri çıktığı yüzde 32'ler seviyesinde patinaj yapıyor olacak."

Yıl Sonu Enflasyonu İçin İki Farklı Senaryo

Prof. Dr. Yılmaz, yılın kalan 5 aylık dönemi için ekonominin önündeki iki muhtemel senaryoyu şu şekilde sıraladı:

"Birinci Senaryo: Yıl Sonu Enflasyonu Yüzde 30-31 Aralığı"

"İzleyen beş aylık dönemde enerji fiyatlarının özellikle son üç ayda düşme eğilimine girdiği varsayıldığında, ortalama aylık artış yüzde 1,9 (ekim ayı yüzde 3 civarında) gerçekleşerek yıl sonu enflasyonu yüzde 30-31 aralığında çıkmaktadır."

"Yüzde 35 Enflasyon Senaryosu ve Hedef Sapması"

"Enerji fiyatlarının düşmediği ve akaryakıtta eşel mobil sisteminin ve ÖTV desteğinin kalktığı ikinci senaryoda ise TÜFE yüzde 35'e ulaşacaktır. Bu, geçen yıla göre enflasyonun beş puan yükselmesi, orijinal hedefin de yüzde 100'e yakın oranda sapması demektir. Merkez Bankası revize hedefine göre (yüzde 24) sapma oranı 45 olmaktadır."

Maaş ve Emekli Zamlarda Hesap Değişiyor

Ekonomist Prof. Dr. Hakkı Hakan Yılmaz, çizdiği iki senaryoya göre memur, memur emeklisi, işçi ve Bağ-Kur emeklilerinin alacağı zam oranlarını da hesapladı:

• Yıl sonu enflasyonu yüzde 35 gerçekleşirse: Memur ve memur emeklileri yüzde 13,5, İşçi ve Bağ-Kur emeklileri yüzde 15,5 zam alacak.

• Yıl sonu enflasyonu yüzde 30 gerçekleşirse: Memur ve memur emeklileri yüzde 8,4, İşçi ve Bağ-Kur emeklileri yüzde 10,5 zam alacak.

Borç stoku 7 trilyon 146 milyar liraya yükseldi

Gürer’in paylaştığı verilere göre, 2026 yılının ilk haftasında vatandaşların tüketici kredileri ve bireysel kredi kartı borçları 5 trilyon 728 milyar lira seviyesindeyken, 24 Temmuz haftası itibarıyla bu rakam 6 trilyon 677 milyar liraya çıktı. Vatandaşların bankalara olan toplam borcu ise 2026'nın başında 6 trilyon 103 milyar lira seviyesindeyken, 24 Temmuz haftasında 7 trilyon 146 milyar liraya ulaştı. Yılbaşından bu yana yaşanan artış 1 trilyon 43 milyar lira olarak kaydedildi.

"Gelir artışı yaşam pahalılığının çok gerisinde kaldı"

Vatandaşların borçlanarak yaşamını sürdürmeye çalıştığını belirten Ömer Fethi Gürer, tablonun nedenlerini şu sözlerle özetledi:

"Gelir Artışı Yaşam Pahalılığının Çok Gerisinde Kaldı"

"Vatandaşın yılbaşından bu yana bankalara olan borcu 1 trilyon 43 milyar lira, bankalar tarafında zamanında tahsil edilemediği için takibe alınan borç tutarı ise 95 milyar lira arttı. Vatandaş borçlanarak yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Gelir artışı, yaşam pahalılığının çok gerisinde kaldığı için insanlar kredi kartına, kredili mevduat hesabına ve tüketici kredilerine yönelmek zorunda kalıyor. Bankalar aracılığıyla sağlanan finansman, artık yatırımın değil, temel ihtiyaçların karşılanmasının bir aracı hâline gelmiş durumda."

Takibe düşen borçlar ve icra dosyaları rekor kırıyor

Bankalar tarafından zamanında tahsil edilemediği için takibe alınan borç tutarı 242 milyar liradan 337 milyar liraya çıkarken, varlık yönetim şirketlerine devredilen borç stoku da 132 milyar liraya ulaştı. Tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarında takibe dönüşüm oranı ise yüzde 5,65 seviyesine yükseldi.

"İcra Dairelerindeki Dosya Sayısı Artıyor"

Ekonomik tablonun icra dairelerine yansımasını değerlendiren Gürer, 2026 yılının başında 23 milyon 993 bin 843 olan derdest dosya sayısının 31 Ağustos itibarıyla 25 milyon 793 bin 379'a yükseldiğini belirtti. Yıl içinde icra dairelerine gelen yeni dosya sayısı ise 5 milyon 936 bin 310'a ulaştı.

Gürer, icra dosyalarındaki artışa ilişkin şunları söyledi:

"İcra Dairelerindeki Yoğunluk Somut Göstergedir"

"İcra dairelerindeki yoğunluk, vatandaşın ekonomik olarak ne kadar zorlandığının en somut göstergelerinden biridir. İnsanlar borçlarını çevirmekte güçlük çekiyor, ödeme tarihleri geldiğinde yeni bir borçla eski borcunu kapatmaya çalışıyor."

"Milyonlarca Vatandaş İlk Kez Borçlanmak Zorunda Kaldı"

Bireysel kredi kullanan kişi sayısının son bir yılda yaklaşık 1 milyon 900 bin kişi artarak 44 milyon 300 bine ulaştığını açıklayan Gürer, ortalama kredi bakiyesinin 153 bin lira seviyesine çıktığını vurguladı.

2026 yılının ilk beş ayında ilk kez finansal sisteme dahil olan vatandaşların verilerini paylaşan Gürer; 973 bin kişinin ilk kez kredili mevduat hesabı, 855 bin kişinin ilk kez kredi kartı, 584 bin kişinin ilk kez tüketici kredisi, 72 bin kişinin ilk kez konut kredisi ve 43 bin kişinin ilk kez taşıt kredisi kullandığını aktardı. Toplamda yaklaşık 2 milyon 527 bin kişinin ilk kez kredi kullandığına dikkat çeken Gürer, borçlanmanın yatırım değil geçim odaklı olduğunu belirterek sözlerini şöyle tamamladı:

"Krediler Ödenemiyor, Takibe Alınıyor"

"Bu tabloyu ekonomik büyümenin bir göstergesi olarak sunmak mümkün değildir. İnsanlar yatırım yapmak, üretime katkı sağlamak ya da birikimlerini değerlendirmek için değil, ay sonunu getirebilmek için borçlanıyor. Dar ve sabit gelirli vatandaş, emekli, işçi, çiftçi, esnaf ve gençler giderek daha ağır ekonomik sorunlarla karşı karşıya kalıyor. Ücretlerdeki artış, enflasyonun gerisinde kalıyor. Her kesim cebindeki para küçülürken borç yükü büyüyor. Yurttaşlar artık geleceğini planlayamıyor. Gelinen noktada kredi kartları, kredili mevduat hesapları ve tüketici kredileri bir tercih değil, zorunluluk hâline gelmiş durumda. Ekonomide kalıcı çözümler üretilmediği sürece borçluluk artacak, icra dosyaları çoğalacak ve milyonlarca vatandaşın yaşadığı sorunlar daha da derinleşecektir."

Üretim Alanı 200 Dönüme Çıkarıldı

Gölbaşı Belediyesi Kırsal Hizmetler Müdürlüğü tarafından geçen yıl başlatılan Karabuğday Projesi, 2026 yılında daha da büyütülerek kararlılıkla devam etti. Proje kapsamında karabuğday ekim alanı 200 dönüme çıkarılırken, üretim ağı Ballıkpınar Mahallesi'nin ardından Bahçelievler ve Hacılar mahallelerine de yayıldı.

Bu stratejik hamle ile ilçede daha fazla üreticinin desteklenmesi ve alternatif tarımsal üretimin yaygınlaştırılarak geliştirilmesi hedefleniyor.

Çölyak Hastaları ve Arıcılar İçin Büyük Fırsat

Üretimi yaygınlaştırılan karabuğday, sahip olduğu besin değerleri ve kullanım alanlarıyla da dikkat çekiyor. Glüten içermemesi dolayısıyla özellikle çölyak hastaları için hayati bir besin alternatifi olan karabuğday; arıcılık faaliyetlerine zengin nektar kaynağı sağlaması ve hayvancılık sektörüne sunduğu katkılarla da öne çıkıyor.

"Gölbaşı Karabuğdayı Markasıyla Tescilliyoruz"

Etkinlikte üreticiler ve vatandaşlarla bir araya gelerek tarladaki bereketi paylaşan Başkan Yakup Odabaşı, tarım ve hayvancılığı ilçenin geleceği açısından stratejik bir alan olarak gördüklerini vurguladı.

Başkan Odabaşı konuşmasında şu ifadeleri kullandı:

"Gölbaşımızda alın terinin berekete dönüştüğü bir günü daha hep birlikte yaşamanın mutluluğunu duyuyoruz. Kırsalda üretimin güçlenmesi, çiftçimizin daha fazla kazanması ve yerel ekonomimizin büyümesi için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz.

Kuraklığa dayanıklı yapısı ve yüksek besin değeriyle öne çıkan karabuğdayımızı, çok yakında 'Gölbaşı Karabuğday' markasıyla tescillemek üzere resmi başvurularımızı başlatıyoruz. Böylece hem üreticimize yeni bir katma değer kazandıracak hem de Gölbaşımızın adını kaliteli ve nitelikli tarımsal üretimle daha güçlü bir şekilde duyuracağız. Mahsulümüz bol, hasadımız bereketli olsun."

Programın sonunda etkinliğe katılım sağlayan üreticilere ve vatandaşlara özel olarak paketlenmiş karabuğday ve karabuğday unu karışımı ikram edildi.